Kacyki

Kacyki
	Icterinae
	Vigors, 1825
	; Kacyk kasztanowaty (Icterus spurius)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	śpiewające
Rodzina	kacykowate
Podrodzina	kacyki
	Typ nomenklatoryczny
	Oriolus icterus Linnaeus, 1766
Synonimy
	Andriopsar Cassin, 1867;
	Andriopsar Cassin, 1867;
Rodzaje
	Icterus Brisson, 1760
	Icterus Brisson, 1760
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Kacyki (Icterinae) – monotypowa podrodzina ptaków z rodziny kacykowatych (Icteridae).

Zasięg występowania

Podrodzina obejmuje gatunki występujące w Ameryce.

Morfologia

Długość ciała 15–27 cm; masa ciała samców 22,1–88 g, samic 20,8–73,1 g.

Systematyka

Etymologia

Icterus: łac. icterus – wilga, od gr. ικτερος ikteros – żółty ptak, prawdopodobnie wilga, którego spojrzenie miało leczyć żółtaczkę.
Andriopsar: gr. ανδρειος andreios – silny, odważny, od ανηρ anēr, ανδρος andros – mężczyzna; ψαρ psar, ψαρος psaros – szpak. Gatunek typowy: Psarocolius gularis Wagler, 1829.

Podział systematyczny

Podrodzina obejmuje jeden rodzaj, do którego należą następujące gatunki:

Icterus parisorum Bonaparte, 1838 – kacyk cytrynowy
Icterus chrysater (Lesson, 1844) – kacyk czarnoskrzydły
Icterus graduacauda Lesson, 1839 – kacyk czarnogłowy
Icterus leucopteryx (Wagler, 1827) – kacyk jasnoskrzydły
Icterus auratus Bonaparte, 1850 – kacyk złoty
Icterus gularis (Wagler, 1829) – kacyk duży
Icterus nigrogularis (Hahn, 1819) – kacyk czarnogardły
Icterus bullockiorum (Swainson, 1827) – kacyk złotobrewy
Icterus pustulatus (Wagler, 1829) – kacyk pąsowogłowy
Icterus abeillei (Lesson, 1839) – kacyk czarnogrzbiety
Icterus galbula (Linnaeus, 1758) – kacyk północny
Icterus mesomelas (Wagler, 1829) – kacyk plantacjowy
Icterus pectoralis (Wagler, 1829) – kacyk plamisty
Icterus graceannae Cassin, 1867 – kacyk białoskrzydły
Icterus jamacaii (J.F. Gmelin, 1788) – kacyk modrooki
Icterus icterus (Linnaeus, 1766) – kacyk plamoskrzydły
Icterus croconotus (Wagler, 1829) – kacyk szafranowy
Icterus maculialatus Cassin, 1848 – kacyk żółtobrzuchy
Icterus wagleri P.L. Sclater, 1857 – kacyk czarnorzytny
Icterus cucullatus Swainson, 1827 – kacyk maskowy
Icterus prosthemelas (Strickland, 1850) – kacyk bananowy
Icterus spurius (Linnaeus, 1766) – kacyk kasztanowaty
Icterus northropi J.A. Allen, 1890 – kacyk bahamski – takson wyodrębniony z I. dominicensis
Icterus melanopsis (Wagler, 1829) – kacyk kubański – takson wyodrębniony z I. dominicensis
Icterus bonana (Linnaeus, 1766) – kacyk kasztanowogłowy
Icterus portoricensis H. Bryant, 1866 – kacyk portorykański – takson wyodrębniony z I. dominicensis
Icterus oberi Lawrence, 1880 – kacyk ochrowy
Icterus laudabilis P.L. Sclater, 1871 – kacyk złotobrzuchy
Icterus dominicensis (Linnaeus, 1766) – kacyk haitański
Icterus auricapillus Cassin, 1848 – kacyk płomiennogłowy
Icterus pyrrhopterus (Vieillot, 1819) – kacyk melodyjny – takson wyodrębniony z I. cayanensis
Icterus cayanensis (Linnaeus, 1766) – kacyk epoletowy

Przypisy

↑ J. Cassin. A third study of the Icteridæ. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 19, s. 49, 1867. (ang.).
↑ Icterus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2017-08-10] (ang.).
↑ M.J. Brisson: Ornithologie, ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés: a laquelle on a joint une description exacte de chaque espece, avec les citations des auteurs qui en ont traité, les noms quils leur ont donnés, ceux que leur ont donnés les différentes nations, & les noms vulgaires. T. 2. Parisiis: Ad Ripam Augustinorum, apud Cl. Joannem-Baptistam Bauche, bibliopolam, ad Insigne S. Genovesae, & S. Joannis in Deserto, 1760, s. 86. (fr.).
1 2 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Icterinae Vigors, 1825 - kacyki (wersja: 2024-01-18). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-04-22].
↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Oropendolas, orioles, blackbirds. IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2021-01-03]. (ang.).
↑ R. Fraga: Family Icteridae (New World Blackbirds). W: J. del Hoyo, A. Elliott, D.A. Christie: Handbook of the Birds of the World. Cz. 16: Tanagers to New World Blackbirds. Barcelona: Lynx Edicions, 2011, s. 758–774. ISBN 978-84-96553-78-1. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Icterus [dostęp 2017-11-03] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Andriopsar [dostęp 2017-11-03] .
1 2 3 O.H. Garrido, J.W. Wiley & A. Kirkconnell. The genus Icterus in the West Indies. „Ornitologia Neotropical”. 16 (4), s. 449–470, 2005. (ang.).
1 2 3 4 R.J. Sturge, F. Jacobsen, B.B. Rosensteel, R.J. Neale & K.E. Omland. Colonization of South America from Caribbean Islands Confirmed by Molecular Phylogeny with Increased Taxon Sampling. „The Condor”. 111 (3), s. 575–579, 2009. DOI: 10.1525/cond.2009.080048. (ang.).
1 2 3 J.T. Weir, E. Bermingham & D. Schluter. The Great American Biotic Interchange in birds. „Proceedings of the National Academy Sciences”. 106 (51), s. 21737–21742, 2009. DOI: 10.1073/pnas.0903811106. (ang.).
↑ K.E. Omland, S.M. Lanyon & S.J. Fritz. A Molecular Phylogeny of the NewWorld Orioles (Icterus): The Importance of Dense Taxon Sampling. „Molecular Phylogenetics nad Evolution”. 12 (2), s. 224–239, 1999. DOI: 10.1006/mpev.1999.0611. (ang.).
↑ F. Mendonça D’Horta, J.M. Cardoso Da Silva & C. Cherem Ribas. Species limits and hybridization zones in Icterus cayanensis–chrysocephalus group (Aves: Icteridae). „Biological Journal of the Linnean Society”. 95 (3), s. 583–597, 2008. DOI: 10.1111/j.1095-8312.2008.01059.x. (ang.).

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[Cassin-1] J. Cassin. A third study of the Icteridæ. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 19, s. 49, 1867. (ang.).

[itis-2] Icterus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2017-08-10] (ang.).

[Brisson-3] M.J. Brisson: Ornithologie, ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés: a laquelle on a joint une description exacte de chaque espece, avec les citations des auteurs qui en ont traité, les noms quils leur ont donnés, ceux que leur ont donnés les différentes nations, & les noms vulgaires. T. 2. Parisiis: Ad Ripam Augustinorum, apud Cl. Joannem-Baptistam Bauche, bibliopolam, ad Insigne S. Genovesae, & S. Joannis in Deserto, 1760, s. 86. (fr.).

[Mielczarek&Kuziemko-4] 1 2 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Icterinae Vigors, 1825 - kacyki (wersja: 2024-01-18). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-04-22].

[ioc-5] F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Oropendolas, orioles, blackbirds. IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2021-01-03]. (ang.).

[hbw16-6] R. Fraga: Family Icteridae (New World Blackbirds). W: J. del Hoyo, A. Elliott, D.A. Christie: Handbook of the Birds of the World. Cz. 16: Tanagers to New World Blackbirds. Barcelona: Lynx Edicions, 2011, s. 758–774. ISBN 978-84-96553-78-1. (ang.).

[7] The Key to Scientific Names ↓, Icterus [dostęp 2017-11-03] .

[8] The Key to Scientific Names ↓, Andriopsar [dostęp 2017-11-03] .

[Garrido&inni-9] 1 2 3 O.H. Garrido, J.W. Wiley & A. Kirkconnell. The genus Icterus in the West Indies. „Ornitologia Neotropical”. 16 (4), s. 449–470, 2005. (ang.).

[Sturge&inni-10] 1 2 3 4 R.J. Sturge, F. Jacobsen, B.B. Rosensteel, R.J. Neale & K.E. Omland. Colonization of South America from Caribbean Islands Confirmed by Molecular Phylogeny with Increased Taxon Sampling. „The Condor”. 111 (3), s. 575–579, 2009. DOI: 10.1525/cond.2009.080048. (ang.).

[Weir&inni-11] 1 2 3 J.T. Weir, E. Bermingham & D. Schluter. The Great American Biotic Interchange in birds. „Proceedings of the National Academy Sciences”. 106 (51), s. 21737–21742, 2009. DOI: 10.1073/pnas.0903811106. (ang.).

[Omland&inni-12] K.E. Omland, S.M. Lanyon & S.J. Fritz. A Molecular Phylogeny of the NewWorld Orioles (Icterus): The Importance of Dense Taxon Sampling. „Molecular Phylogenetics nad Evolution”. 12 (2), s. 224–239, 1999. DOI: 10.1006/mpev.1999.0611. (ang.).

[D’Horta&inni-13] F. Mendonça D’Horta, J.M. Cardoso Da Silva & C. Cherem Ribas. Species limits and hybridization zones in Icterus cayanensis–chrysocephalus group (Aves: Icteridae). „Biological Journal of the Linnean Society”. 95 (3), s. 583–597, 2008. DOI: 10.1111/j.1095-8312.2008.01059.x. (ang.).