Kalaminta

Kalaminta
	; Calamintha officinalis
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	jasnotowce
Rodzina	jasnotowate
Rodzaj	kalaminta
	Nazwa systematyczna
	Calamintha Mill.; Gard. Dict. Abr. ed. 4. 28 Jan 1754
	Multimedia w Wikimedia Commons

Kalaminta (Calamintha Mill.) – rodzaj roślin wyróżniany w dawniejszych systemach klasyfikacyjnych w obrębie rodziny jasnotowatych. Współcześnie rodzaj włączany jest zwykle do klinopodium Clinopodium (m.in. wraz z czyścicą Acinos), co wynika z powiązań filogenetycznych ustalonych na podstawie danych genetycznych.

Do rodzaju tego zaliczano 7 gatunków pochodzących z Europy, Azji i Ameryki Północnej. Nazwa łacińska jest pochodzenia greckiego (calaminta = piękna mięta).

Morfologia

Byliny, z wyglądu podobne do mięty. Ulistnienie naprzeciwległe, pędy płożące się, o kwadratowym przekroju. Kwiaty w kolorze białym, różowym lub purpurowym, większe niż u mięty, zebrane w wiechy.

Systematyka

Uwagi taksonomiczne

W najnowszych ujęciach taksonomicznych rodzaj ten nie jest wyróżniany, a zaliczane do niego gatunki zostały przeniesione głównie do rodzaju klinopodium Clinopodium, a jeden do rodzaju Acanthomintha.

Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Lamianae Takhtajan, rząd jasnotowce (Lamiales Bromhead), podrząd Lamiineae Bessey in C.K. Adams, rodzina jasnotowate (Lamiaceae Lindl.), rodzaj kalaminta (Calamintha Mill.).

Gatunki flory Polski

kalaminta lekarska, czyścica lekarska (Calamintha sylvatica Bromf., właśc. Clinopodium menthifolium (Host) Stace) – efemerofit

Gatunki uprawiane

kalaminta gruczołowata (Calamintha glandulosa Benth., właśc. Clinopodium nepeta subsp. glandulosum (Req.) Govaerts)
kalaminta mniejsza (Calamintha nepeta (L.) Savi, właśc. Clinopodium nepeta (L.) Kuntze)

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-31] (ang.).
↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 211, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
↑ Steven J. Wagstaff, Richard Olmstead, Philip Douglas Cantino. Parsimony analysis of cpDNA restriction site variation in subfamily Nepetoideae (Labiatae). „American Journal of Botany”. 82, 7, s. 886-892, 1995.
↑ Duilio Iamonico, Sandro Bogdanovic. New combinations in Balkan Clinopodium (Lamiaceae). „Phytotaxa”. 174, 2, s. 123-126, 2014. DOI: 10.11646/phytotaxa.174.2.9.
1 2 GeoffreyG. Burnie GeoffreyG., GordonG. Cheers GordonG., SueS. Forrester SueS., DeniseD. Greig DeniseD., Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134 .
↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-01-02].
↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Calamintha. The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-22]. (ang.).
↑ ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 46, ISBN 978-83-62975-45-7 .
↑ Calamintha sylvatica Bromf.. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-04-03].
↑ Ludmiła Karpowiczowa (red.): Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.
↑ Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 43. ISBN 978-83-925110-5-2.
↑ Calamintha glandulosa (Req.) Benth.. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-04-03].
↑ Calamintha nepetoides Jord.. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-04-03].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-31] (ang.).

[mabb-3] David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 211, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[4] Steven J. Wagstaff, Richard Olmstead, Philip Douglas Cantino. Parsimony analysis of cpDNA restriction site variation in subfamily Nepetoideae (Labiatae). „American Journal of Botany”. 82, 7, s. 886-892, 1995.

[5] Duilio Iamonico, Sandro Bogdanovic. New combinations in Balkan Clinopodium (Lamiaceae). „Phytotaxa”. 174, 2, s. 123-126, 2014. DOI: 10.11646/phytotaxa.174.2.9.

[E-6] 1 2 GeoffreyG. Burnie GeoffreyG., GordonG. Cheers GordonG., SueS. Forrester SueS., DeniseD. Greig DeniseD., Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134 .

[grin-7] Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-01-02].

[8] Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Calamintha. The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-22]. (ang.).

[checklist-9] ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 46, ISBN 978-83-62975-45-7 .

[10] Calamintha sylvatica Bromf.. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-04-03].

[11] Ludmiła Karpowiczowa (red.): Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.

[gawrys-12] Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 43. ISBN 978-83-925110-5-2.

[13] Calamintha glandulosa (Req.) Benth.. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-04-03].

[14] Calamintha nepetoides Jord.. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-04-03].