Kalamus

Kalamus
Ilustracja
Kalamus rotangowy
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

arekowce

Rodzina

arekowate

Rodzaj

kalamus

Nazwa systematyczna
Calamus L.
Sp. Pl. 325. 1 Mai 1753

Kalamus, rotang, trzcinopalma (Calamus) – rodzaj roślin z rodziny arekowatych. W zależności od ujęcia systematycznego należy do niego od ok. 380 do ok. 450–520 gatunków. Palmy te występują głównie w tropikalnej Azji i na Archipelagu Malajskim, poza tym w Australii i na wyspach Pacyfiku, jeden gatunek rośnie w tropikalnej Afryce Środkowej i Zachodniej. Rosną głównie w lasach monsunowych. W większości są to liany, w tym osiągające nawet do 200 m długości, przy średnicy od kilku mm do 15 cm. Nieliczne gatunki są bezłodygowe. Liście pierzaste do 1–2 m długości, często z osią zaopatrzoną w zadziorowate kolce, poza tym wyrastające także w obrębie kwiatostanów.

Długie łodygi wielu gatunków wykorzystywane są jako surowiec plecionkarski zwany rotang lub rattan. Niektóre dostarczają jadalnych owoców. Jadalne są też młode pędy.

Systematyka

Calamus hookeri
Calamus gibbsianus
Calamus muelleri
Pokrój Calamus pseudotenuis
Kwiatostany Calamus pseudotenuis
Pęd z owocami Calamus rotang
Synonimy

Cornera Furtado, Palmjuncus Kuntze, Rotang Adans., Rotanga Boehm., Schizospatha Furtado, Zalaccella Becc.

Pozycja systematyczna

Rodzaj należy do rodziny arekowatych (Arecaceae) z rzędu arekowców (Arecales). W obrębie rodziny jest zaliczany do podrodziny Calamoideae, plemienia Calameae i podplemienia Calaminae. W niektórych ujęciach jest jednym z kilku rodzajów w obrębie podplemienia, w innych obejmuje wszystkie taksony w jego obrębie (wówczas listę jego synonimów uzupełniają: Ceratolobus, Retispatha, Pogonotium, Daemonorops).

Wykaz gatunków

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-15] (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 Maria Witkowska: Palmy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1982, s. 28-29. ISBN 83-09-00595-4.
  4. 1 2 Jolanta i Karol Węglarscy, Rośliny dalekiej Azji, Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2006, s. 3342, ISBN 83-60247-27-7.
  5. 1 2 Calamus. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2021-02-17].
  6. 1 2 3 4 5 Calamus L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-02-17].
  7. 1 2 3 4 5 David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 146, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
  8. ↑ Geoffrey Burnie, Gordon Cheers, Sue Forrester, Denise Greig, Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  9. 1 2 3 Genus Calamus L.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. [dostęp 2021-02-17].