Kałamarnice

Kałamarnice
	Teuthida
	Naef, 1916
	; Kalmar pospolity (Loligo vulgaris)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	mięczaki
Gromada	głowonogi
Podgromada	płaszczoobrosłe
Nadrząd	dziesięciornice
Rząd	kałamarnice
Synonimy
	Teuthoidea;
	Teuthoidea;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Kałamarnice, kalmary, kalmarokształtne (Teuthida) – grupa około 300 gatunków głowonogów zaliczanych do dziesięciornic, tradycyjnie klasyfikowana w randze rzędu lub podrzędu, znacznie zróżnicowana morfologicznie i ekologicznie. Są zaliczane do owoców morza (frutti di mare). Część taksonomów nie uznaje tej grupy za klad, a nazwę Teuthida traktuje jako nomen dubium i proponuje w jej miejsce wprowadzenie rzędów Myopsida i Oegopsida.

Występowanie

Zwierzęta z tej grupy zamieszkują pelagial oceanów. Część żyje na szelfie, a część w głębinach.

Budowa

Charakteryzują się następującymi cechami:

obłe, torpedowate ciało,
dziesięć ramion, z których dwa są wyraźnie dłuższe, kurczliwe, z przyssawkami otoczonymi chitynowym wałem lub uzbrojonymi w chitynowe haczyki,
samce mają jedno lub dwa ramiona przekształcone w hektokotylusy,
płaszcz wytwarza boczne płetwy łączące się z reguły z tyłu ciała,
muszla z chityny, cienka i elastyczna, zredukowana do płytki obrośniętej płaszczem.

Klasyfikacja

Tradycyjnie kalmary grupowane są w podrzędach:

Proponowane jest podniesienie obydwu do rangi rzędu, odpowiednio: Myopsida i Oegopsida.

Wybrane gatunki

Przykładowymi przedstawicielami tej grupy zwierząt są:

kalmar patagoński (Loligo gahi)
kalmar pospolity, kałamarnica zwyczajna (Loligo vulgaris)
kalmar szelfowy (Loligo reynaudii)
kalmar europejski (Todarodes sagittatus)
kalmar argentyński (Illex argentinus)
kalmarowiec głębinowy (Lycoteuthis lorigera)
kałamarnica długopłetwa (Doryteuthis pealeii)
kałamarnica Humboldta (Dosidicus gigas)
kałamarnica kalifornijska (Doryteuthis opalescens)
kałamarnica kolosalna (Mesonychoteuthis hamiltoni)
kałamarnica krótkopłetwa (Illex illecebrosus)
kałamarnica olbrzymia, kalmarzec (Architeuthis dux) – obydwie te nazwy zwyczajowe, a także „kalmar olbrzymi” są używane dla określenia wszystkich gatunków z rodzaju Architeuthis
kalmarownik długoramienny (Chiroteuthis veranii)

Przypisy

1 2 3 Teuthida, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 4 Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-14595-8.
1 2 3 Biologia. Multimedialna encyklopedia PWN Edycja 2.0. pwn.pl Sp. z o.o., 2008. ISBN 978-83-61492-24-5.
1 2 3 4 5 Marek R. Lipiński: Gromada: głowonogi – Cephalopoda. W: Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 592–594. ISBN 978-83-01-16108-8.
↑ Ludwik Żmudziński: Żywe skarby mórz. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1980. ISBN 83-02-01238-6.
1 2 S. Gofas: Teuthida. World Register of Marine Species, 2011. [dostęp 2011-11-25]. (ang.).
1 2 Young, Richard E., Michael Vecchione & Katharina M. Mangold (1922-2003): Decapodiformes Leach, 1817. Squids, cuttlefishes and their relatives. Tree of Life Web Project, 2008. [dostęp 2011-11-25]. (ang.).
1 2 3 4 5 Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
1 2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 217/2009 z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie przekazywania danych statystycznych dotyczących połowów i działalności rybackiej przez państwa członkowskie dokonujące połowów na północno-zachodnim Atlantyku
↑ Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0428-6.

[itis-1] 1 2 3 Teuthida, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Jura-2] 1 2 3 4 Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-14595-8.

[PWN2008-3] 1 2 3 Biologia. Multimedialna encyklopedia PWN Edycja 2.0. pwn.pl Sp. z o.o., 2008. ISBN 978-83-61492-24-5.

[BlaszakT1-4] 1 2 3 4 5 Marek R. Lipiński: Gromada: głowonogi – Cephalopoda. W: Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 592–594. ISBN 978-83-01-16108-8.

[ZmudSkarby-5] Ludwik Żmudziński: Żywe skarby mórz. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1980. ISBN 83-02-01238-6.

[WoRMS-6] 1 2 S. Gofas: Teuthida. World Register of Marine Species, 2011. [dostęp 2011-11-25]. (ang.).

[tolweb-7] 1 2 Young, Richard E., Michael Vecchione & Katharina M. Mangold (1922-2003): Decapodiformes Leach, 1817. Squids, cuttlefishes and their relatives. Tree of Life Web Project, 2008. [dostęp 2011-11-25]. (ang.).

[ZEI-8] 1 2 3 4 5 Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.

[rozp-9] 1 2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 217/2009 z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie przekazywania danych statystycznych dotyczących połowów i działalności rybackiej przez państwa członkowskie dokonujące połowów na północno-zachodnim Atlantyku

[mszB-10] Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0428-6.