Kamasja

Kamasja
	; kamasja jadalna
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	szparagowce
Rodzina	szparagowate
Podrodzina	agawowe
Rodzaj	kamasja
	Nazwa systematyczna
	Camassia Lindl.; Bot. Reg. 18: ad t. 1486. 1 Apr 1832 (nom. cons.)
	Typ nomenklatoryczny
	Camassia quamash Pursh
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Kamasja (Camassia Lindl.) – rodzaj roślin zaliczany współcześnie do rodziny szparagowatych (Asparagaceae) (podrodzina agawowe), wcześniej umieszczany był w rodzinie liliowatych (Liliaceae) lub hiacyntowatych Hyacintheaceae. Do rodzaju należy 6 gatunków występujących we wschodniej i zachodniej części Kanady i Stanów Zjednoczonych w Ameryce Północnej.

Charakterystyka

Byliny bulwiaste. Bulwy rosną pojedynczo lub w skupieniach, są owalne lub kuliste, osłonięte brązową lub czarną tuniką. Liście odziomkowe, blaszka liściowa równowąska, z kilem. Kwiatostan na szczycie głąbika, z wąskolancetowatymi przysadkami. Kwiaty promieniste lub z jedną płaszczyzną symetrii, listków okwiatu 6, trwałych, ustawionych w 2 lub 3 okółkach. Listki te są barwy fioletowej, niebieskiej lub białej, lancetowate, każdy z 3–9 wiązkami przewodzącymi. Podczas zasychania skręcają się. Pręcików 6. Zalążnia z 6–36 zalążkami, szyjka słupka nitkowata, znamię trójłatkowe. Owocem jest torebka owalna lub zaokrąglona z 6–36 nasionami. Nasiona czarne, połyskujące, owalne lub gruszkowate o długości od 2 do 4 mm. Liczba chromosomów 2n = 30.

Systematyka

Pozycja rodzaju według APweb (aktualizowany systemie APG III z 2009)

Klad okrytonasienne, klad jednoliścienne (monocots), rząd szparagowce (Asparagales), rodzina szparagowate (Asparagaceae), podrodzina agawowe (Agavoideae).

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1994-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa liliowe (Liliidae J.H. Schaffn.), nadrząd liliopodobne (Lilianae Takht.), rząd amarylkowce (Amaryllidales Bromhead), rodzina hiacyntowate (Hyacinthaceae Batsch), rodzaj kamasja (Camassia Lindl.).

Wykaz gatunków

Camassia angusta (Engelmann & A. Gray) Blankinship
Camasia cusickii S. Wats. – kamasja Kusika
Camassia howellii S. Watson
Camassia leichtlinii (Baker) S. Wats. – kamasja Leichtlina
Camassia quamash (Pursh) Greene – kamasja jadalna
Camassia scilloides (Rafinesque) Cory

Zastosowanie

Bulwy kamasji są jadalne i stanowiły ważne źródło pożywienia dla Indian z północno-zachodniej części kontynentu północnoamerykańskiego. Kilka gatunków uprawianych jest jako rośliny ozdobne.

W bulwach kamasji Leichtlina obecne są saponiny spirostanolowe, saponina furostanolowa, glikozyd cholestanu i inne saponiny steroidowe. Związki te wykazują działanie cytotoksyczne na komórki ludzkiego raka płaskonabłonkowego jamy ustnej (HSC-2) i normalne ludzkie fibroblasty dziąseł.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 3 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-12] (ang.).
1 2 Camassia. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. [dostęp 2010-09-04]. (ang.).
↑ Genus: Camassia Lindl.. Germplasm Resources Information Network (GRIN), 2001–. [dostęp 2009-06-12]. (ang.).
1 2 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2021-07-14]. (ang.).
1 2 Tom A. Ranker & Tim Hogan: Camassia. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2010-09-04]. (ang.).
↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Camassia. The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-25]. (ang.).
↑ Minpei Kuroda, Yoshihiro Mimaki, Fusako Hasegawa, Akihito Yokosuka i inni. Steroidal Glycosides from the Bulbs of Camassia leichtlinii and Their Cytotoxic Activities. „Chemical and Pharmaceutical Bulletin”. 49 (6), s. 726–731, 2001. DOI: 10.1248/cpb.49.726.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 3 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-12] (ang.).

[ing-3] 1 2 Camassia. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. [dostęp 2010-09-04]. (ang.).

[4] Genus: Camassia Lindl.. Germplasm Resources Information Network (GRIN), 2001–. [dostęp 2009-06-12]. (ang.).

[kew-5] 1 2 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2021-07-14]. (ang.).

[america-6] 1 2 Tom A. Ranker & Tim Hogan: Camassia. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2010-09-04]. (ang.).

[7] Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Camassia. The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-25]. (ang.).

[8] Minpei Kuroda, Yoshihiro Mimaki, Fusako Hasegawa, Akihito Yokosuka i inni. Steroidal Glycosides from the Bulbs of Camassia leichtlinii and Their Cytotoxic Activities. „Chemical and Pharmaceutical Bulletin”. 49 (6), s. 726–731, 2001. DOI: 10.1248/cpb.49.726.