Karczownik

Karczownik
Arvicola
de Lacépède, 1799
Ilustracja
Karczownik ziemnowodny (Arvicola amphibius)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Rząd

gryzonie

Podrząd

Supramyomorpha

Infrarząd

myszokształtne

Nadrodzina

myszowe

Rodzina

chomikowate

Podrodzina

karczowniki

Plemię

Arvicolini

Rodzaj

karczownik

Typ nomenklatoryczny

Mus amphibius Linnaeus, 1758

Synonimy
Gatunki

9 gatunków (w tym 5 wymarłych) – zobacz opis w tekście

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Karczownik (Arvicola) – rodzaj ssaków z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 120–230 mm, długość ogona 54–139 mm; masa ciała 55–320 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1799 roku francuski przyrodnik Bernard Germain de Lacépède w publikacji swojego autorstwa poświęconej podziałowi systematycznemu ssaków. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) karczownik ziemnowodny (A. amphibius).

Etymologia

Podział systematyczny

Wyróżniany gatunek A. monticola w świetle ostatnich analiz (2020) opartych na danych molekularnych i morfologicznych powinien być traktowany jako podgatunek lub synonim A. amphibius; w takim ujęciu do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiary Status
IUCN
 Arvicola sapidus G.S. Miller, 1908 karczownik zachodni 2 podgatunki siedliska wodne we Francji, Hiszpanii i Portugalii; zakres wysokości: 0–2300 m n.p.m. DC: 16,5–22 cm
DO: 10,7–13,5 cm
MC: 100–275 g		  VU 
 Arvicola amphibius (Linnaeus, 1758) karczownik ziemnowodny gatunek monotypowy Europa na wschód do Kaukazu, Azja Środkowa, południowa Syberia (na wschód do rzeki Lena), północna Mongolia i północno-zachodnia Chińska Republika Ludowa; zakres wysokości: 0–3210 m n.p.m. DC: 12–23 cm
DO: 5,4–13,9 cm
MC: 55–320 g		  LC 
Arvicola destructor Savi, 1838 gatunek monotypowy wilgotne siedliska we Włoszech, docierający marginalnie do południowej Szwajcarii (Ticino); zakres wysokości: do 1600 m n.p.m. DC: 16,2–19,1 cm
DO: 8,4–10,2 cm
MC: 83–139 g		  NE 
Arvicola persicus De Filippi, 1865 gatunek monotypowy endemit Iranu: góry Elbrus (być może dalej na zachód); zakres wysokości: 75–2575 m n.p.m. brak danych  NE 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski,  VU  – gatunek narażony;  NE  – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Opisano również gatunki wymarłe:

Uwagi

  1. 1 2 Niepoprawna późniejsza pisownia Arvicola Lacépède, 1799.
  2. ↑ Młodszy homonim Paludicola Wagler, 1830 (Amphibia).
  3. ↑ Młodszy homonim Praticola Swainson, 1837 (Aves).
  4. ↑ Podgatunek A. italicus.
  5. ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

  1. 1 2 B.G. de Lacépède: Tableau des divisions, sous-divisions, ordres et genres des mammifères. W: B.G. de Lacépède: Discours d’ouverture et de clôture du cours d’histoire naturelle, donné dans le Muséum national d’Histoire naturelle, l’an VII de la République, et tableaux méthodiques des mammifères et des oiseaux. Paris: Plassan, 1799, s. 16. (fr.).
  2. ↑ H.M.C. da Blainville: Nouveau dictionnaire d’histoire naturelle, appliquée aux arts, à l’agriculture, à l’économie rurale et domestique, à la médecine, etc. Par une société de naturalistes et d’agriculteurs. Wyd. Nouv. éd. presqu' entièrement refondue et considérablement angmentée. T. 9. Paris: Chez Deterville, 1817, s. 287. (fr.).
  3. ↑ S.D.W.. The mammals of Britain systematically arranged. „The Analyst”. 4, s. 69, 1836. (ang.).
  4. ↑ E. de Sélys Longchamps: Essai monographique sur les Campagnols des environs de Liège. Liège: Desoer, 1836, s. 7. (fr.).
  5. ↑ J.H. Blasius: Naturgeschichte der Säugethiere Deutschlands und der Angrenzenden Länder von Mitteleuropa. Braunschweig: F. Vieweg und Sohn, 1857, s. 333. (niem.).
  6. ↑ L. Fitzinger. Versuch einer natürlichen Anordnung der Nageihiere (Rodentia). „Sitzungsberichte der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Mathematisch-Naturwissenschaftliche Classe”. 56 (1), s. 103, 1867. (niem.).
  7. ↑ V. Fatio: Les campagnols du bassin du Léman. Paris: Bale et Genève, 1867, s. 36. (fr.).
  8. 1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 235. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  9. 1 2 3 4 5 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 352–354. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
  10. 1 2 3 4 5 6 U. Pardiñas, P. Myers, L. León-Paniagua, N.O. Garza, J. Cook, B. Kryštufek, R. Haslauer, R. Bradley, G. Shenbrot & J. Patton. Opisy gatunków Cricetidae: U. Pardiñas, D. Ruelas, J. Brito, L. Bradley, R. Bradley, N.O. Garza, B. Kryštufek, J. Cook, E.C. Soto, J. Salazar-Bravo, G. Shenbrot, E. Chiquito, A. Percequillo, J. Prado, R. Haslauer, J. Patton & L. León-Paniagua: Family Cricetidae (True Hamsters, Voles, Lemmings and New World Rats and Mice). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 316–318. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).
  11. 1 2 D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Arvicola. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-24].
  12. 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 227. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  13. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 123.
  14. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 318.
  15. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 507.
  16. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 468.
  17. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 561.
  18. ↑ A. Mahmoudi, L.C. Maul, M. Khoshyar, J. Darvish, M. Aliabadian & B. Kryštufek. Evolutionary history of water voles revisited: Confronting a new phylogenetic model from molecular data with the fossil record. „Mammalia”. 84 (2), s. 171–184, 2020. DOI: 10.1515/mammalia-2018-0178. (ang.).
  19. ↑ P. Chevret, S. Renaud, Z. Helvaci, R.G. Ulrich, J.P. Quéré & J.R. Michaux. Genetic structure, ecological versatility, and skull shape differentiation in Arvicola water voles (Rodentia, Cricetidae). „Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research”. 58 (4), s. 1323–1334, 2020. DOI: 10.1111/jzs.12384. (ang.).
  20. ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.5) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2026-08-04]. (ang.).
  21. ↑ Taxonomy: Arvicola – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-08-28]. (ang.).
  22. ↑ Л.П. Александрова. Грызуны антропогена европейской части СССР. „Труды Геологического Института Академия Наук СССР”. 291, s. 93, 1976. (ros.).
  23. ↑ G. Cuenca-Bescós, J. Agustí Ballester, J. Lira, M.M. Rubio & J. Rofes. A new species of water vole from the Early Pleistocene of southern Europe. „Acta Palaeontologica Polonica”. 55 (4), s. 570, 2010. DOI: 10.4202/app.2009.0027. (ang.).
  24. ↑ B.C. Зажигин. Грызуны позднего плиоцена и антропогена юга Западной Сибири. „Труды Геологического института АН СССР”. 339, s. 1–159, 1980. (ros.).
  25. ↑ O. Schmidtgen. Über Reste von Wühlmausen aus dem Mosbacher Sand. „Notizblatt des Vereins für Erdkunde und der Hessischen Geologischen Landesanstalt”. 4 (32), s. 186, 1911. (niem.).
  26. ↑ L.C. Maul, R. Rabinovich & R. Biton. At the southern fringe: extant and fossil water voles of the genus Arvicola (Rodentia, Cricetidae, Arvicolinae) from Israel, with the description of a new species. „Historical Biology”. 33 (11), s. 2773–2793, 2020. DOI: 10.1080/08912963.2020.1827240. (ang.).

Bibliografia