Wojskowa komisja lekarska

Nie mylić z: powiatową komisją lekarską i wojewódzką komisją lekarską – orzekającymi w ramach kwalifikacji wojskowej.

Wojskowa komisja lekarska — organ Wojskowej Służby Zdrowia, orzekający, na podstawie ustalonych przepisami kryteriów zdrowotnych, o kategorii zdrowotnej zdolności do czynnej służby wojskowej albo służby w SWW lub SKW. Komisje oprócz kryteriów ogólnych orzekają też o spełnianiu niektórych szczególnych, kwalifikowanych kryteriów zdrowotnych ocenianych specjalistycznymi badaniami (dotyczących m.in. lotników, spadochroniarzy, marynarzy, nurków, żołnierzy Wojsk Specjalnych i Żandarmerii Wojskowej).

Komisje kontrolują także zwolnienia lekarskie żołnierzy oraz funkcjonariuszy SKW i SWW, a ponadto orzekają do celów odszkodowawczych, rentowych i zaopatrzenia emerytalnego, w tym o związku schorzeń ze służbą wojskową albo służbą w SKW lub SWW.

Struktura wojskowego orzecznictwa lekarskiego

Istnieją następujące komisje:

• I instancji:
  • Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Bydgoszczy,
  • Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ełku,
    • filia w Białymstoku,
  • Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Krakowie,
  • Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Legionowie,
  • Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Lublinie,
  • Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Łodzi,
  • Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Szczecinie,
  • Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie,
    • filia w Siedlcach,
  • Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we Wrocławiu,
  • Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Żaganiu,
  • Rejonowa Wojskowa Komisja Morsko-Lekarska w Gdańsku,
  • Rejonowa Wojskowa Komisja Lotniczo-Lekarska w Warszawie,
    • filia w Dęblinie,
  • Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska do spraw Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego w Warszawie
• odwoławcza:
  • Centralna Wojskowa Komisja Lekarska.

Tryb działania

Wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch różnych reżimach prawnych.

Komisje działają w charakterze samodzielnego organu wydającego decyzje administracyjne podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, wydając:

• orzeczenia o zdolności do służby wojskowej czynnej lub zawodowej na potrzeby zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej albo służby w SKW lub SWW w celu powołania lub przyjęcia do odbycia służby albo zwolnienia ze służby:
  • żołnierzy w czynnej służbie wojskowej,
  • kandydatów do służby wojskowej,
  • funkcjonariuszy SWW i SKW
  • kandydatów do służby w SKW lub SWW
• orzeczenia dla osób ubiegających się o zmianę zmianie kategorii zdolności do służby wojskowej nadanej w ramach kwalifikacji wojskowej

Natomiast sprawach dotyczących świadczeń emerytalnych, rentowych, chorobowych i wypadkowych komisje orzekają do celów wydania decyzji przez inny organ, toteż dopiero jego decyzje oparte na orzeczeniach podlegają zaskarżeniu do sądu ubezpieczeń społecznych, a wydawane są przez:

• dyrektora wojskowego biura emerytalnego jako organu rentowego, o:
  • inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, funkcjonariuszy SKW lub SWW, funkcjonariuszy SKW lub SWW zwolnionych ze służby, emerytów i rencistów, związku albo braku związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową albo służbą w SKW lub SWW oraz o związku albo braku związku chorób i ułomności oraz śmierci z czynną służbą wojskową albo służbą w SKW lub SWW;
  • niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, funkcjonariuszy SKW lub SWW, funkcjonariuszy SKW lub SWW zwolnionych ze służby, emerytów i rencistów, na zasadach określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
  • zdolności do czynnej służby wojskowej żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, funkcjonariuszy SKW lub SWW zwolnionych ze służby, emerytów i rencistów
  • trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej z powodu choroby lub utraty sił sędziów wojskowych i prokuratorów ds. wojskowych
• dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organu rentowego, o:
  • inwalidztwie żołnierzy powstałym w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojenny
  • związku zranień, kontuzji i innych obrażeń lub chorób ze służbą wojskową oraz związek śmierci żołnierzy niezawodowych ze służbą wojskową,
  • związku śmierci ze służbą wojskową żołnierzy niezawodowych zwolnionych ze służby, jeżeli śmierć nastąpiła w wojskowym zakładzie leczniczym.
• Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji albo Ministra Obrony Narodowej – o uszczerbku na zdrowiu żołnierza wskutek wypadku lub choroby, a także o związku śmierci żołnierza ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby
• dowódcę – o uposażeniu chorobowym, w sytuacji kontroli orzeczenia o czasowej niezdolności do służby (zwolnienia lekarskiego)

Kategorie zdrowotne zdolności do czynnej służby wojskowej innej niż służba zawodowa

Kategorie te są podobne do tych przyznawanych przez powiatowe i wojewódzkie komisje lekarskie w ramach kwalifikacji wojskowej:

• kategoria A – zdolny do służby wojskowej, co oznacza zdolność do odbywania lub pełnienia określonego rodzaju służby wojskowej, o której mowa w art. 129 ustawy o obronie Ojczyzny, a także zdolność do odbywania służby zastępczej
• kategoria B – czasowo niezdolny do służby wojskowej, co oznacza przemijające upośledzenie ogólnego stanu zdrowia albo ostre lub przewlekłe stany chorobowe, które w okresie do 24 miesięcy od dnia badania rokują odzyskanie zdolności do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju
• kategoria D – niezdolny do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej
• kategoria E – trwale i całkowicie niezdolny do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

Kategorie zdrowotne zdolności do zawodowej służby wojskowej

• kategoria Z — zdolny do zawodowej służby wojskowej
• kategoria Z/O — zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami
• kategoria N — trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego.

Przypisy

Bibliografia

• Marian Laprus [red.]: Leksykon wiedzy wojskowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1979, s. 163.

Linki zewnętrzne

• Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r. poz. 466 (ISAP))