| Państwo | |
|---|---|
| Obwód | |
| Miejscowość | |
| Kościół | |
Położenie na mapie hromady Mikulińce | |
Położenie na mapie Ukrainy | |
Położenie na mapie obwodu tarnopolskiego | |
Położenie na mapie rejonu tarnopolskiego | |
| 49°20′32,644″N 25°37′35,612″E/49,342401 25,626559 | |
Klasztor św. Mikołaja w Strusowie (ukr. Монастир Святого Миколая) – klasztor bazyliański Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej we wsi Strusów (obecnie hromada Mikulińce, rejon tarnopolski, obwód tarnopolski).
Na przełomie XVI i XVII w. w Strusowie powstał klasztor. Założyło go dwóch mnichów, którzy wydrążyli w skalistym masywie na lewym brzegu Seretu kompleks jaskiniowy ze świątynią św. Mikołaja.
Po wojnach kozackich i okresie hetmanatu (Ruiny) klasztor podupadł, a w trakcie najazdów turecko-tatarskich został zniszczony. W 1767 r. wojewoda kijowski Franciszek Salezy Potocki przeznaczył niezbędne fundusze na odbudowę klasztoru i cerkwi, przekazując je w użytkowanie ojcom bazylianom. 17 sierpnia 1771 r. umocnił tę decyzję aktem fundacyjnym, w którym szczegółowo określił wkład: wydzielono ziemię pod klasztor dla dwunastu mnichów, cerkiew, folwark gospodarczy, inne budynki, a także 60 tysięcy złotych na potrzeby budowlane.
W grudniu 1772 r. czeski architekt Johan Kasper Selner zakończył opracowywanie projektu nowego kompleksu klasztornego. Już dwa lata później, w miejscu, gdzie wcześniej znajdowała się stara świątynia jaskiniowa, wzniesiono nowy barokowy klasztor wraz z cerkwią, którą poświęcono ku czci św. Mikołaja.
W 1787 r. rząd austriacki wydał dekret, znany jako kasata józefińska, na mocy którego klasztor został zlikwidowany. Mnichów przesiedlono, przenosząc ich do klasztorów w Buczaczu i Ułaszkowcach, a cały majątek klasztorny sprzedano za 31 750 florenów. Cerkiew przekazano wspólnocie rzymskokatolickiej do użytku jako kościół, ale spłonęła ona w 1891 r.
Przez niemal całe stulecie cerkiew klasztorna pozostawała zaniedbana. W 1993 r. została zwrócona prawowitemu właścicielowi — ojcom bazylianom, zgodnie z decyzją Tarnopolskiej Obwodowej Administracji Państwowej. Odbudową działalności parafialnej i klasztornej pokierował ihumen klasztoru w Buczaczu, ks. Iwan Majkowycz. Współpracował on z architektami z „Ukrzachidprojektrestawracja” pod kierownictwem Mykoły Hajdy. Dzięki wspólnym wysiłkom klasztoru w Buczaczu i lokalnych parafian, cerkiew została całkowicie odbudowana, odnowiono starożytną jaskiniową oraz ukończono prace nad ikonostasem. Obecnie klasztor funkcjonuje na prawie eparchialnym.
Na terenie parafii wzniesiono i poświęcono krzyż w miejscu, gdzie planowana jest budowa kaplicy dedykowanej błogosławionym Mykołajowi Kondratowi i Mykołajowi Cehelskiemu. Ponadto, w parafii aktywnie działają wspólnoty „Matki w Modlitwie” oraz bractwo „Apostolstwo Modlitwy”. Dla dzieci regularnie organizowane są obozy „Wesołe wakacje z Bogiem”, a także działa chór parafialny. W 2014 r. w cerkwi przeprowadzono prace remontowe i zakupiono nowy dzwon.