Klementyna Stattler

Klementyna Stattler
Klima
Ilustracja
Klementyna Stattler (1936)
Data urodzenia

14 lipca 1878

Data i miejsce śmierci

10 stycznia 1957
Warszawa

Zawód, zajęcie

nauczycielka

Narodowość

polska

Rodzice

Juliusz, Cecylia

Krewni i powinowaci

Wojciech (dziadek), Henryk (wujek), Helena, Maria (siostry), Janusz Jędrzejewicz (szwagier)

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Multimedia w Wikimedia Commons

Klementyna Stattler(ówna), ps. „Klima” (ur. 14 lipca 1878, zm. 10 stycznia 1957 w Warszawie) – polska poetka, nauczycielka, działaczka niepodległościowa i oświatowa.

Grobowiec Juliusza i Klementyny Stattlerów

Życiorys

Urodziła się 14 lipca 1878. Pochodziła z rodziny o artystycznych tradycjach. Była wnuczką malarza Wojciecha Stattlera (1800–1875) i pochodzącej z Rzymu Klementyny z Colonna-Zerbonich (zm. 1897 w wieku 89 lat), córką muzyka Juliusza Stattlera (1844–1901) i Cecylii z Lesslów (1852–1911) oraz bratanicą rzeźbiarza Henryka Stattlera (1834–1877). Siostra Heleny (1875–1955) i Marii (1880–1944), rzeźbiarki, żony Janusza Jędrzejewicza.

Była poetką. W okresie zaborów została nauczycielką i działaczką Związku Nauczycielstwa Polskiego.

Podczas I wojny światowej pod pseudonimem „Klima” służyła w intendenturze Legionów Polskich oraz w szpitalu dla chorych na gruźlicę w Zakopanem w całym okresie jego działalności do 20 listopada 1915 (leczyli się w nim legioniści, służyła w nim też Helena Stattler ps. „Stasińska”). Później od stycznia 1916 działała w Polskiej Organizacji Wojskowej.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w okresie II Rzeczypospolitej pozostawała nauczycielką. Pełniła funkcję wiceprezesa Związku Polskiego Nauczycielstwa Szkół Powszechnych w Warszawie. Została udziałowcem założonego w 1924 Powszechnego Uniwersytetu Korespondencyjnego. Była członkiem Instytutu Oświaty Dorosłych.

3 maja 1928 została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Podczas II wojny światowej mieszkała w Warszawie razem z siostrami i siostrzeńcem Juliuszem Czesławem Jędrzejewiczem (1916–1943).

Zmarła 10 stycznia 1957. Została pochowana w grobowcu swojego ojca na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 265-5-25).

Przypisy

  1. 1 2 Okręgowa Komisja Badania Zbrodni Niemieckich w Warszawie, Materiały w sprawie publicznych egzekucji na mieszkańcach Warszawy dokonanych przez hitlerowców w czasie okupacji niemieckiej. Protokoły przesłuchania świadków, korespondencja, 23 października 1943 [dostęp 2022-05-31].
  2. ↑ Klementyna Stattler. Nekrolog. „Kurier Warszawski”. Nr 225, s. 7, 16 sierpnia 1897. Klementyna Stattler. Nekrolog. „Kurier Warszawski”. Nr 226, s. 3, 17 sierpnia 1897.
  3. ↑ Juliusz Kornel Stattler. sejm-wielki.pl. [dostęp 2015-05-02].
  4. ↑ Ś. p. Juliusz Stattler. „Echo Muzyczne, Teatralne i Artystyczne”. Nr 49 (949), s. 531, 533–534, 7 grudnia 1901.
  5. ↑ Henryk Antoni Stattler. ipsb.nina.gov.pl. [dostęp 2018-05-03].
  6. ↑ Maria Stattler, Juliusz Stattler. myheritage.pl. [dostęp 2019-05-13].
  7. ↑ Zbigniew Osiński: Janusz Jędrzejewicz – piłsudczyk i reformator edukacji (1885–1951). Lublin: 2008, s. 29, 227, 328, 334. ISBN 978-83-227-2704-1.
  8. ↑ Maria Stattler. sejm-wielki.pl. [dostęp 2015-05-02].
  9. ↑ Cecylia Walewska: Ruch kobiecy w Polsce. Cz. 1. Warszawa: 1909, s. 28.
  10. ↑ Kronika. Z miasta. „Kurjer Warszawski”, s. 2, nr 52 z 21 lutego 1913.
  11. 1 2 Wykaz Legionistów Polskich 1914–1918. Klementyna Stattlerówna. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2018-05-03].
  12. ↑ Wykaz Legionistów Polskich 1914–1918. Helena Stattlerówna. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2018-05-03].).
  13. ↑ Klementyna Stattlerówna. Szkolnictwo ogólnokształcące w pracach Kongresów Pedagogicznych Związku Nauczycielstwa Polskiego. „Słowo Polskie”, s. 10, nr 96 z 9 kwietnia 1931.
  14. ↑ Jak J. Jędrzejewicz robił oświatę. „Głos Mazowiecki”, s. 2, nr 34 z 11 lutego 1937.
  15. ↑ Instytut Oświaty Dorosłych. Sprawozdanie za rok 1928/29. Warszawa: Instytut Oświaty Dorosłych, 1930, s. 31.
  16. ↑ M.P. z 1928 r. nr 111, poz. 177 „za zasługi na polu pracy narodowo-społecznej”.
  17. ↑ Kronika. Odznaczenia. „Gazeta Lwowska”, s. 3, nr 238 z 16 października 1928.
  18. ↑ Informacje o zmarłym: Klementyna Stattler. [dostęp 2015-05-02].
  19. 1 2 Cmentarz Stare Powązki: JULIUSZ STATTLER, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2018-05-03].