Koleba, koliba, kolyba – sezonowe schronisko dla pasterzy, myśliwych i drwali; Użycie w tym znaczeniu powszechne w górzystych rejonach Karpat – w polskiej części Karpat synonim słów szałas oraz bacówka i odnosi się najczęściej do drewnianej chaty, będącej schronieniem dla pasterzy, zwykle bez komina, z otwartym paleniskiem (watra), z którego dym wydobywa się bezpośrednio przez szczeliny między belkami z bali a spoinami w dachu.
Pojęcie znane na całym Podkarpaciu w znaczeniu „szałas pasterski” lub „przenośna budka do spania przy owcach obok koszaru”; w Cieszyńskiem i na Podhalu w znaczeniu „schronienie pod skałą; szałas, szopa; bacówka, chata pasterska w górach”, w niektórych regionach rozumiane jako zwykła chata. Dla odróżnienia od chatki dla formacji naturalnej stosuje się określenie koleby skalnej, wcześniej koleby myśliwskiej a dla konstrukcji drewnianej nazwy: koleba pasterska – jako schronienie dla pasterzy wołów może być nazywana również kolebą wolarską.