Kopaiwa

Kopaiwa
	; Copaifera officinalis
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	bobowce
Rodzina	bobowate
Rodzaj	kopaiwa
	Nazwa systematyczna
	Copaifera L.
	Multimedia w Wikimedia Commons

Kopaiwa, kopaiba (Copaifera L.) – rodzaj drzew z rodziny bobowatych.

Słowo "kopaiwa" pochodzi z języka Indian Ameryki Południowej i Środkowej, gdzie rośliny z tego rodzaju występują w formie dzikiej. Do rodzaju należy ok. 40 gatunków występujących w tropikalnej Ameryce Środkowej i Południowej oraz w zachodniej i środkowej części tropikalnej Afryki.

Morfologia

Pokrój: Drzewa silnie rozgałęzione, dorastające do 30 m.
Liście: Parzystopierzaste.
Kwiaty: Pozbawione korony.
Owoce: Strąki, zawierające jedno nasiono.

Systematyka

Rodzaj dawniej zaliczany do plemienia Copaifereae Baill. z rodziny lub podrodziny brezylkowych Caesalpinioideae. Współcześnie klasyfikowany do plemienia Detarieae de Candolle w obrębie podrodziny Detarioideae.

Wykaz gatunków

Copaifera arenicola (Ducke) J.A.S.Costa & L.P.Queiroz
Copaifera aromatica Dwyer
Copaifera baumiana Harms
Copaifera bracteata Benth.
Copaifera brasiliensis Dwyer
Copaifera bulbotricha Rizzini & Heringer
Copaifera camibar Poveda, N.Zamora & P.E.Sánchez
Copaifera canime Harms
Copaifera coriacea Mart.
Copaifera depilis Dwyer
Copaifera duckei Dwyer
Copaifera elliptica Mart.
Copaifera epunctata Amshoff
Copaifera glycycarpa Ducke
Copaifera guianensis Desf.
Copaifera gynohirsuta Dwyer
Copaifera krukovii (Dwyer) J.A.S.Costa
Copaifera laevis Dwyer
Copaifera langsdorffii Desf.
Copaifera lucens Dwyer
Copaifera luetzelburgii Harms
Copaifera magnifolia Dwyer
Copaifera majorina Dwyer
Copaifera malmei Harms
Copaifera marginata Benth.
Copaifera martii Hayne
Copaifera mildbraedii Harms
Copaifera multijuga Hayne
Copaifera nana Rizzini
Copaifera oblongifolia Mart. ex Hayne
Copaifera officinalis L.
Copaifera panamensis (Britton) Standl.
Copaifera paupera (Herzog) Dwyer
Copaifera piresii Ducke
Copaifera pubiflora Benth.
Copaifera religiosa J.Léonard
Copaifera reticulata Ducke
Copaifera rondonii Hoehne
Copaifera sabulicola J.A.S.Costa & L.P.Queiroz
Copaifera salikounda Heckel
Copaifera trapezifolia Hayne
Copaifera venezuelana Harms & Pittier

Zastosowanie

Dostarcza podobnie jak kauczukowiec żywicy (balsamu kopaiwowego), z naciętych pni. Balsam tego drzewa służy głównie do wyrobu lakierów i werniksów. Ale jest stosowana także w medycynie i przemyśle papierniczym.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-01-29] (ang.).
1 2 Copaifera L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-05-02].
↑ kopaiwa, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-08-08] .
↑ Crescent Bloom: Copaifera. The Compleat Botanica. [dostęp 2010-01-31]. (ang.).
↑ Legume Phylogeny Working Group. A new subfamily classification of the Leguminosae based on a taxonomically comprehensive phylogeny. „Taxon”. 66, 1, s. 44–77, 2017.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-01-29] (ang.).

[pow-3] 1 2 Copaifera L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-05-02].

[4] kopaiwa, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-08-08] .

[5] Crescent Bloom: Copaifera. The Compleat Botanica. [dostęp 2010-01-31]. (ang.).

[lpwg-6] Legume Phylogeny Working Group. A new subfamily classification of the Leguminosae based on a taxonomically comprehensive phylogeny. „Taxon”. 66, 1, s. 44–77, 2017.