Kostliwka

Kostliwka
Ilustracja
Kostliwka szkarłatna
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

astropodobne

Rząd

ogórecznikowce

Rodzina

Cordiaceae

Rodzaj

kostliwka

Nazwa systematyczna
Cordia Linnaeus
Sp. Pl. 190. 1 Mai 1753
Typ nomenklatoryczny

C. myxa Linnaeus

Cordia boissieri

Kostliwka (Cordia) – rodzaj roślin z rodziny Cordiaceae, wyróżnianej też w randze podrodziny Cordioideae w szeroko ujmowanej rodzinie ogórecznikowatych Boraginaceae. Obejmuje w zależności od ujęcia ok. 250 do ponad 400 gatunków. Rośliny te występują w całej strefie międzyzwrotnikowej, przy czym największe zróżnicowanie osiągają w Ameryce Południowej i Północnej, podczas gdy w Afryce i południowej oraz południowo-wschodniej Azji rosną nieliczne gatunki.

Gatunki o słodkich i mięsistych owocach są uprawiane jako drzewa owocowe. Jadalnych owoców na Bliskim Wschodzie dostarcza np. Cordia myxa, stosowana tu także jako roślina lecznicza. Liczne gatunki sadzone są dla drewna, cenione ze względu na jego jakość i szybki wzrost. Szorstkie liście niektórych gatunków (np. C. dodecandra) używane są jako papier ścierny. Wiele gatunków to także cenione rośliny ozdobne (np. kostliwka szkarłatna C. sebestena). Z wydrążonych pni Cordia millenii sporządza się w Afryce tzw. „mówiące bębny”, które odgrywały na tym kontynencie ogromną rolę w komunikacji (nawet już w czasach wynalezienia telegrafu).

Morfologia

Cordia dodecandra
Cordia glabrata
Cordia goeldiana
Cordia lutea
Cordia myxa
Cordia nodosa
Cordia pilosa
Pokrój
Drzewa i krzewy.
Liście
Skrętoległe, rzadziej naprzeciwległe, zwykle długoogonkowe, blaszka całobrzega lub piłkowana, rzadko klapowana.
Kwiaty
Zebrane w kwiatostany wierzchotkowe. Kwiaty obupłciowe, czasem funkcjonalnie jednopłciowe. Kielich rurkowaty lub dzwonkowaty, powiększa się podczas owocowania. Płatki białe, żółte, pomarańczowo czerwone, zrośnięte w koronę dzwonkowatą lub lejkowatą, najczęściej z 5 łatkami na szczycie, rzadziej inna liczba od 4 do 8. Pręciki często z nitkami owłosionymi u nasady. Zalążnia czterokomorowa, naga, w każdej komorze z pojedynczym zalążkiem. Szyjka słupka dwukrotnie rozwidlona i na każdym końcu z najczęściej główkowatym znamieniem.
Owoce
Pestkowce jajowate, elipsoidalne do kulistych. Miąższ bardzo soczysty lub gęsty i lepki. Endokarp bardzo twardy. Nasiona w liczbie od jednego do czterech.

Systematyka

Owoce Cordia caffra

Rodzaj zaliczany jest do rodziny Cordiaceae w rzędzie ogórecznikowców albo do szeroko ujmowanej rodziny ogórecznikowatych Boraginaceae (np. w systemie APG IV (2016), łączącym wszystkie taksony w obrębie rzędu ogórecznikowców w tę jedną rodzinę).

Wykaz gatunków