Kotewka

Kotewka
Ilustracja
Kotewka orzech wodny
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

różopodobne

Rząd

mirtowce

Rodzina

krwawnicowate

Rodzaj

kotewka

Nazwa systematyczna
Trapa Linnaeus
Sp. Pl. 120. 1 Mai 1753
Typ nomenklatoryczny

T. natans Linnaeus

Orzechy Trapa bicornis
Orzechy kotewki orzecha wodnego

Kotewka (Trapa L.) – rodzaj roślin wodnych z rzędu mirtowców z rodziny krwawnicowatych (Lythraceae), który z powodu odrębności morfologicznej był dawniej zwykle wyodrębniany do osobnej rodziny kotewkowatych (Trapaceae). W obrębie rodzaju opisywano bardzo wiele gatunków, odmian i form różniących się budową owocu. W bardziej współczesnych publikacjach wyróżnia się jednak zazwyczaj już tylko 2 lub 3 gatunki. Zasięg tych roślin obejmuje obszary subtropikalne i umiarkowane w Afryce, Azji i Europie, jako gatunki introdukowane występują także w Ameryce Północnej i Australii. W Polsce występuje tylko jeden gatunek w jego szerokim ujęciu systematycznym – kotewka orzech wodny T. natans.

Morfologia

Pokrój
Rośliny wodne korzeniące się w dnie, o liściach podwodnych i pływających. Pod wodą z węzłów obok liści wyrastają asymilujące korzenie przybyszowe.
Łodyga
Wiotka i obła, przy powierzchni wody nieco zgrubiała.
Liście
Podwodne liście w dolnej części łodygi naprzeciwległe, krótkotrwałe, równowąskie. W wyższej części łodygi liście wyrastają skrętolegle i mają blaszkę rozszerzającą się. Liście pływające na ogonkach, zwykle nieco rozdętych. Blaszka liściowa rombowata, grubo, nierówno ząbkowana.
Kwiaty
Wyrastają pojedynczo w kątach liści pływających. Są 4-krotne. Działki, płatki i pręciki występują w liczbie 4. Słupek jest wpół dolny.
Owoce
Charakterystyczne orzechy z 4 lub 2 wyrostkami powstającymi z dna kwiatowego. Zawierają nasiono z jednym dużym liścieniem i drugim silnie zredukowanym.

Systematyka

Rodzaj wyróżniany był w obrębie monotypowej rodziny m.in. w systemie Cronquista z 1981 oraz w systemie Reveala z lat 1993-1999. Późniejsze odkrycia w zakresie filogenezy w obrębie mirtowców dowiodły, że rodzaj kotewka Trapa stanowi jedną z dalszych linii rozwojowych w obrębie krwawnicowatych i jego wyłączanie z tej rodziny czyni z niej takson parafiletyczny. Dlatego w nowszych ujęciach (system APG II z 2003 i APG III z 2009, Angiosperm Phylogeny Website, system Reveala w wersji z 2007) kotewka włączana jest do krwawnicowatych właśnie.

Wykaz gatunków

Zobacz też