Kotik

Kotik
	Arctocephalus
	É. Geoffroy Saint-Hilaire & F. Cuvier, 1826
	; Kotik nowozelandzki (A. forsteri)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	drapieżne
Podrząd	psokształtne
Parworząd	płetwonogie
Rodzina	uchatkowate
Rodzaj	kotik
	Typ nomenklatoryczny
	„Phoca ursina” (= Phoca pusilla. von Schreber, 1775)
Synonimy
	Arctophoca W.C.H. Peters, 1866; Euotaria J.E. Gray, 1866; Gypsophoca J.E. Gray, 1866; Halarctus Gill, 1866;
	Arctophoca W.C.H. Peters, 1866; Euotaria J.E. Gray, 1866; Gypsophoca J.E. Gray, 1866; Halarctus Gill, 1866;
Gatunki
	10 gatunków (w tym wymarłe) – zobacz opis w tekście
	10 gatunków (w tym wymarłe) – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Kotik (Arctocephalus) – rodzaj ssaków z rodziny uchatkowatych (Otariidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące na wybrzeżach Ameryki, Australii i Afryki.

Morfologia

Długość ciała samic 110–171 cm, samców 150–230 cm; masa ciała samic 22–110 kg, samców 60–360 kg; długość ciała noworodków 40–80 cm przy masie ciała 3–12 kg.

Systematyka

Rodzaj zdefiniowali w 1826 roku francuscy przyrodnicy Étienne Geoffroy Saint-Hilaire i Frédéric Cuvier w haśle poświęconym fokom opublikowanym w trzydziestym dziewiątym tomie słownika historii naturalnej. Autorzy nie wskazali gatunku typowego; Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) kotik karłowaty (A. pusillus).

Etymologia

Arctocephalus: gr. αρκτος arktos ‘niedźwiedź’; -κεφαλος -kephalos ‘-głowy’, od κεφαλη kephalē ‘głowa’.
Arctophoca: gr. αρκτος arktos ‘niedźwiedź’; φωκη phōkē ‘foka’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Otaria philippii W.C.H. Peters, 1866.
Euotaria: gr. ευ eu ‘dobrze, typowy’; rodzaj Otaria Péron, 1816 (uchatka). Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Arctocephalus nigrescens J.E. Gray, 1850 (= Phoca australis E.A.W. von Zimmermann, 1783).
Gypsophoca: gr. γυψος gupsos ‘kreda’; rodzaj Phoca Linnaeus, 1758 (foka). Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Otaria cinerea Quoy & Gaimard, 1826 (= Otaria forsteri Lesson, 1828).
Halarctus: gr. ἁλς hals, ἁλος halos ‘morze’; αρκτος arktos ‘niedźwiedź’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Arctocephalus delalandii J.E. Gray, 1859 (= Phoca pusilla von Schreber, 1775).

Podział systematyczny

Badania przeprowadzone przez Bertę i Churchilla w 2012 wykazały, że Arctocephalus wydaje się być parafiletyczny, ponieważ A. pusillus nie wydaje się być blisko spokrewniony z innymi przedstawicielami tego rodzaju, w związku z tym wszystkie inne gatunki Arctocephalus powinny zostać przeniesione do innego rodzaju (Arctophoca), a A. pusillus powinien pozostać w Arctocephalus, ponieważ jest gatunkiem typowym rodzaju; jednak analizy przeprowadzone w 2020 roku wykazały, że rodzaj jest monofiletyczny, a rzekoma parafiletyczność wynikała z niepełnego sortowania linii. Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki:

Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa	Podgatunki	Rozmieszczenie geograficzne	Podstawowe wymiary	Status IUCN
Arctocephalus gazella	(W.C.H. Peters, 1875)	kotik antarktyczny	gatunek monotypowy	wody subantarktyczne i antarktyczne (na południe lub na północ od strefy konwergencji antarktycznej) oraz rozproszone wyspy (głównie Georgia Południowa), obszary rozrodu obejmują Półwysep Antarktyczny	DC: do 200 cm MC: 22–204 kg	LC
Arctocephalus philippii	(W.C.H. Peters, 1866)	kotik chilijski	gatunek monotypowy	endemit Chile: południowy Ocean Spokojny, w archipelagach Juan Fernandez i Desventuradas (Isla San Félix), które leżą 600 km na północ	DC: około 200 cm MC: około 140 kg	LC
Arctocephalus townsendi	C.H. Merriam, 1897	kotik meksykański	gatunek monotypowy	Głównie wyspa Gwadelupa, także Islas San Benito (zachodnia Kalifornia Dolna, Meksyk), Channel Islands (San Miguel Island) i Wyspy Farallońskie (Stany Zjednoczone), wędruje na północ do stanu Waszyngton i południowej Alaski	DC: około 200 cm MC: 40–170 kg	LC
Arctocephalus galapagoensis	E. Heller, 1904	kotik galapagoski	gatunek monotypowy	endemit Ekwadoru: Galapagos (na prawie wszystkich wyspach)	DC: 110–160 cm MC: 27–68 kg	EN
Arctocephalus australis	(A.E.W Zimmermann, 1783)	kotik południowy	gatunek monotypowy	Ameryka Południowa od Urugwaju na południe do przylądka Horn, Falklandów i regionu Magallanes, regularnie do południowej Brazylii, także od środkowego Peru do północnej Kolumbii	DC: do 190 cm MC: 40–160 kg	LC
Arctocephalus forsteri	(Lesson, 1828)	kotik nowozelandzki	gatunek monotypowy	Nowa Zelandia (Wyspa Północna i Południowa, wszystkie wyspy subantarktyczne), południowo-zachodnia i południowa Australia oraz Tasmania	DC: do 190 cm MC: 30–160 kg	LC
Arctocephalus tropicalis	(J.E. Gray, 1872)	kotik subantarktyczny	gatunek monotypowy	szeroko rozpowszechniony w wodach subantarktycznych, głównie na północ od strefy konwergencji antarktycznej z południowo-wschodniego Oceanu Atlantyckiego i Oceanu Indyjskiego	DC: do 180 cm MC: 25–165 kg	LC
Arctocephalus pusillus	(von Schreber, 1775)	kotik karłowaty	2 podgatunki	wybrzeże południowej Afryki, od Angoli na południe do zatoki Algoa (Południowa Afryka), wybrzeże południowo-wschodniej Australii w Wiktorii, Nowej Południowej Walii, Tasmanii i Cieśninie Bassa (w tym Wyspa Kangura)	DC: 120–230 cm MC: do 360 kg	LC

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, EN – gatunek zagrożony.

Opisano również gatunki wymarłe:

Arctocephalus fischerii H. Gervais & Ameghino, 1880 (miocen)
Arctocephalus holmbergi Ameghino, 1898 (plejstocen)

Uwagi

↑ Nie Phoca ursina Linnaeus, 1758.
↑ DC – długość ciała; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 É. Geoffroy Saint-Hilaire & F. Cuvier: Phoque. (Mamm.). W: Dictionnaire des sciences naturelles, dans lequel on traite méthodiquement des différens êtres de la nature, considérés soit en eux-mêmes, d'après l’état actuel de nos connoissances, soit relativement à l’utilité qu’en peuvent retirer la médecine, l’agriculture, le commerce et les artes. Suivi d’une biographie des plus célèbres naturalistes. T. 39. Paris; Strasbourg: F. G. Levrault; Le Normant, 1826, s. 554. (fr.).
↑ W. Peters. Über die Ohrenrobben (See-löwen und Seebären), Otariae, insbesondere über die in den Sammlungen zu Berlin befindlichen Arten. „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. 1866, s. 276, 1866. (niem.).
1 2 J.E. Gray. Notes on the Skulls of Sea-Bears and Sea-Lions (Otariadae) in the British Museum. „The Annals and Magazine of Natural History”. Third Series. 18, s. 236, 1866. (ang.).
↑ T.S. Gill. Prodrome of a Monograph of the Pinnipedes. „Communications of the Essex Institute”. 5, s. 7, 11, 1866–1867. (ang.).
1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 152. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 5 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 438. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
1 2 3 4 5 M. Webber: Family Otariidae (Eared Seals). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 4: Sea Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2014, s. 89–94. ISBN 978-84-96553-93-4. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Arctocephalus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-05-19]. (ang.).
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 673–674. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ Anonim. Opinion 1962. Arctocephalus F. Cuvier, 1826 and Callorhinus Gray, 1859 (Mammalia, Pinnipedia): conserved by the designation of Phoca pusilla Schreber, 1775 as the type species of Arctocephalus; and Otaria Peron, 1816 and Eumetopias Gill, 1866: conserved by the designation of Phoca leonina Molina, 1782 as the type species of Otaria. „The Bulletin of zoological nomenclature”. 57 (3), s. 193–195, 2000. (ang.).
↑ Palmer 1904 ↓, s. 117.
↑ Palmer 1904 ↓, s. 119.
↑ Palmer 1904 ↓, s. 277.
↑ Palmer 1904 ↓, s. 304.
↑ Palmer 1904 ↓, s. 306.
↑ A. Berta & M. Churchill. Pinniped taxonomy: review of currently recognized species and subspecies, and evidence used for their description. „Mammal Review”. 42 (3), s. 207–234, 2012. DOI: 10.1111/j.1365-2907.2011.00193.x. (ang.).
↑ F. Lopes, L.R. Oliveira, A. Kessler, Y. Beux, E. Crespo, S. Cárdenas-Alayza, P. Majluf, Ma. Sepúlveda, R.L. Brownell, Jr., V. Franco-Trecu, D. Páez-Rosas, J. Chaves, C. Loch, B.C. Robertson, K. Acevedo-Whitehouse, F.R. Elorriaga-Verplancken, S.P. Kirkman, C.R. Peart, J.B.W. Wolf & S.L Bonatto. Phylogenomic Discordance in the Eared Seals is best explained by Incomplete Lineage Sorting following Explosive Radiation in the Southern Hemisphere. „Systematic Biology”. 70 (4), s. 786–802, 2020. DOI: 10.1093/sysbio/syaa099. (ang.).
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-07-02]. (ang.).
↑ Home. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-07-04]. (ang.).
↑ H.F.P. Gervais & F. Ameghino: Los mamiferos fosiles de la America Meridional / Les mammifères fossiles de l’Amérique du Sud. Paris; Buenos Aires: F. Savy; Igon Hermanos, 1880, s. 222. (hiszp. • fr.).
↑ F. Ameghino: Tercera parte. Sinopsis geológico-paleontológica. W: Segundo Censo de la República Argentina. Mayo 10 de 1895. T. 1: Territoire. Buenos Aires: Taller tipográfico de la penitenciaría nacional, 1898, s. 195. (hiszp.).

Bibliografia

T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904. (ang.).

[2] Nie Phoca ursina Linnaeus, 1758.

[20] DC – długość ciała; MC – masa ciała

[Geoffroy&Cuvier-1] 1 2 É. Geoffroy Saint-Hilaire & F. Cuvier: Phoque. (Mamm.). W: Dictionnaire des sciences naturelles, dans lequel on traite méthodiquement des différens êtres de la nature, considérés soit en eux-mêmes, d'après l’état actuel de nos connoissances, soit relativement à l’utilité qu’en peuvent retirer la médecine, l’agriculture, le commerce et les artes. Suivi d’une biographie des plus célèbres naturalistes. T. 39. Paris; Strasbourg: F. G. Levrault; Le Normant, 1826, s. 554. (fr.).

[Peters-3] W. Peters. Über die Ohrenrobben (See-löwen und Seebären), Otariae, insbesondere über die in den Sammlungen zu Berlin befindlichen Arten. „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. 1866, s. 276, 1866. (niem.).

[Gray-4] 1 2 J.E. Gray. Notes on the Skulls of Sea-Bears and Sea-Lions (Otariadae) in the British Museum. „The Annals and Magazine of Natural History”. Third Series. 18, s. 236, 1866. (ang.).

[Gill-5] T.S. Gill. Prodrome of a Monograph of the Pinnipedes. „Communications of the Essex Institute”. 5, s. 7, 11, 1866–1867. (ang.).

[miiz-6] 1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 152. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[icmw-7] 1 2 3 4 5 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 438. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).

[hmw-8] 1 2 3 4 5 M. Webber: Family Otariidae (Eared Seals). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 4: Sea Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2014, s. 89–94. ISBN 978-84-96553-93-4. (ang.).

[Wilson&Reeder-9] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Arctocephalus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-05-19]. (ang.).

[amw-10] 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 673–674. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[iczn-11] Anonim. Opinion 1962. Arctocephalus F. Cuvier, 1826 and Callorhinus Gray, 1859 (Mammalia, Pinnipedia): conserved by the designation of Phoca pusilla Schreber, 1775 as the type species of Arctocephalus; and Otaria Peron, 1816 and Eumetopias Gill, 1866: conserved by the designation of Phoca leonina Molina, 1782 as the type species of Otaria. „The Bulletin of zoological nomenclature”. 57 (3), s. 193–195, 2000. (ang.).

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/item/88553#page/125/mode/1up_117]-12] Palmer 1904 ↓, s. 117.

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/item/88553#page/127/mode/1up_119]-13] Palmer 1904 ↓, s. 119.

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/item/88553#page/285/mode/1up_277]-14] Palmer 1904 ↓, s. 277.

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/item/88553#page/312/mode/1up_304]-15] Palmer 1904 ↓, s. 304.

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/item/88553#page/314/mode/1up_306]-16] Palmer 1904 ↓, s. 306.

[Berta&Churchill-17] A. Berta & M. Churchill. Pinniped taxonomy: review of currently recognized species and subspecies, and evidence used for their description. „Mammal Review”. 42 (3), s. 207–234, 2012. DOI: 10.1111/j.1365-2907.2011.00193.x. (ang.).

[lop&inni-18] F. Lopes, L.R. Oliveira, A. Kessler, Y. Beux, E. Crespo, S. Cárdenas-Alayza, P. Majluf, Ma. Sepúlveda, R.L. Brownell, Jr., V. Franco-Trecu, D. Páez-Rosas, J. Chaves, C. Loch, B.C. Robertson, K. Acevedo-Whitehouse, F.R. Elorriaga-Verplancken, S.P. Kirkman, C.R. Peart, J.B.W. Wolf & S.L Bonatto. Phylogenomic Discordance in the Eared Seals is best explained by Incomplete Lineage Sorting following Explosive Radiation in the Southern Hemisphere. „Systematic Biology”. 70 (4), s. 786–802, 2020. DOI: 10.1093/sysbio/syaa099. (ang.).

[mdd-19] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-07-02]. (ang.).

[21] Home. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-07-04]. (ang.).

[ger&ame-22] H.F.P. Gervais & F. Ameghino: Los mamiferos fosiles de la America Meridional / Les mammifères fossiles de l’Amérique du Sud. Paris; Buenos Aires: F. Savy; Igon Hermanos, 1880, s. 222. (hiszp. • fr.).

[ame-23] F. Ameghino: Tercera parte. Sinopsis geológico-paleontológica. W: Segundo Censo de la República Argentina. Mayo 10 de 1895. T. 1: Territoire. Buenos Aires: Taller tipográfico de la penitenciaría nacional, 1898, s. 195. (hiszp.).