Krowianka

Inne zakażenia wywołane przez wirus z rodzaju Orthopoxvirus
	Variola vaccinia
	Klasyfikacje
ICD-10	B08.0

Krowianka (łac. variola vaccinia) – wirusowa choroba zakaźna występująca u bydła domowego i świń wywoływana przez wirusa krowianki (VACV, poxvirus officinale, występuje endemicznie w Eurazji), wirusa ospy krów (CPXV, poxvirus bovis) lub wirusa ospy kotów (u ludzi), należące do rodziny Orthopoxvirus. Wirus krowianki o niewyjaśnionym pochodzeniu używany był do szczepień przeciwko ospie prawdziwej. Pierwszego szczepienia dokonał angielski lekarz – Edward Jenner, który użył wirusa ospy krów.

Objawy

Okres inkubacji u krów wynosi od 4 do 8 dni, natomiast u świń 2 dni.

Bydło domowe – objawy są podobne do objawów ospy krów. Dotyczą one głównie wymienia i mają postać zmian skórnych. Choroba trwa od 4 do 6 tygodni. Kończy się wyzdrowieniem.
Świnie – u świń, zwłaszcza zaś u prosiąt występują zmiany na skórze.

Zachorowania u ludzi (zoonoza)

Człowiek choruje rzadko, dotychczas opisano około 150 zachorowań. Z opisanej serii przypadków zarażeń ludzi od szczurów i choroby u dziewczynki z Finlandii wysuwają się następujące objawy infekcji:

wysypka pęcherzykowo-grudkowa (tylko u ośmiu pacjentów opisano zmiany uogólnione, z czego czterech chorowało na atopowe zapalenie skóry, jeden na chorobę Dariera i jeden na alergiczny nieżyt nosa)
złe samopoczucie
gorączka
zapalenie migdałków
powiększenie węzłów chłonnych.

Powyższe objawy mogą być nieobecne lub nieznacznie wyrażone u osób szczepionych uprzednio wirusem krowianki. Rokowanie jest bardzo dobre, dotychczas opisano jedynie dwa przypadki śmierci u osób z upośledzonym układem odpornościowym.

Rozpoznawanie

Charakterystyczny przebieg choroby jest wystarczający do rozpoznania. Dodatkową informacją pomagającą zdiagnozować chorobę jest wystąpienie zachorowań w gospodarstwach, w których obsługa była szczepiona na ospę.

Leczenie

Leczenie objawowe.

Przypisy

↑ DinaD. Alzhanova DinaD., KlausK. Früh KlausK., Modulation of the host immune response by cowpox virus, „Microbes and infection / Institut Pasteur”, 12 (12–13), 2010, s. 900–909, DOI: 10.1016/j.micinf.2010.07.007, ISSN 1286-4579, PMID: 20673807, PMCID: PMC3500136 [dostęp 2017-08-06] .
↑ DonataD. Hoffmann DonataD., AnnikaA. Franke AnnikaA., MariaM. Jenckel MariaM., AistėA. Tamošiūnaitė AistėA., JuliaJ. Schluckebier JuliaJ., Out of the Reservoir: Phenotypic and Genotypic Characterization of a Novel Cowpox Virus Isolated from a Common Vole, „Journal of Virology”, 89 (21), 2015, s. 10959–10969, DOI: 10.1128/JVI.01195-15, ISSN 0022-538X, PMID: 26311891, PMCID: PMC4621121 [dostęp 2017-08-06] .
1 2 CzesławC. Kaszubkiewicz CzesławC., Patomorfologia chorób zakaźnych zwierząt, Wydawnictwo Akademii Rolniczej we Wrocławiu, 2002, 12-13, s. 14-15, ISBN 83-87866-59-8 .
1 2 3 4 Krowianka u ludzi w bazie eMedicine [online], 1 sierpnia 2017 [dostęp 2017-08-06] .
1 2 3 HartmutH. Campe HartmutH., PiaP. Zimmermann PiaP., KatharinaK. Glos KatharinaK., MargotM. Bayer MargotM., HansH. Bergemann HansH., Cowpox Virus Transmission from Pet Rats to Humans, Germany, „Emerging Infectious Diseases”, 15 (5), 2009, s. 777–780, DOI: 10.3201/eid1505.090159, ISSN 1080-6040, PMID: 19402967, PMCID: PMC2687013 [dostęp 2017-08-06] .
↑ Paula M.P.M. Pelkonen Paula M.P.M., KyllikkiK. Tarvainen KyllikkiK., ArjaA. Hynninen ArjaA., Eva R.K.E.R.K. Kallio Eva R.K.E.R.K., HeikkiH. Henttonen HeikkiH., Cowpox with Severe Generalized Eruption, Finland, „Emerging Infectious Diseases”, 9 (11), 2003, s. 1458–1461, DOI: 10.3201/eid0911.020814, ISSN 1080-6040, PMID: 14718092, PMCID: PMC3035531 [dostęp 2017-08-06] .
↑ D.D. Baxby D.D., M.M. Bennett M.M., B.B. Getty B.B., Human cowpox 1969-93: a review based on 54 cases, „The British Journal of Dermatology”, 131 (5), 1994, s. 598–607, ISSN 0007-0963, PMID: 7999588 [dostęp 2017-09-19] .

Bibliografia

Wachnik, Z., Zarys chorób zakaźnych zwierząt, Warszawa: PWN, 1983 str. 244-245

[1] DinaD. Alzhanova DinaD., KlausK. Früh KlausK., Modulation of the host immune response by cowpox virus, „Microbes and infection / Institut Pasteur”, 12 (12–13), 2010, s. 900–909, DOI: 10.1016/j.micinf.2010.07.007, ISSN 1286-4579, PMID: 20673807, PMCID: PMC3500136 [dostęp 2017-08-06] .

[2] DonataD. Hoffmann DonataD., AnnikaA. Franke AnnikaA., MariaM. Jenckel MariaM., AistėA. Tamošiūnaitė AistėA., JuliaJ. Schluckebier JuliaJ., Out of the Reservoir: Phenotypic and Genotypic Characterization of a Novel Cowpox Virus Isolated from a Common Vole, „Journal of Virology”, 89 (21), 2015, s. 10959–10969, DOI: 10.1128/JVI.01195-15, ISSN 0022-538X, PMID: 26311891, PMCID: PMC4621121 [dostęp 2017-08-06] .

[:0-3] 1 2 CzesławC. Kaszubkiewicz CzesławC., Patomorfologia chorób zakaźnych zwierząt, Wydawnictwo Akademii Rolniczej we Wrocławiu, 2002, 12-13, s. 14-15, ISBN 83-87866-59-8 .

[:1-4] 1 2 3 4 Krowianka u ludzi w bazie eMedicine [online], 1 sierpnia 2017 [dostęp 2017-08-06] .

[:2-5] 1 2 3 HartmutH. Campe HartmutH., PiaP. Zimmermann PiaP., KatharinaK. Glos KatharinaK., MargotM. Bayer MargotM., HansH. Bergemann HansH., Cowpox Virus Transmission from Pet Rats to Humans, Germany, „Emerging Infectious Diseases”, 15 (5), 2009, s. 777–780, DOI: 10.3201/eid1505.090159, ISSN 1080-6040, PMID: 19402967, PMCID: PMC2687013 [dostęp 2017-08-06] .

[6] Paula M.P.M. Pelkonen Paula M.P.M., KyllikkiK. Tarvainen KyllikkiK., ArjaA. Hynninen ArjaA., Eva R.K.E.R.K. Kallio Eva R.K.E.R.K., HeikkiH. Henttonen HeikkiH., Cowpox with Severe Generalized Eruption, Finland, „Emerging Infectious Diseases”, 9 (11), 2003, s. 1458–1461, DOI: 10.3201/eid0911.020814, ISSN 1080-6040, PMID: 14718092, PMCID: PMC3035531 [dostęp 2017-08-06] .

[7] D.D. Baxby D.D., M.M. Bennett M.M., B.B. Getty B.B., Human cowpox 1969-93: a review based on 54 cases, „The British Journal of Dermatology”, 131 (5), 1994, s. 598–607, ISSN 0007-0963, PMID: 7999588 [dostęp 2017-09-19] .