Lamnokształtne

Lamnokształtne
	Lamniformes
	Berg, 1958
	Okres istnienia: jura późna–dziś PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N Q
	; Tawrosz piaskowy (Carcharias taurus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	chrzęstnoszkieletowe
Podgromada	spodouste
Infragromada	Euselachii
(bez rangi)	Selachii
Nadrząd	Galeomorphi
Rząd	lamnokształtne
Synonimy
	Isurida; Lamnoidei;
	Isurida; Lamnoidei;
Rodziny
	21 rodzin (w tym 12 wymarłych) – zobacz opis w tekście
	21 rodzin (w tym 12 wymarłych) – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Lamnokształtne (Lamniformes) – rząd ryb chrzęstnoszkieletowych (Chondrichthyes) z nadrzędu Galeomorphi. W zapisie kopalnym znane są od górnej jury.

Cechy charakterystyczne

Ciało wrzecionowate. Dwie płetwy grzbietowe, bez kolców, pierwsza trójkątna, druga wyraźnie mniejsza. Występuje płetwa odbytowa. Płetwa ogonowa asymetryczna, heterocerkalna (epicerkalna – górny płat jest większy od dolnego). Pięć par szczelin skrzelowych, dwie ostatnie mogą nachodzić ponad nasadę płetwy piersiowej. Oczy bez błony migawkowej. Małe tryskawki w sąsiedztwie oczu. Otwór gębowy szeroki, zachodzący za oczy.

Systematyka

Do tego rzędu zaliczane są rodziny rekinów współcześnie żyjących:

Mitsukurinidae Jordan, 1898
Carchariidae Müller & Henle, 1838–41 – tawroszowate
Odontaspididae Müller & Henle, 1839
Pseudocarchariidae Taylor, Compagno & Struhsaker, 1983 – jedynym przedstawicielem jest Pseudocarcharias kamoharai (Matsubara, 1936)
Megachasmidae Taylor, Compagno & Struhsaker, 1983 – jedynym przedstawicielem jest Megachasma pelagios Taylor, Compagno & Struhsaker, 1983 – rekin wielkogębowy
Alopiidae Bonaparte, 1835 – kosogonowate
Cetorhinidae Gill, 1861 – długoszparowate – jedynym współcześnie żyjącym przedstawicielem jest Cetorhinus maximus (Gunnerus, 1765) – długoszpar
Lamnidae Bonaparte, 1835 – lamnowate

W zapisie kopalnym znane są zęby rekinów, prawdopodobnie z tego rzędu, klasyfikowanych w rodzinach:

Haimirichiidae Vullo, Guinot & Barbe, 2016
Otodontidae Glickman, 1964
Xiphodolamiidae Glickman, 1964
Cardabiodontidae Siverson, 1999
Cretoxyrhinidae Glickman, 1964
Archaeolamnidae Underwood & Cumbaa, 2010
Pseudoscapanorhynchidae Herman, 1979
Anacoracidae Casier, 1947
Pseudocoracidae Capetta, 2012
Paraisuridae Herman, 1979
Serratolamnidae Landemaine, 1991
Eoptolamnidae Kriwet, Klug, Canudo & Cuenca-Bescós, 2008

Zobacz też

lista rodzin ryb

Przypisy

↑ Lamniformes, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ Ludwik Żmudziński: Żywe skarby mórz. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1980. ISBN 83-02-01238-6.
↑ Ryby kopalne. red. Michał Ginter. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2012. ISBN 978-83-235-0973-8.
1 2 Joseph S. Nelson: Fishes of the World. John Wiley & Sons, 2006. ISBN 0-471-25031-7.
↑ RonR. Fricke RonR., William NeilW.N. Eschmeyer William NeilW.N., Richard van derR. Laan Richard van derR. (red.), SEARCH, [w:] Eschmeyer’s Catalog of Fishes, California Academy of Sciences, 6 września 2023 [dostęp 2024-03-05] (ang.).
↑ R. van der Laan. Family-group names of fossil fishes. „European Journal of Taxonomy”. 466, s. 41–43, 2018. DOI: 10.5852/ejt.2018.466. (ang.).

[itis-1] Lamniformes, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Zmud1980-2] Ludwik Żmudziński: Żywe skarby mórz. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1980. ISBN 83-02-01238-6.

[Ginter-3] Ryby kopalne. red. Michał Ginter. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2012. ISBN 978-83-235-0973-8.

[Nelson2006-4] 1 2 Joseph S. Nelson: Fishes of the World. John Wiley & Sons, 2006. ISBN 0-471-25031-7.

[cof-5] RonR. Fricke RonR., William NeilW.N. Eschmeyer William NeilW.N., Richard van derR. Laan Richard van derR. (red.), SEARCH, [w:] Eschmeyer’s Catalog of Fishes, California Academy of Sciences, 6 września 2023 [dostęp 2024-03-05] (ang.).

[laan-6] R. van der Laan. Family-group names of fossil fishes. „European Journal of Taxonomy”. 466, s. 41–43, 2018. DOI: 10.5852/ejt.2018.466. (ang.).