Laportea

Laportea
	; Laportea canadensis
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	różowce
Rodzina	pokrzywowate
Rodzaj	laportea
	Nazwa systematyczna
	Laportea Gaudichaud-Beaupré; in Freycinet, Voyage Monde Bot. 498. Mar 1830
	Typ nomenklatoryczny
	L. canadensis (L.) Weddell
Synonimy
	Oblixilis Rafinesque; Urticastrum Heister ex Fabricius;
	Oblixilis Rafinesque; Urticastrum Heister ex Fabricius;
	Multimedia w Wikimedia Commons

Laportea (Laportea) – rodzaj roślin zielnych i półkrzewów z rodziny pokrzywowatych (Urticaceae). Należy do niego 28–33 gatunki występujących na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej oraz w strefie umiarkowanej sięgając do południowych krańców Afryki, północnych Chin i Kanady. Niektóre gatunki dostarczają włókien do wyrobu sznurów. Pędy chronione są włoskami parzącymi.

Morfologia

Liście: Skrętoległe i ogonkowe, z opadającymi przylistkami. Blaszka liściowa z pierzastą nerwacją lub z trzema głównymi żyłkami, na brzegu zwykle wyraźnie piłkowana lub ząbkowana, rzadko całobrzega.
Kwiaty: Małe, jednopłciowe, zebrane w kwiatostany wyrastające w kątach liści. Kwiaty zebrane zwykle w kulistych pęczkach w luźnych wiechach, gronach lub kłosach. Kwiaty męskie z okwiatem 4–5 listkowym, 4–5 pręcikami i szczątkową zalążnią. Kwiaty żeńskie z 4 nierównymi listkami okwiatu, bez śladu pręcików. Zalążnia owalna z nitkowatą szyjką słupka zakończoną podłużnym znamieniem.
Owoce: Niełupka owalna lub półkulista, zwykle ścieśniona.

Cechą charakterystyczną rodzaju jest występowanie na całych roślinach lub na niektórych organach włosków parzących – wydzielają one substancje powodujące podrażnienie skóry i dermatozę.

Systematyka

Pozycja systematyczna według APweb (2001...)

Rodzaj należący do rodziny pokrzywowatych (Urticaceae Juss.), która wraz z siostrzaną rodziną morwowatych należy do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych.

Wykaz gatunków

Laportea aestuans (L.) Chew
Laportea alatipes Hook.f.
Laportea amberana (Baker) Leandri
Laportea bulbifera (Siebold & Zucc.) Wedd.
Laportea canadensis (L.) Wedd.
Laportea cuneata (A.Rich.) Chew
Laportea cuspidata (Wedd.) Friis
Laportea decumana (Roxb.) Wedd.
Laportea disepala (Gagnep.) Chew
Laportea floribunda (Baker) Leandri
Laportea fujianensis C.J.Chen
Laportea grossa (Wedd.) Chew
Laportea humblotii (Baill.) Friis
Laportea humilis Lauterb.
Laportea interrupta (L.) Chew
Laportea jinganensis W.T.Wang
Laportea lageensis W.T.Wang
Laportea lanceolata (Engl.) Chew
Laportea laxiflora Wedd.
Laportea medogensis C.J.Chen
Laportea mooreana (Hiern) Chew
Laportea oligoloba (Baker) Friis
Laportea ovalifolia (Schumach. & Thonn.) Chew
Laportea peduncularis (Wedd.) Chew
Laportea pedunculata K.Schum. & Lauterb.
Laportea perrieri Leandri
Laportea ruderalis (G.Forst.) Chew
Laportea septentrionalis Leandri
Laportea stolonifera Bhellum & B.Singh
Laportea sumatrana Merr.
Laportea ventricosa Gagnep.
Laportea violacea Gagnep.
Laportea weddellii Leandri

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2013-02-25] (ang.).
1 2 3 ING Book Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian Institution. [dostęp 2013-02-25]. (ang.).
↑ Ludmiła Karpowiczowa (red.): Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973, s. 105.
1 2 3 4 5 Chen Jiarui, Ib Friis, C. Melanie Wilmot-Dear: Laportea. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-02-25]. (ang.).
1 2 3 Laportea Gaudich.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-12-01].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2013-02-25] (ang.).

[ing-3] 1 2 3 ING Book Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian Institution. [dostęp 2013-02-25]. (ang.).

[karpowiczowa-4] Ludmiła Karpowiczowa (red.): Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973, s. 105.

[china-5] 1 2 3 4 5 Chen Jiarui, Ib Friis, C. Melanie Wilmot-Dear: Laportea. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-02-25]. (ang.).

[powo-6] 1 2 3 Laportea Gaudich.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-12-01].