Lasomroczek

Lasomroczek
	Vespadelus
	Troughton, 1943
	; Lasomroczek mały (V. vulturnus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	nietoperze
Podrząd	mroczkokształtne
Nadrodzina	Vespertilionoidea
Rodzina	mroczkowate
Podrodzina	mroczki
Plemię	mroczaki
Rodzaj	lasomroczek
	Typ nomenklatoryczny
	Scotophilus pumilus J.E. Gray, 1841
Synonimy
	Vespadelus Iredale & Troughton, 1934; Registrellus Troughton, 1943; Vespadellus: Tate, 1942; Nycterikaupius Menu, 1987;
	Vespadelus Iredale & Troughton, 1934; Registrellus Troughton, 1943; Vespadellus: Tate, 1942; Nycterikaupius Menu, 1987;
Gatunki
	9 gatunków – zobacz opis w tekście
	9 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Lasomroczek (Vespadelus) – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące endemicznie w Australii (włącznie z Tasmanią).

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 32,1–52,3 mm, długość ogona 24,4–42,1 mm, długość ucha 8,3–13,2 mm, długość przedramienia 23,5–38,6 mm; masa ciała 2,3–10 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1943 roku australijski zoolog Ellis Le Geyt Troughton w publikacji swojego autorstwa zatytułowanej Zwierzęta futrzane z Australii. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) lasomroczek dziuplowy (V. pumilus).

Etymologia

Vespadelus (Vespadellus): łac. vesper, vesperis ‘wieczór’; gr. αδηλος adēlos ‘ukryty, niewidoczny’, od negatywnego przedrostka α- a-; δηλος dēlos ‘widoczny’.
Registrellus: łac. rex, regis „król”, od regere ‘rządzić’; rodzaj Pipistrellus Kaup, 1829 (karlik). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Pipistrellus regulus O. Thomas, 1906.
Nycterikaupius: gr. νυκτερις nukteris, νυκτεριδος nukteridos ‘nietoperz’; Johann Jakob Kaup (1803–1873), niemiecki paleontolog i przyrodnik. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Scotophilus pumilus J.E. Gray, 1841.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa	Podgatunki	Rozmieszczenie geograficzne	Podstawowe wymiary	Status IUCN
Vespadelus douglasorum	(D.J. Kitchener, 1976)	lasomroczek żółtowargi	gatunek monotypowy	północna Australia Zachodnia (zachodnia część regionu Kimberley i kilka przybrzeżnych wysp)	DC: 3,5–4,3 cm DO: 3,5–4,2 cm DP: 3,4–3,8 cm MC: 4,5–6,1 g	LC
Vespadelus caurinus	(O. Thomas, 1914)	lasomroczek jaskiniowy	gatunek monotypowy	północna Australia Zachodnia (region Kimberley i Bonaparte Archipelago), północne Terytorium Północne (wraz z Groote Eylandt) i północny Queensland	DC: 3,2–4 cm DO: 2,4–3,5 cm DP: 2,7–3,2 cm MC: 2,3–4,2 g	LC
Vespadelus finlaysoni	(D.J. Kitchener, B. Jones & Caputi, 1987)	lasomroczek skalisty	gatunek monotypowy	suche i półsuche obszary w północnej, środkowej i zachodniej części (wraz z wyspami Tiwi, Groote Eylandt i Sir Edward Pellew Group)	DC: 3,4–4,6 cm DO: 3,1–4,2 cm DP: 3–3,8 cm MC: 3–7 g	LC
Vespadelus troughtoni	(D.J. Kitchener, B. Jones & Caputi, 1987)	lasomroczek leśny	gatunek monotypowy	Queensland (wraz z wyspą Magnetic) oraz północno-wschodnia Nowa Południowa Walia	DC: 3,7–4,4 cm DO: 3,1–3,8 cm DP: 3–3,6 cm MC: 4,5–6,7 g	LC
Vespadelus baverstocki	(D.J. Kitchener, B. Jones & Caputi, 1987)	lasomroczek australijski	gatunek monotypowy	w głębi lądu, głównie w środkowej i wschodniej części kraju, z bardziej odizolowaną obecnością w południowo-zachodniej Australii Zachodniej	DC: 3,5–4,3 cm DO: 2,6–3,4 cm DP: 2,6–3,1 cm MC: 3,6–5,6 g	LC
Vespadelus pumilus	(J.E. Gray, 1841)	lasomroczek dziuplowy	gatunek monotypowy	wschodnie wybrzeże Queenslandu i północno-wschodniej Nowej Południowej Walii (od Atherton Tableland, Kirrama i Kroombit Top do tylko na północ od Sydney); zakres wysokości: 0–2000 m n.p.m.	DC: 3,5–4,4 cm DO: 2,8–3,4 cm DP: 2,8–3,3 cm MC: 3,5–5,5 g	LC
Vespadelus vulturnus	(O. Thomas, 1914)	lasomroczek mały	gatunek monotypowy	południowy-wschodni Queensland, Nowa Południowa Walia, Wiktoria, południowo-wschodnia Australia Południowa, Wyspa Flindersa i Tasmania; zakres wysokości: 0–1100 m n.p.m.	DC: 3,5–4,8 cm DO: 2,7–3,4 cm DP: 2,3–3,3 cm MC: 2,6–6,5 g	LC
Vespadelus darlingtoni	(G.M. Allen, 1933)	lasomroczek duży	gatunek monotypowy	południowo-wschodni Queensland, wschodnia i południowo Nowa Południowa Walia, Wiktoria, południowo-wschodnia Australia Południowa (wraz z Wyspą Kangura), Wyspa Flindersa, Tasmania oraz Lord Howe; zakres wysokości: 0–1300 m n.p.m.	DC: 3,8–5,2 cm DO: 2,9–3,9 cm DP: 3,2–3,9 cm MC: 4–10 g	LC
Vespadelus regulus	(O. Thomas, 1906)	lasomroczek królewski	gatunek monotypowy	od południowej Australii Zachodniej do Wiktorii, południowa i wschodnia Nowa Południowa Walia, skrajnie południowo-wschodnia Queensland, Wysoa Kangura i Tasmania; zakres wysokości: 0–1700 m n.p.m.	DC: 3,6–4,6 cm DO: 2,8–3,9 cm DP: 2,8–3,4 cm MC: 3,6–7 g	LC

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski.

Uwagi

↑ Nomen nudum.
↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Vespadelus Troughton, 1943.
↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 3 4 E. Troughton: Furred animals of Australia. Sydney: Angus and Robertson, 1943, s. 349. (ang.).
↑ T. Iredale & E. Troughton. A check-list of the mammals recorded from Australia. „The Australian Museum Memoir”. 6, s. 95, 1934. (ang.).
↑ G.H.H. Tate. Review of the vespertilionine bats: with special attention to genera and species of the Archbold collections. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 80, s. 278 (przypis), 1924. (ang.).
1 2 H. Menu. Morphotypes dentaires actuels et fossiles des chiroptères vespertilioninés. 2ème partie: implications systématiques et phylogéniques. „Palaeovertebrata”. 17 (3), s. 108, 1987. (fr.).
1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 125. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 222. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
1 2 3 4 5 R. Moratelli, C. Burgin, V. Cláudio, R. Novaes, A. López-Baucells & R. Haslauer: Family Vespertilionidae (Vesper Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 791–795. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Vespadelus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-02-28]. (ang.).
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 533. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 280.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 7.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 218.
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-08-17]. (ang.).
↑ Taxonomy: Vespadelus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-08-17]. (ang.).

Bibliografia

Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316, OCLC 11069271 (ang.).

[2] Nomen nudum.

[4] Niepoprawna późniejsza pisownia Vespadelus Troughton, 1943.

[16] DC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała

[Troughton-1] 1 2 3 4 E. Troughton: Furred animals of Australia. Sydney: Angus and Robertson, 1943, s. 349. (ang.).

[Iredale&Troughton-3] T. Iredale & E. Troughton. A check-list of the mammals recorded from Australia. „The Australian Museum Memoir”. 6, s. 95, 1934. (ang.).

[tate-5] G.H.H. Tate. Review of the vespertilionine bats: with special attention to genera and species of the Archbold collections. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 80, s. 278 (przypis), 1924. (ang.).

[menu-6] 1 2 H. Menu. Morphotypes dentaires actuels et fossiles des chiroptères vespertilioninés. 2ème partie: implications systématiques et phylogéniques. „Palaeovertebrata”. 17 (3), s. 108, 1987. (fr.).

[Cichocki&inni-7] 1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 125. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-8] 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 222. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).

[Moratelli&inni-9] 1 2 3 4 5 R. Moratelli, C. Burgin, V. Cláudio, R. Novaes, A. López-Baucells & R. Haslauer: Family Vespertilionidae (Vesper Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 791–795. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).

[Wilson&Reeder-10] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Vespadelus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-02-28]. (ang.).

[amw-11] 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 533. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=320_280]-12] Jaeger 1959 ↓, s. 280.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=47_7]-13] Jaeger 1959 ↓, s. 7.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=258_218]-14] Jaeger 1959 ↓, s. 218.

[mdd-15] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-08-17]. (ang.).

[17] Taxonomy: Vespadelus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-08-17]. (ang.).