Laudakia

	Laudakia
	J.E. Gray, 1845
	; Laudakia tuberculata
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	zauropsydy
Podgromada	diapsydy
Nadrząd	lepidozaury
Rząd	łuskonośne
Podrząd	Iguania
Rodzina	agamowate
Podrodzina	Agaminae
Rodzaj	Laudakia
	Typ nomenklatoryczny
	Agama tuberculata J.E. Gray, 1827
Synonimy
	Plocederma Blyth, 1854; Barycephalus Günther, 1860; Stellagama Baig, Wagner, Ananjeva & Böhme, 2012;
	Plocederma Blyth, 1854; Barycephalus Günther, 1860; Stellagama Baig, Wagner, Ananjeva & Böhme, 2012;
Gatunki
	13 gatunków (zobacz opis w tekście)
	13 gatunków (zobacz opis w tekście)
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Laudakia – rodzaj zauropsydów z podrodziny Agaminae w rodzinie agamowatych (Agamidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji, w południowo-wschodniej Europie i północno-wschodniej Afryce (w Egipcie).

Systematyka

Etymologia

Laudakia: etymologia nieznana.
Plocederma: gr. πλαξ plax, πλακος plakos „płyta”; δερμα derma, δερματος dermatos „skóra”. Gatunek typowy: Laudakia (Placoderma) melanura Blyth, 1854.
Barycephalus: gr. βαρυκεφαλος barukephalos „mający ciężką głowę” od βαρυς barus „ciężki”; -κεφαλος -kephalos „-głowy”, od κεφαλη kephalē „głowa”. Gatunek typowy: Barycephalus sykesii Günther, 1860 (= Agama tuberculata J.E. Gray, 1827).
Stellagama: zbitka wyrazowa nazw Stellio (w nawiązaniu do dawniej używanej nazwy rodzaju) i Agama (w celu pokazania przynależności do Agamidae). Stella to również łacińskie słowo oznaczające „gwiazdę”, które odnosi się do angielskiej nazwy zwyczajowej starred agama. Gatunek typowy: Lacerta stellio Linnaeus, 1758.

Podział systematyczny

Nie jest pewne, czy wszystkie te gatunki tworzą klad, do którego nie należałyby również gatunki z rodzaju Phrynocephalus; z tego powodu Baig i współpracownicy (2012) przenieśli L. stellio do odrębnego rodzaju Stellagama, a gatunki L. caucasia, L. erythrogaster, L. badakhshana, L. bochariensis, L. himalayana, L. lehmanni, L. microlepis i L. stoliczkana – do rodzaju Paralaudakia. Stellagama stellio został jednak później ponownie włączony do Laudakia; w takim ujęciu do rodzaju należą następujące gatunki:

Laudakia agrorensis (Stoliczka, 1872)
Laudakia cypriaca (Daan, 1967)
Laudakia dayana (Stoliczka, 1871)
Laudakia melanura Blyth, 1854
Laudakia nupta (De Filippi, 1843)
Laudakia nuristanica (Anderson & Leviton, 1969)
Laudakia pakistanica (Baig, 1989)
Laudakia papenfussi Zhao, 1998
Laudakia sacra (Smith, 1935)
Laudakia stellio (Linnaeus, 1758) – hardun
Laudakia tuberculata (J.E. Gray, 1827)
Laudakia vulgaris (Sonnini & Latreille, 1802)
Laudakia wui Zhao, 1998

Przypisy

↑ Laudakia, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ J.E. Gray: Catalogue of the Specimens of lizards in the collection of the British museum. London: The Trustees, 1845, s. 254. (ang.).
↑ E. Blyth. Proceedings of the Society. Report of the Curator, Zoological Department. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 23, s. 738, 1854. (ang.).
1 2 A.Ch.L.G. Günther. Contribution to the knowledge of the reptiles of the Himalaya mountains. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 28, s. 149, 1860. (ang.).
1 2 3 4 K.J. Baig, P. Wagner, N.B. Ananjeva & W. Böhme. A morphology-based taxonomic revision of Laudakia Gray, 1845 (Squamata: Agamidae). „Vertebrate Zoology”. 62 (2), s. 213–260, 2012. (ang.).
↑ R. Midtgaard: Laudakia. RepFocus. [dostęp 2025-07-24]. (ang.).
1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Laudakia. The Reptile Database. [dostęp 2025-07-24]. (ang.).
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 177.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 70.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 29.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 44.
↑ P. Uetz & J. Hallermann, Laudakia stellio [online], The Reptile Database [dostęp 2025-07-24] (ang.).

Bibliografia

W. Juszczyk: Gady i płazy. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986, seria: Mały słownik zoologiczny.
Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256, OCLC 637083062 (ang.).

[itis-1] Laudakia, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Gray-2] J.E. Gray: Catalogue of the Specimens of lizards in the collection of the British museum. London: The Trustees, 1845, s. 254. (ang.).

[Blyth-3] E. Blyth. Proceedings of the Society. Report of the Curator, Zoological Department. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 23, s. 738, 1854. (ang.).

[Günther-4] 1 2 A.Ch.L.G. Günther. Contribution to the knowledge of the reptiles of the Himalaya mountains. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 28, s. 149, 1860. (ang.).

[Baig&inni-5] 1 2 3 4 K.J. Baig, P. Wagner, N.B. Ananjeva & W. Böhme. A morphology-based taxonomic revision of Laudakia Gray, 1845 (Squamata: Agamidae). „Vertebrate Zoology”. 62 (2), s. 213–260, 2012. (ang.).

[repfocus-6] R. Midtgaard: Laudakia. RepFocus. [dostęp 2025-07-24]. (ang.).

[Uetz&Hallermann-7] 1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Laudakia. The Reptile Database. [dostęp 2025-07-24]. (ang.).

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=207_177]-8] Jaeger 1944 ↓, s. 177.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=100_70]-9] Jaeger 1944 ↓, s. 70.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=59_29]-10] Jaeger 1944 ↓, s. 29.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=74_44]-11] Jaeger 1944 ↓, s. 44.

[Uetz&Hallermann2-12] P. Uetz & J. Hallermann, Laudakia stellio [online], The Reptile Database [dostęp 2025-07-24] (ang.).