Leon Cymiel

Leon Cymiel
Dawid
	major
Data i miejsce urodzenia	20 lutego 1924 ; Chełm
Data i miejsce śmierci	23 lipca 2002 ; Warszawa
	Przebieg służby
Siły zbrojne	Gwardia Ludowa; Partyzantka radziecka ; Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego; Siły Zbrojne Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
Jednostki	Oddział GL/AL Konstantego Mastalerza "Starego" ; Oddział zwiadowczo-wywiadowczy kpt. Aleksandra Filuka ; 11 Brygada AL „Wolność”
Stanowiska	starszy oficer informacji 8 pułku KBW ; szef informacji 8 pułku KBW
	Odznaczenia
	Multimedia w Wikimedia Commons

Leon Cymiel, właśc. Leon Szymel (ur. 20 lutego 1924 w Chełmie, zm. 23 lipca 2002 w Warszawie) – były więzień obozu zagłady SS-Sonderkommando Sobibor. W publikacjach powojennych używał pseudonimu "Dawid".

Życiorys

Syn Josefa Szymiela, prowadzącego sklep mięsny w Chełmie, którego wspólnikiem był Gustaw Fogiel. Matka nazywała się Lenczyńska. Miał brata Hersza i siostrę Jahowet. Planował rozpocząć naukę w gimnazjum im. Stefana Czarnieckiego w Chełmie, co pokrzyżował wybuch II wojny światowej. W 1941 trafił z ojcem do obozu pracy w koszarach Wehrmachtu przy ulicy Lubelskiej w Chełmie, gdzie został pomocnikiem zduna, a jego ojciec wykonywał prace stolarskie. W 1943 został wywieziony do obozu w Sobiborze, gdzie zajmował się pracami murarskimi, a także był członkiem Bahnhofskommando, które rozładowywało transporty więźniów przybyłych do obozu śmierci, sprzątało rampę oraz wagony.

Z obozu w Sobiborze uciekł z kolegą, nazywanym "Białym Herszem", który w rzeczywistości był rudy. Po dotarciu pieszo do Chełma ukrywali się u przyjaciela ojca, Franciszka Dżamana, a następnie trafili do oddziału Gwardii Ludowej pod dowództwem Konstantego Mastalerza, "Starego". Po pewnym czasie "Hersz" trafił do oddziału Edwarda Gronczewskiego – "Przepiórki", a Leon do oddziału zwiadowczo-wywiadowczego kapitana Aleksandra Filuka. Następnie zakończył szlak bojowy w 11 Brygadzie AL, "Wolność".

Okres powojenny

Cymiel przeżył obóz i do końca życia mieszkał w Polsce. Swoją karierę związał z wojskiem. Był m.in. starszym oficerem informacji, a następnie szefem "Informacji 8 pułku" KBW w Łodzi, w stopniu majora.

Przypisy

↑ Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Warszawie
↑ MarianM. Turski MarianM. (red.), Losy żydowskie, świadectwo żywych, t. I, Warszawa 1996, ISBN 83-902971-5-9 .
↑ MarekM. Bem MarekM., Sobibór bunt, 2021, ISBN 978-83-65902-40-5 .
↑ GrzegorzG. Gałęzia GrzegorzG., KrzysztofK. Białoskórski KrzysztofK., Ci, którzy przeżyli, Warszawa: Bellona, 2002 .
↑ MarekM. Bem MarekM., Powstanie w Sobiborze, Świadectwa ocalonych z niemieckiego obozu zagłady, Radom-Włodawa: Biga-Druk, 2013, ISBN 978-83-937927-0-2 .
↑ MarekM. Bem MarekM. (red.), Sobibór Bunt, Relacje więźniów uciekinierów z niemieckiego obozu zagłady w Sobiborze, 2021, ISBN 978-83-65902-40-5 .
↑ MarekM. Bem MarekM., Powstanie w Sobiborze, Świadectwa ocalonych z niemieckiego obozu zagłady, Radom-Włodawa: Biga-Druk, 2013, ISBN 978-83-937927-0-2 .
↑ "Nie ma się czym chwalić", [w:] Biuletyn IPN pamięć.pl, wyd. 1(34) / 2015, Instytut Pamięci Narodowej, 2015 .
↑ Fundacja OśrodkaF.O. KARTA Fundacja OśrodkaF.O., Relacja Józefa Kosztyły, oficera KBW, t. PL_1001_AW_I_1079, 1993 .

[1] Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Warszawie

[2] MarianM. Turski MarianM. (red.), Losy żydowskie, świadectwo żywych, t. I, Warszawa 1996, ISBN 83-902971-5-9 .

[:0-3] MarekM. Bem MarekM., Sobibór bunt, 2021, ISBN 978-83-65902-40-5 .

[4] GrzegorzG. Gałęzia GrzegorzG., KrzysztofK. Białoskórski KrzysztofK., Ci, którzy przeżyli, Warszawa: Bellona, 2002 .

[5] MarekM. Bem MarekM., Powstanie w Sobiborze, Świadectwa ocalonych z niemieckiego obozu zagłady, Radom-Włodawa: Biga-Druk, 2013, ISBN 978-83-937927-0-2 .

[6] MarekM. Bem MarekM. (red.), Sobibór Bunt, Relacje więźniów uciekinierów z niemieckiego obozu zagłady w Sobiborze, 2021, ISBN 978-83-65902-40-5 .

[7] MarekM. Bem MarekM., Powstanie w Sobiborze, Świadectwa ocalonych z niemieckiego obozu zagłady, Radom-Włodawa: Biga-Druk, 2013, ISBN 978-83-937927-0-2 .

[:1-8] "Nie ma się czym chwalić", [w:] Biuletyn IPN pamięć.pl, wyd. 1(34) / 2015, Instytut Pamięci Narodowej, 2015 .

[9] Fundacja OśrodkaF.O. KARTA Fundacja OśrodkaF.O., Relacja Józefa Kosztyły, oficera KBW, t. PL_1001_AW_I_1079, 1993 .