Leptoptilos

	Leptoptilos
	Lesson, 1831
	; Marabut afrykański (L. crumenifer)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	bocianowe
Rodzina	bociany
Rodzaj	Leptoptilos
	Typ nomenklatoryczny
	Ardea argala Latham, 1790 = Ardea dubia J.F. Gmelin, 1789
Synonimy
	Megalorhamphus Brookes, 1828; Argala T. Brown, 1832; Cranopelargus Gloger, 1842; Leptoptila Gloger, 1842; Osteorophea Hodgson, 1844; Leptophilos Jardine, 1850; Leptophilus Eyton, 1856;
	Megalorhamphus Brookes, 1828; Argala T. Brown, 1832; Cranopelargus Gloger, 1842; Leptoptila Gloger, 1842; Osteorophea Hodgson, 1844; Leptophilos Jardine, 1850; Leptophilus Eyton, 1856;
Gatunki
	10 gatunków (w tym 7 wymarłych) – zobacz opis w tekście
	10 gatunków (w tym 7 wymarłych) – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Leptoptilos – rodzaj ptaków z rodziny bocianów (Ciconiidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce i Azji.

Morfologia

Długość ciała 110–152 cm, rozpiętość skrzydeł 225–287 cm; masa ciała 4–8,9 kg.

Systematyka

Etymologia

Megalorhamphus: gr. μεγας megas, μεγαλη megalē „potężny”; ῥαμφος rhamphos „dziób”. Nomen nudum.
Leptoptilos (Leptoptila, Leptophilos, Leptophilus): gr. λεπτος leptos „delikatny, subtelny”; πτιλον ptilon „pióro”.
Argala: hinduska nazwa Hārgila lub Hargeyla dla marabuta indyjskiego. Gatunek typowy: Argala gigantea T. Brown, 1832 (= Ardea gigantea Forster, 1795 (= Ardea dubia J.F. Gmelin, 1789)).
Cranopelargus: gr. κρανος kranos, κρανεος kraneos „hełm”; πελαργος pelargos „bocian”. Gatunek typowy: Ciconia capillata Horsfield, 1824 (= Ciconia javanica Horsfield, 1821).
Osteorophea: gr. οστεον osteon „kość”; ῥοφεω rhopheō lub ῥοφαω rhophaō „przełknąć”. Gatunek typowy: Osteorophea immigratoria Hodgson, 1844 (= Ardea dubia J.F. Gmelin, 1789).

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki:

Leptoptilos dubius (J.F. Gmelin, 1789) – marabut indyjski
Leptoptilos crumenifer (Lesson, 1831) – marabut afrykański
Leptoptilos javanicus (Horsfield, 1821) – marabut jawajski

Opisano też wymarłe gatunki kopalne:

Leptoptilus arvernensis Milne-Edwards, 1871
Leptoptilos falconeri Milne-Edwards, 1868
Leptoptilos patagonicus Noriega & Cladera, 2008
Leptoptilos pliocenicus Zubareva, 1948
Leptoptilos robustus Meijer & Awe Due, 2010
Leptoptilos siwalicensis Harrison, 1974
Leptoptilos titan Wetmore, 1940

Uwagi

1 2 3 Niepoprawna późniejsza pisownia Leptoptilos Lesson, 1831.

Przypisy

↑ Leptoptilos, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ R.-P. Lesson: Traité d’ornithologie, ou, Tableau méthodique des ordres, sous-ordres, familles, tribus, genres, sous-genres et races d’oiseaux, ouvrage entièrement neuf, formant le catalogue le plus complet des espèces réunies dans les collections publiques de la France. Bruxelles: Chez F.G. Levrault, 1831, s. 583. (fr.).
1 2 The Key to Scientific Names ↓, Leptoptilos [dostęp 2026-08-01] .
↑ J. Brookes: A catalogue of the Anatomical and Zoological Museum of Joshua Brookes. T. 2. London: Richard Taylor, 1828, s. 97. (ang.).
↑ T. Brown: The zoologist’s text-book, embracing the characters of the classes, orders, and genera, of almost the whole animal kingdom; together with an example of a species of nearly each genus, and a complete glossary of technical terms. Cz. 1. Glasgow: A. Fullarton, & co., 1832, s. 252. (ang.).
1 2 C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Cz. 1. Breslau: A. Schulz, 1841, s. 417. (niem.).
↑ B.H. Hodgson: Catalogue of Nipalese Birds, collected between 1824 and 1844. W: J.E. Gray: The zoological miscellany: to be continued occasionally. London: Published by Treuttel, Wurtz and Co., G.B. Sowerby, W. Wood, 1844, s. 86. (ang.).
↑ W. Jardine: Contributions to ornithology for 1850. Edinburgh: W.H. Lizar, 1850, s. 19. (ang.).
↑ T.C. Eyton: A catalogue of the species of birds in his possession. Wellington, Salop: R. Hobson, 1856, s. 331. (ang.).
1 2 A. Elliott: Family Ciconiidae (Storks). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal (red.): Handbook of the Birds of the World. Cz. 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992, s. 464. ISBN 84-87334-10-5. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Megalorhamphus [dostęp 2026-08-01] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Argala [dostęp 2026-08-01] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Cranopelargus [dostęp 2026-08-01] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Osteorophea [dostęp 2026-08-01] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Ciconiidae Sundevall, 1836 – bociany - Storks (wersja: 2026-02-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-01].
↑ Leptoptilos Lesson 1831, [w:] Paleobiology Database [online] [dostęp 2026-08-01] (ang.).

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[uwaga1-7] 1 2 3 Niepoprawna późniejsza pisownia Leptoptilos Lesson, 1831.

[itis-1] Leptoptilos, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Lesson-2] R.-P. Lesson: Traité d’ornithologie, ou, Tableau méthodique des ordres, sous-ordres, familles, tribus, genres, sous-genres et races d’oiseaux, ouvrage entièrement neuf, formant le catalogue le plus complet des espèces réunies dans les collections publiques de la France. Bruxelles: Chez F.G. Levrault, 1831, s. 583. (fr.).

[Jobling-3] 1 2 The Key to Scientific Names ↓, Leptoptilos [dostęp 2026-08-01] .

[Brookes-4] J. Brookes: A catalogue of the Anatomical and Zoological Museum of Joshua Brookes. T. 2. London: Richard Taylor, 1828, s. 97. (ang.).

[Brown-5] T. Brown: The zoologist’s text-book, embracing the characters of the classes, orders, and genera, of almost the whole animal kingdom; together with an example of a species of nearly each genus, and a complete glossary of technical terms. Cz. 1. Glasgow: A. Fullarton, & co., 1832, s. 252. (ang.).

[Gloger-6] 1 2 C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Cz. 1. Breslau: A. Schulz, 1841, s. 417. (niem.).

[Hodgson-8] B.H. Hodgson: Catalogue of Nipalese Birds, collected between 1824 and 1844. W: J.E. Gray: The zoological miscellany: to be continued occasionally. London: Published by Treuttel, Wurtz and Co., G.B. Sowerby, W. Wood, 1844, s. 86. (ang.).

[Jardine-9] W. Jardine: Contributions to ornithology for 1850. Edinburgh: W.H. Lizar, 1850, s. 19. (ang.).

[Eyton-10] T.C. Eyton: A catalogue of the species of birds in his possession. Wellington, Salop: R. Hobson, 1856, s. 331. (ang.).

[Elliott-11] 1 2 A. Elliott: Family Ciconiidae (Storks). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal (red.): Handbook of the Birds of the World. Cz. 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992, s. 464. ISBN 84-87334-10-5. (ang.).

[12] The Key to Scientific Names ↓, Megalorhamphus [dostęp 2026-08-01] .

[13] The Key to Scientific Names ↓, Argala [dostęp 2026-08-01] .

[14] The Key to Scientific Names ↓, Cranopelargus [dostęp 2026-08-01] .

[15] The Key to Scientific Names ↓, Osteorophea [dostęp 2026-08-01] .

[Mielczarek&Kuziemko-16] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Ciconiidae Sundevall, 1836 – bociany - Storks (wersja: 2026-02-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-01].

[pd-17] Leptoptilos Lesson 1831, [w:] Paleobiology Database [online] [dostęp 2026-08-01] (ang.).