Lizena

Lizena (niem. Lisene) − płaski, pionowy występ w murze zewnętrznym.

Lizena pierwotnie miała znaczenie konstrukcyjne – występowała w miejscu narażonym na działanie rozporu (sił rozpierających), czyli w osiach, w których po stronie pomieszczenia przypadają łuki od sklepień. Lizena różni się od pilastra tym, że nie ma głowicy ani bazy. Układ lizen i rytm podziału pomieszczenia na przęsła zazwyczaj się pokrywa.

Lizeny są charakterystyczne dla architektury romańskiej. W okresie wczesnoromańskim (XI–XII wieku) w budownictwie z cegły występuje połączenie wąskich lizen prowadzonych przez całą wysokość budynku z fryzem arkadkowym (arkaturą) u nasady gzymsu wieńczącego, z rytmicznym układem wnęk – tzw. układ lombardzki. W architekturze renesansowej i późniejszej lizeny występują również jako element dekoracyjny.

Przypisy

1 2 3 Sztuka świata. Słownik terminów L-Ż. T. 18. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2013, s. 26, ISBN 978-83-213-4726-4.
1 2 3 4 Krystyna Kubalska-Sulkiewicz, Monika Bielska-Łach, Anna Manteuffel-Szarota: Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 232, ISBN 978-83-01-12365-9.

Bibliografia

Witold Szolginia: Architektura. Warszawa: Sigma NOT, 1992, s. 87. ISBN 83-85001-89-1.

[sz-1] 1 2 3 Sztuka świata. Słownik terminów L-Ż. T. 18. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2013, s. 26, ISBN 978-83-213-4726-4.

[stsz-2] 1 2 3 4 Krystyna Kubalska-Sulkiewicz, Monika Bielska-Łach, Anna Manteuffel-Szarota: Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 232, ISBN 978-83-01-12365-9.