Locum tenens (z łac. dosł. trzymający miejsce; gr. τοποτηρητής, cs. мѣстоблюсти́тель), strażnik tronu – w niektórych Kościołach chrześcijańskich (w szczególności w Kościołach prawosławnych) tymczasowy administrator Kościoła lub diecezji.
Powoływany jest na wypadek śmierci dotychczasowego zwierzchnika lub biskupa, jego przejścia w stan spoczynku, postawienia w stan oskarżenia przed sądem kościelnym lub w sytuacji, gdy nie może on wypełniać swoich obowiązków z innych przyczyn. Może być wskazany jeszcze w czasie pełnienia obowiązków przez dotychczasowego zwierzchnika. Jego uprawnienia są dość ograniczone i z reguły sprowadzają się do zarządzania bieżącymi sprawami Kościoła lub diecezji, a w przypadku zastępowania zwierzchnika Kościoła – także przygotowania wyboru następcy.
W Polskim Autokefalicznym Kościele Prawosławnym określany był mianem zastępcy metropolity, w Rosyjskim Kościele Prawosławnym – strażnika tronu patriarszego (ros. патриарший местоблюститель, wcześniej блюститель патриаршего престола).