Louis Faury

Louis Faury
	generał dywizji
Data i miejsce urodzenia	21 lipca 1874 ; Fruges
Data i miejsce śmierci	14 stycznia 1947 ; Paryż
	Przebieg służby
Siły zbrojne	Armée française
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa I bitwa nad Marną; II wojna światowa kampania francuska;
	Odznaczenia
	Multimedia w Wikimedia Commons

Louis Augustin Joseph Faury (wym. [l w i f o ʁ i ]; ur. 21 lipca 1874 we Fruges, zm. 14 stycznia 1947 w Paryżu) – francuski wojskowy, generał francuskich sił zbrojnych; od 1936 generał dywizji (général de la Division), wykładowca taktyki ogólnej, historyk wojskowości i wojen, pisarz, biograf, przez kilkanaście lat swojej kariery związany z Polską jako szkoleniowiec, wykładowca i dowódca w strukturach Wojska Polskiego.

Życiorys

Podczas I wojny światowej służył początkowo w randze kapitana jako oficer sztabu naczelnego Josepha Joffre’a w I bitwie nad Marną (1914). Od grudnia 1914 roku do stycznia 1916 roku pełnił służbę w randze majora jako dowódca 10 Batalionu Strzelców Pieszych w bitwach pod Notre-Dame-de-Lorette w Artois, następnie jako szkoleniowiec armii gen. Henri Gouraud, a także w walkach pod Moronvilliers (1917). Później, w randze podpułkownika był członkiem francuskiej misji wojskowej we Włoszech i organizatorem sojuszniczej Armii Włoskiej. Po powrocie do Francji, zakończył wojnę jako szef sztabu 12. Dywizji.

W kwietniu 1919 r. został przydzielony do służby we Francuskiej Misji Wojskowej w Polsce, gdzie zajął się organizacją wyszkolenia wojskowego. W 1920 służył jako doradca i łącznik w sztabie 4 Armii gen. Leonarda Skierskiego podczas ostatnich faz wojny polsko-bolszewickiej.

Od 1921 do jesieni 1928 piastował urząd Dyrektora Nauk Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, wieloletni szef pionów naukowego i dydaktycznego tej szkoły, wykształcił liczną kadrę oficerów dyplomowanych. Autor pierwszego w Polsce podręcznika taktyki ogólnej. Wśród studentów Wyższej Szkoły Wojennej miał przydomek papa Faury. W tym czasie napisał w jednej ze swoich prac: „Przed dwustu laty Polska pod murami Wiednia uratowała świat chrześcijański od niebezpieczeństwa tureckiego; nad Wisła i Niemnem szlachetny ten naród oddał ponownie światu cywilizowanemu zasługę, którą nie dość oceniono”^{[potrzebny przypis]}. Funkcję jego tłumacza podczas pracy wykładowcy w WSW pełnił mjr Jan Kosina.

Po powrocie do Francji służył w Sztabie Armii, a od roku 1929 w sztabie 3 Dywizji w Amiens, po czym objął jej dowództwo w 1934. W 1936 r. przeszedł do rezerwy. Współpracował z Centrum Studiów i Biblioteką Polską w Paryżu, gdzie prowadził wykłady informacyjno-propagandowe.

W obliczu wybuchu II wojny światowej, w wieku 65 lat został przywrócony do czynnej służby wojskowej i mianowany szefem francuskiej misji wojskowej w Polsce; kierował nią od 23 sierpnia do 17 września 1939 r. Na podstawie ustaleń dokonanych między generałem Sikorskim i ambasadorem Leonem Noëlem wspomagał w Rumunii przerzut do Francji polskich oficerów i specjalistów wojskowych.

Po powrocie do Francji służył w Misji Francusko-Polskiej. Podczas ataku niemieckiego na Francję w roku 1940 wyprowadził jako spontaniczny dowódca większość nieliniowych oddziałów polskich z bretońskiego kotła. Następnie wspomagał polską sieć przerzutu polskich oficerów z Francji do Wielkiej Brytanii. Zagorzały sympatyk Charles’a de Gaulle’a.

Ordery i odznaczenia

Wielki Oficer Orderu Legii Honorowej – Francja (1939)
Komandor Orderu Legii Honorowej – Francja (1936)
Oficer Orderu Legii Honorowej – Francja (1921)
Kawaler Orderu Legii Honorowej – Francja (1915)
Krzyż Wojenny 1914-1918 z palmą i 2 gwiazdkami – Francja
Krzyż Wojenny TOE z palmą – Francja
Oficer Orderu Palm Akademickich – Francja
Krzyż Kombatanta – Francja
Medal Zwycięstwa – Francja
Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 27 – Polska (1921)
Wielka Wstęga Orderu Odrodzenia Polski – Polska (1938)
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski – Polska
Złoty Krzyż Zasługi – Polska
Kawaler Orderu Korony – Belgia
Oficer Orderu Orła Białego – Serbia
Oficer Orderu Korony – Włochy
Order Wybitnej Służby – Zjednoczone Królestwo

Przypisy

↑ Louis Faury (1874-1947): entre gloire et oubli [online], journals.openedition.org, s. 2 [dostęp 2025-06-01] (fr.).
1 2 3 4 5 Zbigniew AndrzejZ.A. Judycki Zbigniew AndrzejZ.A., WOJNA POLSKO-ROSYJSKA 1919-1920, archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl, Warszawa 2020, s. 15, ISBN 978-83-66640-19-1 [dostęp 2025-06-01] (pol.).
↑ Zasady taktyki ogólnej : wykłady na kursie inform. dla wyższych dowódców, wyd. 1921 [online], polona.pl [dostęp 2019-03-22] .
↑ Paweł Kosina. Helena Kosinówna. Rodzina i sanoccy przyjaciele. „Góra Przemienienia”, s. 12, 22 (14) z 28 maja 2006. Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku.
1 2 3 4 FAURY Louis Auguste Joseph. culture.gouv.fr. [dostęp 2017-12-19]. (fr.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Photographie du Général de Division Louis Augustin Joseph FAURY. museedesetoiles.fr. [dostęp 2017-12-19]. (fr.).
↑ Dekret Wodza Naczelnego L. 2956 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 11).
↑ Kolekcja ↓, s. 1.
↑ Odznaczenie polskie dla francuskiego generała. „Gazeta Lwowska”, s. 3, nr 261 z 17 listopada 1937.

Bibliografia

Chocianowicz Wacław, W 50-lecie powstania Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, Londyn 1969.
W 50-lecie Powstania Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie – uzupełnienia i poprawki, Londyn 1972.
Faury Louis, La Pologne Terrassée, Revue Historique de l’Armée, IX, nr 1 (1953), Paris 1953, s. 132–136.
Maliszewski Lech, Louis Faury (1874-1947): entre gloire et oubli, „Revue historique des Armees” 2010, 3, p. 37-44, http://rha.revues.org/index7042.html
Maliszewski Lech, Louis Faury (1874-1947). Biografia francuskiego oficera, szczerego i niezłomnego przyjaciela Polski, „Dzieje Najnowsze” 2010, 2, s. 223–229.
Maliszewski Lech, Louis Faury, francuski autor wydanego drukiem wykładu „Le Maréchal Pilsudski”, [w:] Żar niepodległości. Międzynarodowe aspekty życia i działalności Józefa Piłsudskiego, Lublin 2004.
Louis Faury: „Marszałek Piłsudski”, tłum. z jęz. franc. na jęz. pol. L. Maliszewski, [w:] Żar niepodległości. Międzynarodowe aspekty życia i działalności Józefa Piłsudskiego, Lublin 2004.
Maliszewski Lech, Marszałek Józef Piłsudski w oczach generała Ludwika Faury’ego, [w:] Marszałkowi w hołdzie, Lublin 2005.
Maliszewski Lech, O zapomnianym spotkaniu ppłka armii francuskiej Faury’ego z marsz. Piłsudskim 16 sierpnia 1920 roku na skrzyżowaniu szos Dęblin-Kock i Warszawa-Lublin, [w:] Spotkania z Józefem Piłsudskim, Lublin 2006.
Faury. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari 104 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-06-01].

Linki zewnętrzne

Zasady taktyki ogólnej : wykłady na kursie inform. dla wyższych dowódców (1921) w bibliotece Polona

[1] Louis Faury (1874-1947): entre gloire et oubli [online], journals.openedition.org, s. 2 [dostęp 2025-06-01] (fr.).

[:0-2] 1 2 3 4 5 Zbigniew AndrzejZ.A. Judycki Zbigniew AndrzejZ.A., WOJNA POLSKO-ROSYJSKA 1919-1920, archiwum.muzeum-niepodleglosci.pl, Warszawa 2020, s. 15, ISBN 978-83-66640-19-1 [dostęp 2025-06-01] (pol.).

[3] Zasady taktyki ogólnej : wykłady na kursie inform. dla wyższych dowódców, wyd. 1921 [online], polona.pl [dostęp 2019-03-22] .

[4] Paweł Kosina. Helena Kosinówna. Rodzina i sanoccy przyjaciele. „Góra Przemienienia”, s. 12, 22 (14) z 28 maja 2006. Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku.

[lh-5] 1 2 3 4 FAURY Louis Auguste Joseph. culture.gouv.fr. [dostęp 2017-12-19]. (fr.).

[me-6] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Photographie du Général de Division Louis Augustin Joseph FAURY. museedesetoiles.fr. [dostęp 2017-12-19]. (fr.).

[7] Dekret Wodza Naczelnego L. 2956 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 11).

[CITEREFKolekcjas._1-8] Kolekcja ↓, s. 1.

[9] Odznaczenie polskie dla francuskiego generała. „Gazeta Lwowska”, s. 3, nr 261 z 17 listopada 1937.