Lucyna Messal

Lucyna Messal
Ilustracja
Lucyna Messal, 1905-1914 r.
Imię i nazwisko

Lucyna Mischal-Sztukowska

Data i miejsce urodzenia

16 października 1886
Warszawa

Data i miejsce śmierci

10 grudnia 1953
Warszawa

Zawód

aktorka, śpiewaczka, primadonna

Lata aktywności

1904–1951

Zespół artystyczny
Teatr Nowości
"Morskie Oko"
Teatr Wielki w Warszawie
Grób Lucyny Messal na cmentarzu Powązkowskim

Lucyna Messal, właśc. Lucyna Mischal-Sztukowska, Messalka (ur. 16 października 1886 w Warszawie, zm. 10 grudnia 1953 tamże) – polska aktorka, śpiewaczka (sopran) i tancerka operetkowa, primadonna Operetki Warszawskiej.

Życiorys

Urodziła się w rodzinie majstra stolarskiego Jana Fryderyka Mischala i Marianny Buchaldyn.

Od 1901 pobierała lekcje śpiewu u Jana Reszkego i Stanisława Boguckiego, a także lekcje gry aktorskiej u Honoraty Leszczyńskiej. Zadebiutowała 14 stycznia 1904 w warszawskim Teatrze Nowości w roli Emilii w spektaklu Ach ta wiosna. Występ okazał się niepowodzeniem. Messal na pięć lat wycofała się z występów i intensywnie uczyła się śpiewu. Jej kolejnymi nauczycielami byli Wołoszko, Aleksandrowicz, Rybaczkow. Sukces przyniosła jej jednak dopiero rola Safii w Baronie cygańskim 24 marca 1909. Tego dnia okrzyknięto ją nową primadonną operetki Warszawskich Teatrów Rządowych, detronizując dotychczasową - Wiktorię Kawecką.

Również w 1909 roku zadebiutowała nagrywając płyty dla wytwórni Syrena Rekord.

28 października 1913 Lucyna Messal i Józef Redo w Teatrze Nowości wprowadzili i tańczyli jako pierwsi w Polsce tango, wykonując tango w operetce Targ na dziewczęta.

W czasie I wojny światowej występowała w Rosji, a po jej powrocie w 1918 roku warszawska publiczność przyjęła ją niezwykle manifestacyjnie. Ponownie stała się primadonną Teatru Nowości. Po 1922 występowała na scenach Warszawy, Lublina, Łodzi, Petersburga, Moskwy, Wiednia i Budapesztu.

Od 1926 roku śpiewała w Teatrze Messal i Niewiarowskiej, w sezonie 1927/1928 ponownie była aktorką w Teatrze Nowości. W 1928 roku występowała w teatrach: "Morskie Oko", Teatrze Małym we Lwowie oraz warszawskim teatrze "Znicz".

W roku 1929 otworzyła własny teatr muzyczny przy ulicy Marszałkowskiej 114 w Warszawie („Operetka Lucyny Messal”). W latach trzydziestych występowała w licznych teatrach rewiowych ("Wesoły Wieczór", "Hollywood", "Kameleon", "Praskie Oko", "8.15"). Od 1938 występowała w Teatrze Wielkim. W 1938 wystąpiła w epizodycznej roli pianistki Wandy w filmie Szczęśliwa trzynastka w reżyserii Mariana Czauskiego z muzyką Jerzego Petersburskiego.

W okresie okupacji niemieckiej otworzyła „Bar pod Messalką” na Krakowskim Przedmieściu 16/18 vis á vis kościoła Świętego Krzyża. Występowała także w kawiarni „U Elny Gistedt”, mieszczącej się w pałacu Branickich przy ul. Nowy Świat 18.

Artystka pod tym adresem miała również swoje mieszkanie, stąd współcześnie kamienica ta zwana jest zwyczajowo kamienicą Pod Messalką.

Po wojnie występowała w warszawskim Teatrze Nowym jako aktorka charakterystyczna. W listopadzie 1946 w sali „Romy” odbył się jubileusz 50-lecia jej pracy artystycznej.

Była legendą polskiej operetki, uwielbianą przez publiczność. Miała wspaniałe warunki sceniczne: urodę, figurę, talent i głos. W swoim repertuarze miała ponad 50 ról.

Została pochowana na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. H-II-16/17).

Filmografia

Spektakle teatralne (wybór)

Dyskografia (wybór)

Upamiętnienie

W 2004 roku jednej z warszawskich ulic nadano nazwę Lucyny Messal.