Ludwik Jurkiewicz

Ludwik Jurkiewicz
Ilustracja
pułkownik uzbrojenia pułkownik uzbrojenia
Data i miejsce urodzenia

31 lipca 1887
Kowel, Imperium Rosyjskie

Data i miejsce śmierci

wiosna 1940
Charków, USRR, ZSRR

Przebieg służby
Lata służby

1904–1940

Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

30 pułk artylerii polowej

Stanowiska

dowódca pułku

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920–1941, czterokrotnie) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Zwycięstwa (międzyaliancki) Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny (Francja) Order Świętego Włodzimierza IV klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętej Anny II klasy (Imperium Rosyjskie) Cesarski i Królewski Order Świętego Stanisława II klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętej Anny III klasy (Imperium Rosyjskie) Cesarski i Królewski Order Świętego Stanisława III klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętej Anny IV klasy (Imperium Rosyjskie)

Ludwik Jurkiewicz (ur. 31 lipca 1887 w Kowlu, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – pułkownik uzbrojenia Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syna Feliksa i Stefanii z Miaskowskich herbu Bończa, urodzony 31 lipca 1887 w Kowlu, ówczesnym mieście powiatowym guberni wołyńskiej. W 1897 rozpoczął naukę w Gimnazjum Rządowym w Łucku. W 1900 „rodzice oddali go” do Korpusu Kadetów w Połocku. 1 września 1904 został przyjęty do Konstantynowskiej Szkoły Artylerii w Petersburgu. 14 czerwca 1907, po ukończeniu szkoły, został mianowany podporucznikiem i wcielony do 3 wschodniosyberyjskiego dywizjonu moździerzy w Niżnieudinsku, który wchodził w skład 3 Syberyjskiego Korpusu Armijnego. W dywizjonie powierzono mu obowiązki instruktora szkoły podoficerskiej. 1 października 1909 został przeniesiony do 7 Wschodniosyberyjskiej Brygady Artylerii Strzelców, w której także objął funkcję instruktora szkoły podoficerskiej. 18 lipca 1914 został wyznaczony na stanowisko starszego oficera 3. baterii 12 Wschodniosyberyjskiej Brygady Artylerii Strzelców. W latach 1914–1917, w szeregach armii rosyjskiej, walczył na frontach I wojny światowej, awansując na kolejne stopnie: porucznika (30 września 1910), sztabskapitana (14 października 1914) i kapitana (5 października 1916).

W latach 1917–1920 walczył w I Korpusie Polskim w Rosji, a następnie w Wojsku Polskim na Syberii. Od sierpnia 1918, w powołanym wówczas Dowództwie Wojsk Polskich we Wschodniej Rosji i Syberii, kierował Wydziałem V Artylerii. Od grudnia 1918 do stycznia 1920 dowodził I dywizjonem 5 pułku artylerii polowej. W 1919 otrzymał awans na stopień majora. Równocześnie, od 24 grudnia 1919, był komendantem pociągu pancernego „Poznań II”, który został zdobyty w walce ze zbuntowanymi oddziałami admirała Kołczaka na stacji kolejowej Tajga. 10 stycznia 1920, po kapitulacji Wojsk Polskich, uniknął bolszewickiej niewoli i podjął próbę dotarcia z Klukwiennej do Mandżurii. 4 marca 1920 przybył do Harbinu. 15 kwietnia wypłynął z portu Dairen na pokładzie parowca „Jarosław”. 1 sierpnia 1920 przypłynął do Gdańska.

12 lipca 1920, w Grudziądzu, objął dowództwo dyonu syberyjskiego artylerii w składzie Brygady Syberyjskiej, a 13 sierpnia tego roku wyruszył na front. 23 października 1920 został zatwierdzony w stopniu podpułkownika z dniem 1 kwietnia 1920 „w kawalerii, w grupie byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej”. Od 1 stycznia do 1 marca 1921 był słuchaczem kursu dowódców dywizjonów w Toruniu. 25 czerwca 1921 został wyznaczony na stanowisko dowódcy 30 pułku artylerii polowej we Włodawie, a we wrześniu tego roku zatwierdzony na tym stanowisku.

W 1921 odznaczono go krzyżem „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku, który dotyczył odznaczenia VM IV klasy, czytamy m.in.:

14 sierpnia 1920 r. w boju na rz. Wkra pod wsiami Borkowo, Błędowo i Fortem nr XIV dyon artylerii, dowodzony przez mjr. Jurkiewicza w ciągu 12 godzin mężnie stawiał czoło siłom nieprzyjaciela forsującego przyczółki mostowe pod Borkowem i Błędowem. Artyleria wyszła na otwarte pozycje i raziła piechotę nieprzyjaciela, broniąc w ten sposób dostępu do twierdzy Modlin i Fortów. Mjr Jurkiewicz osobiście kierował całą akcją i dzięki temu dyon mógł działać, albowiem baterie były sformowane z marszu, niewyćwiczony żołnierz strzelał po raz pierwszy. Dzięki postawie oficerów dyonu artyleria broniła dzielnie pozycji, nie bacząc na straty w ludziach i koniach. W bojach pod Dąbrową i Krzynowłogą Wielką jedna z baterii kilkakrotnie odparła ataki kawalerii nieprzyjaciela, która bezskutecznie próbowała okrążyć nasze oddziały.

3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 18. lokatą w korpusie oficerów artylerii. 31 marca 1924 prezydent RP nadał mu stopień pułkownika ze starszeństwem z dnia 1 lipca 1923 i 5. lokatą w korpusie oficerów artylerii. Od 27 września do 27 listopada 1924 był słuchaczem II kursu unitarnego dla dowódców pułków w Doświadczalnym Centrum Wyszkolenia w Rembertowie. W marcu 1929 został wyznaczony na stanowisko szefa 2 Okręgowego Szefostwa Uzbrojenia w Lublinie. W styczniu 1931 został przeniesiony z korpusu oficerów artylerii do korpusu oficerów uzbrojenia, z pozostawieniem na zajmowanym stanowisku oraz starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 1,1 lokatą. W sierpniu 1931 został zwolniony z zajmowanego stanowiska i pozostawiony bez przynależności służbowej z równoczesnym oddaniem do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr II. Z dniem 30 listopada 1931 został przeniesiony w stan spoczynku. W 1934 jako oficer stanu spoczynku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Biała Podlaska. Posiadał przydział mobilizacyjny do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr IX i był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”.

W czasie kampanii wrześniowej 1939, po agresji ZSRR na Polskę, dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie, na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod poz. 3891.

26 stycznia 1929 we Włodawie ożenił się z Józefą Amelią z Kubickich. Małżeństwo nie miało własnych dzieci, ale wychowywało dwójkę dzieci brata Józefy, który poległ w czasie I wojny światowej: Barbarę (ur. ok. 1913) i Antoniego (ur. ok. 1914).

Postanowieniem nr 112-48-07 Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 został awansowany pośmiertnie na stopień generała brygady. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Upamiętnienie

13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęcony wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej, certyfikat z numerem 1.

Ordery i odznaczenia

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 115.
  2. ↑ Kolekcja ↓, s. 60.
  3. 1 2 3 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 199.
  4. 1 2 Kolekcja ↓, s. 4.
  5. 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 61.
  6. ↑ Ogólny spis oficerów 1909 ↓, s. 681.
  7. 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 81.
  8. ↑ Kolekcja ↓, s. 69.
  9. ↑ Jaskulski 1997 ↓, s. 9.
  10. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 41 z 27 października 1920, s. 1086.
  11. ↑ Kolekcja ↓, s. 52.
  12. ↑ Kolekcja ↓, s. 52, 54.
  13. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 773.
  14. 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 43 z 27 grudnia 1921, s. 1723.
  15. ↑ Ludwik Jurkiewicz - ku pamięci. Ogrody Wspomnień. Cmentarz Internetowy [online], ogrodywspomnien.pl [dostęp 2025-11-23].
  16. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 187.
  17. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 814.
  18. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 2 kwietnia 1924, s. 166.
  19. ↑ Kolekcja ↓, s. 54, 63.
  20. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 22 marca 1929, s. 100.
  21. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931, s. 8.
  22. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 3 sierpnia 1931, s. 227.
  23. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 23 grudnia 1931, s. 412.
  24. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 363, 1029.
  25. ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
  26. ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXXI.
  27. ↑ Kolekcja ↓, s. 60, 63.
  28. ↑ Kolekcja ↓, s. 2.
  29. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 85, poz. 885 (ISAP).
  30. ↑ Dąb pamięci w ogrodach Pałacu Prezydeckiego - Polska Prowincja Zakonu Pijarów [online], pijarzy.pl [dostęp 2025-11-23].
  31. ↑ Katyń… Ocalić od zapomnienia. [online], katyn-pamietam.pl [dostęp 2025-11-23].
  32. ↑ Obchody Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej [online], dzieje.pl [dostęp 2025-11-23].
  33. ↑ Kolekcja ↓, s. 1.
  34. ↑ M.P. z 1931 r. Nr 179, poz. 260 (ISAP).
  35. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 11 listopada 1931, s. 361.
  36. ↑ Kolekcja ↓, s. 25–34.
  37. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 15 lipca 1922, s. 507.
  38. ↑ Kolekcja ↓, s. 13, 17–20.
  39. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 18 z 28 marca 1923, s. 210.
  40. ↑ Kolekcja ↓, s. 21–24.
  41. ↑ Kolekcja ↓, s. 14.
  42. 1 2 Kolekcja ↓, s. 63.
  43. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 60 z 4 czerwca 1925, s. 301.
  44. ↑ Kolekcja ↓, s. 26.
  45. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. Nr 60 z 4 czerwca 1925. polona.pl. s. 301. [dostęp 2025-06-03].
  46. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 19 marca 1931, s. 81.
  47. 1 2 3 4 5 6 7 Kolekcja ↓, s. 64.

Bibliografia