 Port w Lysebotn | |
| Państwo | |
|---|---|
| Okręg | |
| Gmina | |
Położenie na mapie Norwegii  | |
 59°03′19,44″N 6°38′54,71″E/59,055400 6,648530 | |
Lysebotn – wieś w gminie Sandnes, w okręgu Rogaland, w Norwegii, położona we wschodnim końcu fjordu Lysefjordu. Miejscowość jest znana z produkcji energii wodnej, sezonowo zamykanej górskiej drogi Lysevegen z 27 zakrętami oraz codziennych letnich rejsów promowych ze Stavangeru.
Osadnictwo w Lysebotn sięga XVI wieku, a najstarsze znaleziska archeologiczne na tym terenie datowane są na epokę kamienia, sprzed około 6000 lat. W dawnych czasach Lysebotn pełniła funkcję węzła komunikacyjnego między górami a wybrzeżem — prowadziły tędy szlaki handlowe, w tym tzw. Skinnvegen (szlak skór), którym mieszkańcy doliny Setesdal dostarczali skóry zwierzęce jako podatek dla biskupa Stavanger. W XIX i na początku XX wieku wieś była ośrodkiem przemysłu drzewnego, służąc jako punkt przeładunkowy dla drewna spławianego Lysefjordem.
Pierwsza elektrownia wodna w Lysebotn została uruchomiona w latach 1953-1954. Wyposażona w sześć podwójnych turbin Peltona, osiągała moc 210 MW. We wrześniu 2018 roku oddano do użytku nową elektrownię, usytuowaną 1450 metrów w głębi góry, wyposażoną w dwie turbiny Francisa o łącznej mocy 370 MW i średniej rocznej produkcji około 1500 GWh. Maksymalny spad wody w systemie wynosi 685 metrów.
Budowa drogi Lysevegen rozpoczęła się na początku lat 80. XX wieku jako droga techniczna budowana w ramach projektu elektrowni wodnej Tjodan. Droga pokonuje różnicę wysokości ponad 900 metrów za pomocą 27 serpentyn. Jest zamykana sezonowo, zwykle od listopada do końca maja.
Lysebotn stanowi punkt wyjściowy do wspinaczki na górę Kjerag, popularne miejsce wśród alpinistów i skoczków BASE, przyciągające licznych turystów przybywających promem ze Stavangera.
