MR-10M1

MR-10M1
Dane podstawowe
Producent

Saratowski Zakład Aparatury Radiowej

Typ

brzegowa stacja dozoru nawodnego

Przeznaczenie

aktywny radar horyzontalny

Funkcje

wykrywanie, śledzenie, identyfikacja (IFF), przekazywanie danych do systemów dowodzenia

Historia
Data konstrukcji

1956

Lata produkcji

1956 – nadal

Lata używania

1956 – nadal

Dane techniczne
Rodzaj anteny

reflektorowa (mechanicznie obracana)

Zasięg

200 km

Apertura pozioma

360°

Pasmo

X (3 cm)

Długość fali

ok. 3 cm (pasmo X)

Częstotliwość

pasmo X (~8–12 GHz)

Liczba śledzonych obiektów

89 (auto) / 10 (półauto)

Platforma

stacjonarna (wieża/maszt); mobilna (przyczepa)

Użytkownicy
 Rosja

MR-10M1 (ros. МР-10М1, ang. Cape M1, wersja mobilna: Mys-M1 – ros. «Мыс-М1») – rosyjska brzegowa stacja radiolokacyjna obserwacji sytuacji nawodnej, przeznaczona do wykrywania, śledzenia i określania współrzędnych jednostek pływających i małogabarytowych celów na akwenach przybrzeżnych i otwartych; zapewnia automatyczne przekazywanie danych do nadrzędnych systemów dowodzenia. W nomenklaturze eksportowej występują warianty stacjonarne MR-10M1E oraz mobilne Mys-M1E.

Historia

Po II wojnie światowej radary brzegowe rozwijano przede wszystkim dla wczesnego ostrzegania i stałego dozoru „po horyzoncie” nad strefą przybrzeżną: instalowano je na wysokich wieżach i wyniesieniach terenowych, aby maksymalizować zasięg ograniczony horyzontem radiolokacyjnym, a ich zadaniem było wykrywanie jednostek nawodnych i nisko lecących obiektów. Oprócz stacji ostrzegawczych rozwijano także radary do kierowania ogniem artylerii nadbrzeżnej oraz do naprowadzania pocisków przeciw celom nawodnym i niskolecącym.

Geneza systemu MR-10 sięga drugiej połowy lat 50., kiedy Saratowski Zakład Aparatury Radiowej (ros. АО «Саратовский радиоприборный завод») rozpoczął produkcję mobilnych stacji Mys (1956), a w 1958 r. opracowano stacjonarny wariant MR-10 przeznaczony do instalacji w posterunkach obserwacyjnych Marynarki Wojennej ZSRR. Kolejne modernizacje przyniosły wersje MR-10M / Mys-M oraz MR-10M1 / Mys-M1 z cyfrową obróbką sygnału i integracją z systemami dowodzenia.

Po 2014 r. Saratowski Zakład Aparatury Radiowej wskazywany był jako jedyny producent brzegowych stacji radiolokacyjnych typu MR-10M1 oraz ich mobilnego wariantu Mys-M1; równolegle prowadzono prace modernizacyjne (m.in. wariant MR-10M1D i wdrożenie punktów wyniesionych, bezobsługowych czujników informacyjnych – ПВНИД) w ramach programu Niewod-B (ros. «Невод-Б»). Informacje o kontynuowanych modernizacjach i zastosowaniach (w tym w warunkach arktycznych) publikował także „Granit-Elektron”, wymieniając zarówno Mys-M1, jak i MR-10M1 oraz ich zmodernizowane wersje. Ciągłość rozwojową rodziny potwierdzają materiały Almaz-Fazotron (ros. «Алмаз-Фазотрон»), które wskazują na opracowanie i dostawy bloków modernizacyjnych dla Mys-M1 oraz kolejnego wariantu MR-10M2.

Wykorzystanie

Stacje są stosowane do osłony rejonów portowych, baz morskich i cieśnin, a także do nadzoru ruchu statków na redach. Wersje eksportowe MR-10M1E i Mys-M1E były prezentowane w ofercie Korporacji „Taktyczne Uzbrojenie Rakietowe” (ros. Корпорация «Тактическое ракетное вооружение») i „Granit-Elektron” (ros. «Гранит-Электрон») na Międzynarodowym Salonie Morskiej Techniki Wojskowej w 2023 i 2024 roku.

W 2018 r. Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej zakontraktowało dwa zestawy Mys-M1 w trybie zamkniętej aukcji, z dostawą do 10 listopada 2019 r.: do jednostki 25030-7 w Partizansku oraz do jednostki 63876 w Sewastopolu. Łączna wartość kontraktu wyniosła 211 906 624 rubli (po 105 953 312 za zestaw – ok. 1,64 mln dolarów).

We wrześniu 2025 r. media donosiły o atakach na rosyjską infrastrukturę na Krymie, w tym o trafieniach w posterunki wyposażone w radary MR-10M1 / Mys-M1, co potwierdza ich operacyjne użycie w strukturach obrony wybrzeża Federacji Rosyjskiej.

Charakterystyka techniczna

Wersja stacjonarna MR-10M1(E) instalowana jest na wieży lub maszcie kratownicowym, a mobilna Mys-M1(E) na przyczepie samochodowej. Radar działa w paśmie X, pracuje jako system dwuwspółrzędny (odległość i azymut); umożliwia wykrywanie, śledzenie, identyfikację celów (IFF) oraz przekazywanie danych do zautomatyzowanych systemów dowodzenia.

Parametry eksportowe obejmują: maksymalny zasięg wykrycia okrętów średniej wyporności do 200 km; wykrycie celu o skutecznej powierzchni odbicia 5 m² przy wysokości anteny 300 m – do 70 km (kanał 1 – tryb dalekiego zasięgu z dłuższym impulsem) i 19 km (kanał 2 – tryb krótkiego impulsu i większej rozdzielczości); zakres pomiaru odległości do 256 km; śledzenie do 89 celów automatycznie i 10 w trybie półautomatycznym; prędkość obrotu anteny około 6 obr./min; czas pracy ciągłej do 24 godzin.

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 МР-10М1Э. Вооружение.рф. [dostęp 2025-09-29]. (ros.).
  2. 1 2 MYS-M1E. Radartutorial. [dostęp 2025-09-29]. (ang.).
  3. ↑ Sztarski 1981 ↓, s. 207.
  4. ↑ Sztarski 1981 ↓, s. 167–168.
  5. ↑ К 70-летию Саратовского радиоприборного завода. Саратовский радиоприборный завод. [dostęp 2025-09-29]. (ros.).
  6. ↑ MR-10. Radartutorial. [dostęp 2025-09-29]. (ang.).
  7. ↑ Деятельность Концерна «Гранит-Электрон» в 2014 году. BMPD. [dostęp 2025-09-29]. (ros.).
  8. ↑ Projekty „Granit-Elektron” dla strefy arktycznej (w tym Mys-M1 i MR-10M1). [dostęp 2025-09-29]. (ros.).
  9. ↑ «Алмаз-Фазотрон»: katalog – bloki dla «Мыс-М1» i «МР-10М2». [dostęp 2025-09-29]. (ros.).
  10. ↑ КТРВ покажет на МВМС семь образцов авиационных средств поражения. TASS, 17 czerwca 2024. [dostęp 2025-09-29]. (ros.).
  11. ↑ КТРВ – повелитель стихий. Национальная оборона, 21 czerwca 2023. [dostęp 2025-09-29]. (ros.).
  12. ↑ Закупка Мыс-М1 – береговой радиолокационной станции освещения надводной обстановки (№34984174). tenderguru.ru, 28 lipca 2018. [dostęp 2025-09-29]. (ros.).
  13. ↑ HUR’s unit destroys Russian planes and coastal radar in Crimea. The New Voice of Ukraine, 25 września 2025. [dostęp 2025-09-29]. (ang.).
  14. ↑ Ukraine’s intel reports destruction of MR-10M1 radar in Crimea. Interfax-Ukraine, 25 września 2025. [dostęp 2025-09-29]. (ang.).
  15. ↑ Radar & Electronic Warfare Systems Handbook 2022 – wpis „MR-10M1E”. Shephard Media. [dostęp 2025-09-29]. (ang.).

Bibliografia