Maria Cetys

Maria Cetys
Maria Cetysówna
Szympans
	strzelec
Data i miejsce urodzenia	14 września 1914 ; Warszawa
Data i miejsce śmierci	21 września 1944 ; Warszawa
	Przebieg służby
Lata służby	1944
Siły zbrojne	Armia Krajowa
Jednostki	Zgrupowanie Kryska
Stanowiska	łączniczka
Główne wojny i bitwy	II wojna światowa: powstanie warszawskie †;
	Multimedia w Wikimedia Commons

Maria Cetys, ps. „Szympans” (ur. 14 września 1914 w Warszawie, zm. 21 września 1944 tamże) – żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego, łączniczka sztabu zgrupowania „Kryska” Armii Krajowej.

Życiorys

Córka Stanisława i Amelii z d. Ruszczyńskiej. W latach 30. XX wieku pracowała jako urzędniczka skarbowa. Była także instruktorką Przysposobienia Wojskowego Kobiet.

W powstaniu warszawskim była łączniczką Władysława Abramowicza (ps. "Litwin") – komendanta rejonu 2 Obwodu Śródmieście Okręgu Warszawa Armii Krajowej.

Ciężko ranna 11 sierpnia na ul. Czerniakowskiej podczas przenoszenia meldunku, poddana następnie amputacji ramienia. 21 września wzięta do niewoli niemieckiej w rejonie ul. Wilanowskiej na Czerniakowie. Wtedy też na pytanie: (niem.) Bist du Banditin? (Czy jesteś jedną z bandytów?) odpowiedziała Jestem żołnierzem Armii Krajowej. Została rozstrzelana na miejscu. Te słowa stały się mottem pracy Adama Borkiewicza Powstanie Warszawskie. Zarys działań natury wojskowej 1944.

Życie prywatne

Jej bratem był mjr Teodor Cetys – skoczek cichociemny, szef sztabu Okręgów AK Wilno i Nowogródek.

Upamiętnienie

W 2020 jej imieniem nazwano drogę w dzielnicy Mokotów, biegnącą od ul. Batalionu AK „Bałtyk” do ul. Dywizjonu AK „Jeleń”.

Przypisy

↑ Dane według: Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego, tom 5. Redaktor naukowy Piotr Rozwadowski. Dom Wydawniczy "Bellona", Warszawa 2002. ISBN 83-11-09261-3
↑ Adam Borkiewicz, Powstanie warszawskie. Zarys działań natury wojskowej, Instytut wydawniczy PAX, Warszawa 1969 r., str. 474.
↑ Uchwała nr XXXV/1106/2020 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 27 sierpnia 2020 r. w sprawie nadania nazwy obiektowi miejskiemu w Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy. [w:] Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego poz. 9370 [on-line]. 7 września 2020. [dostęp 2021-07-08].

[1] Dane według: Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego, tom 5. Redaktor naukowy Piotr Rozwadowski. Dom Wydawniczy "Bellona", Warszawa 2002. ISBN 83-11-09261-3

[2] Adam Borkiewicz, Powstanie warszawskie. Zarys działań natury wojskowej, Instytut wydawniczy PAX, Warszawa 1969 r., str. 474.

[3] Uchwała nr XXXV/1106/2020 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 27 sierpnia 2020 r. w sprawie nadania nazwy obiektowi miejskiemu w Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy. [w:] Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego poz. 9370 [on-line]. 7 września 2020. [dostęp 2021-07-08].