Maria Probosz

Maria Probosz
Ilustracja
Maria Probosz
Imię i nazwisko

Maria Zydorek

Data i miejsce urodzenia

7 lutego 1961
Łódź

Data i miejsce śmierci

14 września 2010
Łódź

Zawód

aktorka

Lata aktywności

1977–2000

Multimedia w Wikimedia Commons
Grób Marii Probosz na cmentarzu komunalnym Zarzew w Łodzi

Maria Probosz–Hasik (z domu Zydorek; ur. 7 lutego 1961 w Łodzi, zm. 14 września 2010 tamże) – polska aktorka. W latach 80. XX wieku uznawana była za jedną z najbardziej obiecujących aktorek polskich młodego pokolenia.

Życiorys

Urodziła się w Łodzi jako córka włókniarki. Pochodziła z rozbitej rodziny, a jej rodzice wcześnie się rozwiedli. Kiedy miała sześć lat, będąc pod wrażeniem przedstawienia Trędowata w reż. Ryszarda Sobolewskiego z Grażyną Marzec w roli głównej w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi, zamarzyła o byciu aktorką. Uczyła się gry na fortepianie, ćwiczyła taniec, brała lekcje śpiewu i konsultacje aktorskie, a także została przewodniczącą kółka teatralnego, z którym wystawiła trzecią część Dziadów. Ukończyła XXX Liceum Ogólnokształcące im. Janka Krasickiego.

W 1976 wzięła udział w transmitowanym w telewizji konkursie „Kto nas zatrudni w filmie?” tygodnika „Szpilki”, na którym została dostrzeżona przez Janusza Kondratiuka i otrzymała zaproszenie na zdjęcia próbne do jego telewizyjnej komedii Czy jest tu panna na wydaniu? (1977), w której zadebiutowała niewielką rolą uczennicy z zakładu fryzjerskiego.

Rozpoczęła studia na Wydziale Aktorskim PWSFTviT w Łodzi, na które została przyjęta z pierwszą lokatą na liście egzaminacyjnej. Studia ukończyła w 1983, broniąc dyplom aktorski rolą homoseksualisty Maurice’a w spektaklu Jeana Geneta Ścisły nadzór w reż. Wiktora Grodeckiego.

Jeszcze w trakcie studiów zagrała: Urszulkę w filmie psychologicznym Waldemara Podgórskiego Karabiny (1982), Julkę w filmie Franciszka Trzeciaka Punkty za pochodzenie (1982), dziewczynę Witka w dramacie psychologicznym Andrzeja Barańskiego Niech cię odleci mara (1982), prostytutkę Urszulę w filmie psychologicznym Ryszarda Czekały Przeklęta ziemia (1982), Mariolę w komedii telewizyjnej Janusza Kidawy Żeniac (1983), studentkę w telewizyjnych filmach: Zderzenie (1984) Grzegorza Skurskiego i Wyłap (1984) Henryka Dederki, i pielęgniarkę w szpitalu więziennym w dramacie politycznym Janusza Zaorskiego Matka Królów (1987).

W sezonie 1983/1984 była etatową aktorką Teatru Polskiego w Warszawie za dyrekcji Kazimierza Dejmka i miała zagrać Albertynkę w Operetce Witolda Gombrowicza, ale projekt nie doszedł do skutku. W następnym sezonie była aktorką Teatru Dramatycznego w Warszawie i miała zagrać Kajkę w spektaklu Ireneusza Iredyńskiego Dziewczynki w reż. Tadeusza Kijańskiego, ale ostatecznie zrezygnowała z tej roli i etatu w teatrze.

Stworzyła sugestywną i tragiczną postać narkomanki Gośki w dramacie Mieczysława Waśkowskiego Czas dojrzewania (1984), za którą otrzymała nagrodę publiczności „Jantar” na Koszalińskich Spotkaniach Filmowych „Młodzi i Film” i nagrodę ZW ZSMP we Włocławku. Podobną kreację, studentki medycyny Bożeny, stworzyła w melodramacie Ryszarda Rydzewskiego Alabama (1985). Zagrała w spektaklu Selekcja (1985) w reż. Tadeusza Kijańskiego w Teatrze Telewizji. Z wizerunkiem seksbomby zerwała rolą Onej w filmie telewizyjnym Pawła Sali Schron (1985) i Anny, więźniarki w obozie koncentracyjnym, w filmie obyczajowym Wandy Jakubowskiej Zaproszenie (1986). Jako członkini obsady Zaproszenia uczestniczyła w Festiwalu Filmowym w Tokio.

Pojawiła się w serialach: jako pielęgniarka (1984) i Irena Gryzik (1987) w 07 zgłoś się, Kasia w Tulipanie (1986), Susanne Nowak w Kryptonimie „Turyści” (1986), Hella w Mistrzu i Małgorzacie (1990) i prostytutka Jola w Dziewczynie z Mazur (1991). Zagrała w kilku filmach zagranicznych, m.in. dziewczynę w kostiumie kąpielowym w polsko-czechosłowackim kryminale List gończy (Zátah, 1985), berlińską tancerkę rewiową Susi w NRD-owskim melodramacie Młodzi ludzie w mieście (Junge Leute in der Stadt, 1986), dziennikarkę Lenkę Vanákovą w czechosłowackim filmie Ľudovíta Filana Cena odwagi (Cena odvahy, 1986), pogankę Pime w radzieckim dramacie Arūnasa Žebriūnasa Czas pełni księżyca (Czas połnołunija, 1988) i kochankę komendanta obozu koncentracyjnego w amerykańskim dramacie biograficznym Roberta M. Younga Triumf ducha (Triumph of the Spirit, 1989).

Choć w wywiadzie dla tygodnika „Film” z 1985 powiedziała, że „w filmie chciałaby kiedyś dostać zadanie, takie jak Mia Farrow w Dziecku Rosemary lub Catherine Deneuve we Wstręcie”, to – z wyjątkiem kilku udanych ról dramatycznych – najczęściej prezentowała się na ekranie w kreacjach seksownych, niezbyt rozgarniętych dziewczyn, które eksponują swoje wdzięki. Wystąpiła w rozbieranych rolach: jako Ewa, senny obiekt pożądania głównego bohatera (Wojciech Wysocki), w filmie psychologicznym Marka Koterskiego Życie wewnętrzne (1987), Monika, córka bogatego lekarza, która decyduje się zagrać w porno, w filmie sensacyjnym Wojciecha Wójcika Trójkąt bermudzki (1988), dziewczyna playboya w filmie psychologicznym Antoniego Krauze Dziewczynka z hotelu Excelsior (1988) i asystentka dentysty w komedii Roberta Glińskiego Łabędzi śpiew (1989). Zagrała też wiele epizodycznych ról, m.in. autostopowiczkę w etiudzie filmowej Weekend (1987), dziewczynę szefa bandy w kryminale Jacka Bromskiego Zabij mnie glino (1987), dziewczynę Ciąglewicza w filmie obyczajowym Jerzego Domaradzkiego Łuk Erosa (1987), Gerdę w filmie wojennym Janusza Kidawy Sławna jak Sarajewo (1987), sekretarkę w melodramacie Ryszarda Rydzewskiego Trzy kroki od miłości (1988), Sandy w filmie Krzysztofa Gradowskiego Pan Kleks w kosmosie (1988) i Hanię w komedii erotycznej Marka Koterskiego Porno (1990). Wcieliła się także w Nadzieję w komedii Andrzeja Czekalskiego Porcelana w składzie słonia (1988), ale jej wątek został usunięty w montażu. Wystąpiła też jako córka komisarza w filmie obyczajowym Zbigniewa Rebzdy Powrót wabiszczura (1989). W latach 80. pracowała także jako modelka. Zagrała główną rolę panny Janki w ekranizacji sztuki Romana Niewiarowicza Gdzie diabeł nie może (1989) w reż. Janusza Kidawy w Teatrze Telewizji.

W 1991 zagrała swoje ostatnie role: Jadwigę w filmie fantasy Bohdana Poręby Siwa legenda (1993) i współpracownicę polskiego wywiadu w pierwszym odcinku serialu Andrzeja Konica Pogranicze w ogniu (1992), po czym zakończyła karierę filmową przez brak kolejnych propozycji. Również w 1991 zagrała w etiudzie szkolnej Trade Mark i wzięła udział w okładkowej, rozbieranej sesji zdjęciowej do czasopisma „Playtboy”. Powróciła na ekran epizodyczną rolą prostytutki w kontynuacji serialu Dom (1997). W latach 1998–1999 występowała w roli czarownicy Pięknisi w sztuce Johanna Wolfganga von Goethego Faust (reż. Zdzisław Jaskuła) w Teatrze Nowym w Łodzi. Po raz ostatni pojawiła się na ekranie w etiudach szkolnych: jako kobieta w barze w Ja jestem Jurek (1999) i matka kominiarza w Śnieżynce (2000). W nowym tysiącleciu grała w objazdowym teatrze dla dzieci Kometa.

Życie prywatne

W wieku nastoletnim związała się ze starszym o 20 lat Krzysztofem, z którym pozostawała w związku przez sześć lat. Jej pierwszym mężem był aktor Marek Probosz, z którym zagrała w filmie Niech cię odleci mara. Byli razem do 1985, ale ich rozwód został orzeczony dopiero trzy lata później. Probosz po rozstaniu z mężem przez trzy lata była związana z operatorem filmowym i malarzem, Zbigniewem Kopanią. W 1989 na planie filmu Powrót wabiszczura poznała aktora Czesława Nogackiego, z którym była związana przez blisko sześć lat. Probosz w okresie trwania tego związku mierzyła się z uzależnieniem od alkoholu, a po rozstaniu ujawniła, że Nogacki stosował wobec niej przemoc fizyczną. 16 grudnia 1995 poślubiła Andrzeja Hasika.

W ostatnich latach życia znów mierzyła się z chorobą alkoholową, cierpiała także na depresję. Zmarła 14 września 2010 w wieku 49 lat na zapalenie trzustki. Pochowana została w części komunalnej cmentarza Zarzew w Łodzi (kwatera XXXVI-6-16).

Filmografia

Filmy kinowe

Filmy TV

Seriale TV

  • 1978: Rodzina Połanieckich (odc. 7)
  • 1984: 07 zgłoś się:
    • pielęgniarka na porodówce, kolejna „znajoma” Borewicza (odc. 17)
    • dziewczyna w łóżku Borewicza (odc. 18)
  • 1986: Kryptonim „Turyści” jako Susanne Nowak (odc. 3)
  • 1986: Tulipan jako Kasia, ekspedientka w sklepie AGD
  • 1987: 07 zgłoś się (odc. 20) jako Irena Gryzik, dziewczyna przetrzymywana w leśniczówce
  • 1988: Pozostaniemy wierni (Wiernymi Ostaniemsja/Vernymi ostanemsya)
  • 1988: Mistrz i Małgorzata jako Hella, członek świty Wolanda
  • 1991: Pogranicze w ogniu jako Hilda, współpracowniczka polskiego wywiadu
  • 1997: Dom (odc. 18) jako prostytutka w Poznaniu

Przypisy

  1. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 342–343.
  2. 1 2 Tomasik 2015 ↓, s. 343.
  3. ↑ Sonia Miniewicz: Maria Probosz: piętno zła. Onet.pl, 2021-03-13. [dostęp 2021-03-14]. (pol.).
  4. 1 2 Tomasik 2015 ↓, s. 342.
  5. 1 2 Tomasik 2015 ↓, s. 345.
  6. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 345–346.
  7. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 349.
  8. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 350, 365.
  9. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 350–353.
  10. 1 2 Tomasik 2015 ↓, s. 366.
  11. 1 2 Tomasik 2015 ↓, s. 354–355.
  12. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 355.
  13. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 341.
  14. 1 2 Tomasik 2015 ↓, s. 376.
  15. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 372–374.
  16. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 379.
  17. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 375–376, 390.
  18. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 381.
  19. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 391, 400.
  20. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 376–378, 392.
  21. ↑ Bohdan Gadomski. „Każdy czeka na swoją szansę...” – spotkanie z Marią Probosz. „Film”. nr 14/1985 (XL), s. 18–19, 1985-04-07. Warszawa: RSW Prasa-Książka-Ruch. ISSN 0137-463X.
  22. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 361, 383, 387.
  23. ↑ ab/mn (2013-07-10): Maria Probosz: Tajemnicza śmierć polskiej seksbomby. Wirtualna Polska. [dostęp 2013-07-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-13)]. (pol.).
  24. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 387–388, 390–391.
  25. 1 2 Tomasik 2015 ↓, s. 391.
  26. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 383, 387, 391–392.
  27. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 373.
  28. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 394–396.
  29. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 383.
  30. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 352, 398, 400.
  31. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 398–400.
  32. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 401.
  33. 1 2 3 Tomasik 2015 ↓, s. 403.
  34. ↑ Proboszowie: Miłość, która trwała za krótko. Interia.pl. [dostęp 2016-12-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-13)]. (pol.).
  35. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 365, 369.
  36. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 374–375.
  37. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 396.
  38. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 396–397.
  39. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 397.
  40. ↑ Gronczewska Anna: Pierwszy chłopak, ostatni mąż; [w:] „Polska. Dziennik Łódzki”, 5 II 2016, nr 29, s. 22.
  41. ↑ Maria Probosz Dating. FamousFix. [dostęp 2018-04-13]. (ang.).
  42. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 404.
  43. ↑ Tomasik 2015 ↓, s. 405.
  44. ↑ Zmarła aktorka Maria Probosz. „Dziennik Łódzki”. [dostęp 2010-11-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-16)]. (pol.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne