| duchowny, teolog, pacyfista, męczennik | |
 | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Beatyfikacja |
17 listopada 2024 |
Max Josef Metzger (ur. 3 lutego 1887 w Schopfheim, zm. 17 kwietnia 1944 w Brandenburgu) – niemiecki duchowny rzymskokatolicki, teolog, pacyfista oraz działacz ekumeniczny. Założyciel Instytutu Króla Chrystusa oraz ruchu Una Sancta, ofiara narodowego socjalizmu, męczennik, Błogosławiony Kościoła katolickiego.
Urodził się w Schopfheim w rodzinie nauczycielskiej. Uczęszczał do gimnazjów w Lörrach oraz Konstancji. Podjął studia teologiczne na uniwersytetach we Fryburgu Bryzgowijskim oraz we Fryburgu szwajcarskim. Podczas studiów w Szwajcarii, dzięki kontaktom z międzynarodowym środowiskiem studenckim, rozwinął zainteresowanie współpracą ponadnarodową. W 1910 roku uzyskał stopień doktora teologii, jednak mimo wyróżnienia za rozprawę doktorską, zrezygnował z kariery akademickiej na rzecz pracy duszpasterskiej.
W 1911 roku przyjął święcenia kapłańskie. Pracował jako wikariusz m.in. w Mannheim. Podczas I wojny światowej służył jako kapelan wojskowy na froncie francuskim. Doświadczenia wojenne wpłynęły na jego światopogląd, skłaniając go ku radykalnemu pacyfizmowi. W 1917 roku przedstawił „międzynarodowy religijny program pokoju”, który zyskał aprobatę papieża Benedykta XV. W 1918 roku założył organizację Weltfriedensbund vom Weissen Kreuz (Światowy Związek Pokoju Białego Krzyża). Reprezentował środowiska pacyfistyczne na kongresach międzynarodowych, m.in. w Hadze, Grazu i Paryżu. W 1920 roku w Bernie brał udział w pracach przygotowawczych do konferencji Ligi Narodów. Jako pierwszy Niemiec po zakończeniu wojny wystąpił publicznie w Paryżu na zaproszenie Marca.
Obok pacyfizmu, Metzger angażował się w walkę z alkoholizmem, promując rolę świeckich w strukturach pomocowych. W 1919 roku powołał stowarzyszenie Missionsgesellschaft vom Weissen Kreuz. W 1938 roku założył wspólnotę Una-Sancta-Bruderschaft, której celem było zbliżenie między katolikami a protestantami oraz prowadzenie dialogu ekumenicznego w trudnych warunkach wyznaniowych ówczesnych Niemiec.
Po dojściu NSDAP do władzy Metzger stał się obiektem inwigilacji ze strony służb bezpieczeństwa ze względu na swoje poglądy antyrasistowskie i pacyfistyczne. Był dwukrotnie aresztowany w Augsburgu:
Po nałożeniu na niego zakazu publikacji przeniósł się do Berlina. W czerwcu 1943 roku został zatrzymany w ramach aresztu prewencyjnego. Bezpośrednią przyczyną oskarżenia o zdradę stanu (niem. Hochverrat) była denuncjacja przez współpracownicę, Dagmar Imgart. Przekazała ona gestapo informację o memorandum pokojowym autorstwa Metzgera, skierowanym do biskupa Uppsali, Erlinga Eidema, a dotyczącym reorganizacji Niemiec po wojnie. 14 października 1943 roku Trybunał Ludowy (Volksgerichtshof) skazał go na karę śmierci. Wyrok wykonano 17 kwietnia 1944 roku w więzieniu w Brandenburgu.
Przez wiele lat po wojnie sądownictwo RFN podtrzymywało wyrok skazujący. Pełna rehabilitacja prawna Metzgera nastąpiła dopiero w 1997 roku, kiedy to sąd uznał wyrok nazistowski za bezprawny.
Max Josef Metzger jest upamiętniony w Niemczech licznymi pomnikami, nazwami ulic oraz placów (m.in. w Berlinie i Augsburgu). W Kościele katolickim jest czczony jako męczennik za wiarę; trwa również jego proces beatyfikacyjny. \
Proces beatyfikacyjny na szczeblu diecezjalnym został otwarty 8 maja 2006 roku przez arcybiskupa Roberta Zollitscha. W marcu 2014 roku dokumentację przekazano do Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych.
14 marca 2024 roku papież Franciszek zatwierdził dekret o jego męczeństwie. Beatyfikacja Maxa Josefa Metzgera odbyła się 17 listopada 2024 roku w katedrze we Fryburgu Bryzgowijskim, a uroczystościom przewodniczył kardynał Kurt Koch.
