| Megantereon | |||
| Croizert & Jobert, 1828 | |||
Rekonstrukcja Megantereon cultridens | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj |
Megantereon | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Felis megantereon Bravard, 1828 | |||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Gatunki | |||
| |||
Megantereon – wymarły rodzaj ssaka drapieżnego z podrodziny machajrodonów (Machairodontinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae), zamieszkujący dawniej Amerykę Północną, Eurazję i Afrykę. Mógł być przodkiem rodzaju Smilodon.
Fragmenty skamieniałości zostały odkopane na terenie Afryki, Eurazji i Ameryki Północnej. Najstarsze pozostałości po Megantereon pochodzą z pliocenu (odnalezione w Ameryce Pn.) i są datowane na około 4,5 mln lat. Pozostałości o wieku ok. 3-3,5 mln lat znaleziono na terenie Afryki, natomiast azjatyckie skamieniałości datowane są na ok. 2,5-2 mln lat. Najstarsze pozostałości znalezione w Europie datowane są na ok. 2,5 mln lat i zostały odkopane we francuskim Les Etouaries. Ze względu na przedstawione powyżej fakty sugeruje się, że to właśnie Ameryka Północna jest terenem, skąd wywodzi się Megantereon. Teorię tę podważają jednak ostatnie odkrycia fragmentów skamieniałości z terenów Kenii i Czadu, które datowane są na ok. od 5,7 do 7 mln lat. Prawdopodobnie należą do tego rodzaju. Jeśli okaże się to prawdą, będą to najstarsze skamieniałości Megantereon na świecie. Nowe odkrycia w ten sposób wskazują na mioceńską Afrykę jako pochodzenie rodzaju Megantereon.
Pod koniec pliocenu ewoluował w Smilodon w Ameryce Północnej, natomiast w Europie pozostał w formie niezmienionej aż do środkowego plejstocenu. Najmłodsze odkryte szczątki Megantereon pochodzą ze wschodniej Afryki i są datowane na ok. 1,5 mln lat. W południowej Afryce rodzaj ten jest znany z pozostałości odnalezionych w Elandsfontein datowanych na ok. 700 000-400 000 lat. Pozostałości z Untermaẞfeld dowodzą, iż Megantereon zamieszkiwał Europę jeszcze przed 900 000 laty. W Azji mógł on przetrwać do czasów ok. 500 000 lat temu, jako że został znaleziony wraz ze szczątkami Homo erectus w słynnym stanowisku Zho-Khou-Dien w Chinach. Jedyny kompletny szkielet odkopano we francuskim Senéze.

Megantereon był zbudowany podobnie do żyjącego współcześnie jaguara lub nieco potężniej. Miał krępe kończyny przednie, których dolna połowa była umieszczona podobnie jak u lwów. Posiadał potężne mięśnie karku, które umożliwiały zamykanie szczęk z ogromna siłą. Wydłużone górne kły były chronione przez struktury przypominające kołnierze na żuchwie. Rekonstrukcja Mauricio Antona w książce pt: "The big cats and their fossil relatives" (W wolnym tłumaczeniu "Wielkie koty i przedstawiciele ich kopalnych rodzin") pokazuje, że znaleziony w Senéze szkielet miał 72 centymetry w ramionach. Największe osobniki o przypuszczalnej wadze ok. 90-150 kg (przeciętna waga to prawdopodobnie 120 kg) zostały znalezione w Indiach. Przedstawiciele rodzaju Megantereon o średniej wielkości znane są również z innych części Eurazji i z plioceńskiej Ameryki Północnej. Najmniejsze osobniki wywodzące się z Afryki i Europy okresu wczesnej plejstocenu szacowane są na masę ok. 60-70 kg. Inne źródła podają jednak, że plejstoceńskie osobniki z Europy ważyły przypuszczalnie ok. 100-160 kg.
Mało prawdopodobnym jest, aby Megantereon po prostu zagryzał swoje ofiary, jako że jego długie, szablowe kły, z których znany jest przede wszystkim Smilodon, po prostu by się złamały podczas zagłębiania ich w ciele ofiary. Możliwe, że zwierzę to gryzło ofiarę, a następnie czekało, aż ta wykrwawi się na śmierć. Jednakże musiałyby wtedy chronić swą zdobycz przed innymi drapieżnikami, co utrudnia jednoznaczne określenie techniki zabijania stosowanej przez Megantereon. Obecnie przypuszcza się, że tak, jak inne machajrodony, gryzł swoją ofiarę, a następnie używał silnych mięśnie karku, aby rozszarpać gardło ofiary przerywając jak najwięcej naczyń krwionośnych i nerwów. W ten sposób minimalizowane było ryzyko złamania zębów, jako że atak był szybki i polegał na rozmiarze zadanych obrażeń, a nie na głębokości rany.
Liczba gatunków jest niedokładna, tym bardziej, że istnienie niektórych oparte jest tylko na szczątkowych dowodach. Niektórzy naukowcy spierają się, że powinno się wyraźnie wyodrębnić trzy gatunki: pochodzącego z Ameryki Północnej, Azji (bez Indii) i plioceńskiej Europy M. cultridens, żyjącego w Afryce i Europie okresu wczesnego plejstocenu M. whitei i indyjskiego M. falconeri. Z tego powodu możliwe jest, iż pełna lista gatunków jest krótsza od przedstawionej poniżej: