Meksykomysz

Meksykomysz
	Habromys
	Hooper & Musser, 1964
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	gryzonie
Podrząd	Supramyomorpha
Infrarząd	myszokształtne
Nadrodzina	myszowe
Rodzina	chomikowate
Podrodzina	nowiki
Plemię	Peromyscini
Rodzaj	meksykomysz
	Typ nomenklatoryczny
	Peromyscus lepturus Merriam, 1898
Gatunki
	7 gatunków – zobacz opis w tekście
	7 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies

Meksykomysz (Habromys) – rodzaj ssaków z podrodziny nowików (Neotominae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Meksyku, Gwatemali i Salwadorze.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 74–133 mm, długość ogona 74–147 mm, długość ucha 16–24 mm, długość tylnej stopy 18–31 mm; masa ciała 10–55 g.

Systematyka

Rodzaj (w randze podrodzaju w obrębie Peromyscus) zdefiniowali w 1964 roku amerykańscy teriolodzy Emmet Thurman Hooper i Guy Graham Musser w artykule zatytułowanym Notatki dotyczące klasyfikacji rodzaju gryzoni Peromyscus, opublikowanym w czasopiśmie „Occasional Papers Museum of Zoology, University of Michigan“. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) meksykomysz skąpoogonową (H. lepturus).

Etymologia

Habromys: gr. ἁβρος habros ‘miękki, słaby, delikatny’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa	Podgatunki	Rozmieszczenie geograficzne	Podstawowe wymiary	Status IUCN
Habromys simulatus	(Osgood, 1904)	meksykomysz stokowa	gatunek monotypowy	endemit Meksyku: wschodnie zbocza Sierra Madre Wschodniej (Hidalgo i Veracruz)	DC: 9–9,2 cm DO: 7,8–11,1 cm MC: 17–19 g	CR
Habromys delicatulus	Carleton, O. Sánchez & G. Urbano, 2002	meksykomysz subtelna	gatunek monotypowy	endemit Meksyku: północno-zachodni Meksyk (Jilotepec) i północno-wschodnie Michoacán (Cerro de Garniaca)	DC: 7,4–8,4 cm DO: 7,4–8,1 cm MC: 10–19 g	EN
Habromys schmidlyi	Romo-Vázquez, León-Paniagua & O. Sánchez, 2005	meksykomysz samotna	gatunek monotypowy	endemit Meksyku: Guerrero (północne zbocza Sierra de Taxco)	DC: 7,2–7,8 cm DO: 7,2–8,9 cm MC: 10–15 g	CR
Habromys ixtlani	(G.G. Goodwin, 1964)	meksykomysz reliktowa	gatunek monotypowy	endemit Meksyku: Oaxaca (północne zbocza Sierra Juárez)	DC: 11–13,3 cm DO: 10–14,7 cm MC: 26–55 g	CR
Habromys chinanteco	(P.B. Robertson & Musser, 1976)	meksykomysz leśna	gatunek monotypowy	endemit Meksyku: Oaxaca (znany tylko z Cerro Pelón w Sierra Juárez)	DC: 9–9,3 cm DO: 11–11,8 cm MC: 17–22 g	CR
Habromys lepturus	(C.H. Merriam, 1898)	meksykomysz skąpoogonowa	gatunek monotypowy	endemit Meksyku: Oaxaca (znany tylko z góry Zempoaltépec)	DC: 10,4–11,6 cm DO: 10,3–14,6 cm MC: około 32 g	CR
Habromys lophurus	(Osgood, 1904)	meksykomysz włochata	gatunek monotypowy	południowo-wschodni Meksyk (Sierra Madre de Chiapas) przez Gwatemalę do skrajnie północno-zachodnim Salwadorze	DC: 9,5–11,5 cm DO: 9,2–11,5 cm MC: 24–31 g	NT

Kategorie IUCN: NT – gatunek bliski zagrożenia, EN – gatunek zagrożony, CR – gatunek krytycznie zagrożony.

Uwagi

↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 E.T. Hooper & G.G. Musser. Notes on classification of the rodent genus Peromyscus. „Occasional Papers Museum of Zoology, University of Michigan”. 635, s. 12, 1964. (ang.).
1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 240. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 386. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
1 2 3 4 5 U. Pardiñas, P. Myers, L. León-Paniagua, N.O. Garza, J. Cook, B. Kryštufek, R. Haslauer, R. Bradley, G. Shenbrot & J. Patton. Opisy gatunków Cricetidae: U. Pardiñas, D. Ruelas, J. Brito, L. Bradley, R. Bradley, N.O. Garza, B. Kryštufek, J. Cook, E.C. Soto, J. Salazar-Bravo, G. Shenbrot, E. Chiquito, A. Percequillo, J. Prado, R. Haslauer, J. Patton & L. León-Paniagua: Family Cricetidae (True Hamsters, Voles, Lemmings and New World Rats and Mice). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 396–397. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Habromys. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-28].
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 245. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 3.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 160.
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-11-23]. (ang.).
↑ Taxonomy: Habromys – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-09-01]. (ang.).

Bibliografia

Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316, OCLC 11069271 (ang.).

[10] DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

[Hooper&Musser-1] 1 2 E.T. Hooper & G.G. Musser. Notes on classification of the rodent genus Peromyscus. „Occasional Papers Museum of Zoology, University of Michigan”. 635, s. 12, 1964. (ang.).

[Cichocki&inni-2] 1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 240. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-3] 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 386. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).

[Pardiñas&inni-4] 1 2 3 4 5 U. Pardiñas, P. Myers, L. León-Paniagua, N.O. Garza, J. Cook, B. Kryštufek, R. Haslauer, R. Bradley, G. Shenbrot & J. Patton. Opisy gatunków Cricetidae: U. Pardiñas, D. Ruelas, J. Brito, L. Bradley, R. Bradley, N.O. Garza, B. Kryštufek, J. Cook, E.C. Soto, J. Salazar-Bravo, G. Shenbrot, E. Chiquito, A. Percequillo, J. Prado, R. Haslauer, J. Patton & L. León-Paniagua: Family Cricetidae (True Hamsters, Voles, Lemmings and New World Rats and Mice). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 396–397. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).

[Wilson&Reeder-5] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Habromys. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-28].

[amw-6] 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 245. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=43_3]-7] Jaeger 1959 ↓, s. 3.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=200_160]-8] Jaeger 1959 ↓, s. 160.

[mdd-9] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-11-23]. (ang.).

[11] Taxonomy: Habromys – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-09-01]. (ang.).