Meleagris

	Meleagris
	Linnaeus, 1758
	; Indyk pawi (M. ocellata)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	grzebiące
Rodzina	kurowate
Podrodzina	bażanty
Plemię	Tetraonini
Rodzaj	Meleagris
	Typ nomenklatoryczny
	Meleagris gallopavo Linnaeus, 1758
Synonimy
	Cochramus Moehring, 1758; Gallopavo Brisson, 1760; Pseudotaon Billberg, 1828; Meliagris Jardine, 1834; Agriocharis Chapman, 1896; Eumeleagris Coues, 1903; Meleagrops Shufeldt, 1913; Parapavo L.H. Miller, 1916;
	Cochramus Moehring, 1758; Gallopavo Brisson, 1760; Pseudotaon Billberg, 1828; Meliagris Jardine, 1834; Agriocharis Chapman, 1896; Eumeleagris Coues, 1903; Meleagrops Shufeldt, 1913; Parapavo L.H. Miller, 1916;
Gatunki
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Meleagris – rodzaj ptaków z podrodziny bażantów (Phasianinae) w rodzinie kurowatych (Phasianidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Kanadzie, USA, Meksyku, Belize i Gwatemali.

Morfologia

Długość ciała 66–125 cm; masa ciała samców 5000–11 200 g, samic 2200–4200 g (samce są o 30% większe od samic).

Systematyka

Etymologia

Meleagris (Meliagris): gr. μελεαγρις meleagris, μελεαγριδος meleagridos „perliczka”. Angielskie nazwy Turkey, Turkeycock i Turkeyhen używano w odniesieniu do perliczek w XVI, XVII i na początku XVIII wieku, ponieważ przywiezione zostały z Afryki do Europy przez Turków osmańskich i władze tureckie. Przez to zamieszanie Karol Linneusz użył nazwy rodzajowej Meleagris dla amerykańskiego dzikiego indyka, który był nieznany starożytnym. Gdy perliczka i indyk zostały później wyróżnione jako odrębne gatunki, nazwa Turkey została zachowana dla amerykańskiego gatunku.
Gallopavo: średniowiecznołac. gallopavo, gallopavonis – tak Gessner w 1555 roku nazwał indyka zwyczajnego, ponieważ z wyglądu przypominał mu kurę, lecz wielkość i błyszczący ogon czyniły go podobnym do pawia, od łac. gallus „kogut”; pavo, pavonis „paw”. Gatunek typowy: Meleagris gallopavo Linnaeus, 1758.
Pseudotaon: gr. ψευδος pseudos „fałszywy”; ταων taōn, ταωνος taōnos „paw”. Nowa nazwa dla Meleagris.
Cochramus: gr. κεγχραμις kenkhramis „jaglica”, od κεγχρος kenkhros „plamka, jęczmień w oku”. Gatunek typowy: Meleagris gallopavo Linnaeus, 1758.
Agriocharis: gr. αγριος agrios „dziki”, od αγρος agros „pole, ziemia”; χαρις kharis „wdzięk”, od χαιρω khairō „radować się”. Gatunek typowy: Meleagris ocellata Cuvier, 1820.
Eumeleagris: gr. ευ eu „ładny”; rodzaj Meleagris Linnaeus, 1758 (indyk). Gatunek typowy: Meleagris ocellata Cuvier, 1820.
Meleagrops: rodzaj Meleagris Linnaeus, 1758 (indyk); gr. ωψ ōps „oblicze”. Gatunek typowy: †Meleagris celer Marsh, 1872.
Parapavo: gr. παρα para „blisko”; rodzaj Pavo Linnaeus, 1758 (paw). Gatunek typowy: †Pavo californicus L.H. Miller, 1909.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Meleagris gallopavo Linnaeus, 1758 – indyk zwyczajny
Meleagris ocellata Cuvier, 1820 – indyk pawi

Przypisy

↑ Meleagris, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ C. Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 156. (łac.).
↑ P.H.G. Möhring: Geslachten der Vogelen. Uit het Latyn vertaald en met aantekeningen vermeerderd door Cornelius Nozemann, en naar die vertaaling ueitgegeeven en met eene voorreden, aantekeningen en naamlyst der voornaamste schryveren die over de vogelen geschreeven hebben vermeerderd, door Arnout Vosmaer. Amsterdam: Meijer, 1758, s. 36. (niderl.).
↑ M.J. Brisson: Ornithologie, ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés, a laquelle on a joint une description exacte de chaque espece, avec les citations des auteurs qui en ont traité, les noms quils leur ont donnés, ceux que leur ont donnés les différentes nations, & les noms vulgaires. T. 1. Parisiis: Ad Ripam Augustinorum, apud Cl. Joannem-Baptistam Bauche, bibliopolam, ad Insigne S. Genovesae, & S. Joannis in Deserto, 1760, s. 158. (fr. • łac.).
↑ G.J. Billberg: Synopsis Faunae Scandinaviae. T. 1. Cz. 2: Aves. Holmiae: Ex officina typogr. Caroli Deleen, 1828, s. tab. C. (łac.).
↑ W. Jardine. The Naturalist’s Library. Ornithology; Gallinaceous Birds. Vol. III.. „The Gentleman’s Magazine”. New Series. 2, s. 406, 1834. (ang.).
↑ F.M. Chapman. Notes on Birds observed in Yucatan. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 8, s. 287–288, 1896. (ang.).
↑ E. Coues: Key to North American birds. Containing a concise account of every species of living and fossil bird at present known from the continent north of the Mexican and United States boundary, inclusive of Greenland and lower California, with which are incorporated General ornithology, an outline of the structure and classification of birds, and Field ornithology, a manual of collecting, preparing, and preserving birds. Wyd. 5. Cz. 2. Boston: D. Estes and Company, 1903, s. 727. (ang.).
↑ R.W. Shufeldt. Contributions to avian paleontology. „The Auk”. 30 (1), s. 33, 1913. (ang.).
↑ L.H. Miller. A review of the species Pavo californicus. „Bulletin of the Department of Geology”. 9, s. 96, 1915–1916. (ang.).
↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v11.2). [dostęp 2022-01-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-07)]. (ang.).
↑ W.F. Porter: Family Meleagrididae (Turkeys). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 2: New World Vultures to Guineafowl. Barcelona: Lynx Edicions, 1994, s. 374–375. ISBN 84-87334-15-6. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Meleagris [dostęp 2022-01-03] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Gallopavo [dostęp 2022-01-03] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Pseudotaon [dostęp 2022-01-03] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Cochramus [dostęp 2022-01-03] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Agriocharis [dostęp 2022-01-03] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Eumeleagris [dostęp 2022-01-03] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Meleagrops [dostęp 2022-01-03] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Parapavo [dostęp 2022-01-03] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Tetraonini Leach, 1819 (wersja: 2024-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-03-10].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[itis-1] Meleagris, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Linnaeus-2] C. Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 156. (łac.).

[Moehring-3] P.H.G. Möhring: Geslachten der Vogelen. Uit het Latyn vertaald en met aantekeningen vermeerderd door Cornelius Nozemann, en naar die vertaaling ueitgegeeven en met eene voorreden, aantekeningen en naamlyst der voornaamste schryveren die over de vogelen geschreeven hebben vermeerderd, door Arnout Vosmaer. Amsterdam: Meijer, 1758, s. 36. (niderl.).

[Brisson-4] M.J. Brisson: Ornithologie, ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés, a laquelle on a joint une description exacte de chaque espece, avec les citations des auteurs qui en ont traité, les noms quils leur ont donnés, ceux que leur ont donnés les différentes nations, & les noms vulgaires. T. 1. Parisiis: Ad Ripam Augustinorum, apud Cl. Joannem-Baptistam Bauche, bibliopolam, ad Insigne S. Genovesae, & S. Joannis in Deserto, 1760, s. 158. (fr. • łac.).

[Billberg-5] G.J. Billberg: Synopsis Faunae Scandinaviae. T. 1. Cz. 2: Aves. Holmiae: Ex officina typogr. Caroli Deleen, 1828, s. tab. C. (łac.).

[Jardine-6] W. Jardine. The Naturalist’s Library. Ornithology; Gallinaceous Birds. Vol. III.. „The Gentleman’s Magazine”. New Series. 2, s. 406, 1834. (ang.).

[Chapman-7] F.M. Chapman. Notes on Birds observed in Yucatan. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 8, s. 287–288, 1896. (ang.).

[Coues-8] E. Coues: Key to North American birds. Containing a concise account of every species of living and fossil bird at present known from the continent north of the Mexican and United States boundary, inclusive of Greenland and lower California, with which are incorporated General ornithology, an outline of the structure and classification of birds, and Field ornithology, a manual of collecting, preparing, and preserving birds. Wyd. 5. Cz. 2. Boston: D. Estes and Company, 1903, s. 727. (ang.).

[Shufeldt-9] R.W. Shufeldt. Contributions to avian paleontology. „The Auk”. 30 (1), s. 33, 1913. (ang.).

[Miller-10] L.H. Miller. A review of the species Pavo californicus. „Bulletin of the Department of Geology”. 9, s. 96, 1915–1916. (ang.).

[ioc-11] F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v11.2). [dostęp 2022-01-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-07)]. (ang.).

[hbw2-12] W.F. Porter: Family Meleagrididae (Turkeys). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 2: New World Vultures to Guineafowl. Barcelona: Lynx Edicions, 1994, s. 374–375. ISBN 84-87334-15-6. (ang.).

[13] The Key to Scientific Names ↓, Meleagris [dostęp 2022-01-03] .

[14] The Key to Scientific Names ↓, Gallopavo [dostęp 2022-01-03] .

[15] The Key to Scientific Names ↓, Pseudotaon [dostęp 2022-01-03] .

[16] The Key to Scientific Names ↓, Cochramus [dostęp 2022-01-03] .

[17] The Key to Scientific Names ↓, Agriocharis [dostęp 2022-01-03] .

[18] The Key to Scientific Names ↓, Eumeleagris [dostęp 2022-01-03] .

[19] The Key to Scientific Names ↓, Meleagrops [dostęp 2022-01-03] .

[20] The Key to Scientific Names ↓, Parapavo [dostęp 2022-01-03] .

[Mielczarek&Kuziemko-21] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Tetraonini Leach, 1819 (wersja: 2024-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-03-10].