Metopiana

	Metopiana
	Bonaparte, 1856
	; Samiec podgorzałki czerwonookiej (M. erythrophthalma)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	blaszkodziobe
Rodzina	kaczkowate
Podrodzina	kaczki
Plemię	Aythyini
Rodzaj	Metopiana
	Typ nomenklatoryczny
	Anas metopias Pöppig, 1829 (= Anas peposaca Vieillot, 1816)
Synonimy
	Metopias Heine, 1890; Phaeonetta Delacour, 1937; Phoeoaythia Delacour, 1937;
	Metopias Heine, 1890; Phaeonetta Delacour, 1937; Phoeoaythia Delacour, 1937;
Gatunki
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	2 gatunki – zobacz opis w tekście

Metopiana – rodzaj ptaków z podrodziny kaczek (Anatinae) w obrębie rodziny kaczkowatych (Anatidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Południowej i Afryce Subsaharyjskiej.

Morfologia

Długość ciała 48–57 cm; masa ciała 484–1180 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1856 roku francuski zoolog Charles-Lucien Bonaparte w artykule poświęconym wyprawie do muzeów Niemiec, Holandii i Belgii, opublikowanym w czasopiśmie „Comptes rendus hebdomadaires des séances de l’Académie des sciences”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) podgorzałka różowodzioba (M. peposaca).

Etymologia

Metopiana i Metopias: epitet gatunkowy Anas metopias Pöppig, 1829; gr. μετωπιας metōpias ‘mieć wysokie czoło, z krzaczastymi brwiami’, od μετωπιον metōpion ‘czoło, brew’, od μετα meta ‘między’; ωψ ōps, ωπος ōpos ‘oko’.
Phaeonetta: gr. φαιος phaios ‘ciemny, brązowy’; νηττα nētta ‘kaczka’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Anas erythrophthalma zu Wied, 1833.
Phoeoaythia: gr. φαιος phaios ‘ciemny, brązowy’; rodzaj Aythya Boie, 1822.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Metopiana peposaca (Vieillot, 1816) – podgorzałka różowodzioba
Metopiana erythrophthalma (zu Wied, 1833) – podgorzałka czerwonooka

Uwagi

↑ Nowa nazwa dla Metopiana Bonaparte, 1856, gdyż autor uważał ją za niepoprawną.
↑ Młodszy homonim Phaeonetta Stone, 1907 (Anatidae).
↑ Nowa nazwa dla Phaeonetta Delacour, 1937.

Przypisy

1 2 Ch.-L. Bonaparte. Excursion dans les divers Musées d’Allemagne, de Hollande et de Belgique (suite et fin), et Tableaux paralléliques de tordre des Palmipèdes. „Comptes rendus hebdomadaires des séances de l’Académie des sciences”. 43, s. 649, 1856. (fr.).
↑ F. Heine: Fam. Anatidae. W: F. Heine & A. Reichenow: Nomenclator Musei Heineani Ornithologici. Berlin: R. Friedländer & Sohn, 1890, s. 350. (niem.).
↑ J.T. Delacour. Note sur la classification des Anatidés. „L’Oiseau et la Revue francaise d’ornithologie”. Nouvelle Série. 6 (3), s. 377, 1936. (fr.).
↑ J.T. Delacour. Proposed a new generic name, Phoeoaythia, for Phseonetta. „Bulletin of the British Ornithologists’ Club”. 57, s. 157, 1937. (ang.).
↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-07-25] (ang.).
1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Ducks, Geese, and Waterfowl (Anatidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Netta, DOI: 10.2173/bow.anatid1.01 [dostęp 2024-01-01] (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Metopiana [dostęp 2018-06-17] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Metopias [dostęp 2018-06-17] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Phaeonetta [dostęp 2018-06-17] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Phoeoaythia [dostęp 2018-06-17] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Aythyini Delacour & Mayr, 1945 (wersja: 2024-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-07-25].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[2] Nowa nazwa dla Metopiana Bonaparte, 1856, gdyż autor uważał ją za niepoprawną.

[4] Młodszy homonim Phaeonetta Stone, 1907 (Anatidae).

[6] Nowa nazwa dla Phaeonetta Delacour, 1937.

[bon-1] 1 2 Ch.-L. Bonaparte. Excursion dans les divers Musées d’Allemagne, de Hollande et de Belgique (suite et fin), et Tableaux paralléliques de tordre des Palmipèdes. „Comptes rendus hebdomadaires des séances de l’Académie des sciences”. 43, s. 649, 1856. (fr.).

[hei-3] F. Heine: Fam. Anatidae. W: F. Heine & A. Reichenow: Nomenclator Musei Heineani Ornithologici. Berlin: R. Friedländer & Sohn, 1890, s. 350. (niem.).

[del37a-5] J.T. Delacour. Note sur la classification des Anatidés. „L’Oiseau et la Revue francaise d’ornithologie”. Nouvelle Série. 6 (3), s. 377, 1936. (fr.).

[del37b-7] J.T. Delacour. Proposed a new generic name, Phoeoaythia, for Phseonetta. „Bulletin of the British Ornithologists’ Club”. 57, s. 157, 1937. (ang.).

[ioc-8] F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-07-25] (ang.).

[botw-9] 1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Ducks, Geese, and Waterfowl (Anatidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Netta, DOI: 10.2173/bow.anatid1.01 [dostęp 2024-01-01] (ang.).

[10] The Key to Scientific Names ↓, Metopiana [dostęp 2018-06-17] .

[11] The Key to Scientific Names ↓, Metopias [dostęp 2018-06-17] .

[12] The Key to Scientific Names ↓, Phaeonetta [dostęp 2018-06-17] .

[13] The Key to Scientific Names ↓, Phoeoaythia [dostęp 2018-06-17] .

[mie&kuz-14] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Aythyini Delacour & Mayr, 1945 (wersja: 2024-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-07-25].