Microlophus

	Microlophus
	Duméril & Bibron, 1837
	; Microlophus bivittatus
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	zauropsydy
Podgromada	diapsydy
Rząd	łuskonośne
Podrząd	Iguania
Rodzina	lawanikowate
Rodzaj	Microlophus
	Typ nomenklatoryczny
	Microlophus lessoni Duméril & Bibron, 1837 (= Stellio peruvianus Lesson, 1830)
Synonimy
	Steirolepis Fitzinger, 1843; Eulophus Tschudi, 1845; Stirolepis Agassiz, 1846; Craniopeltis Peters, 1871; Laemopristis Peters, 1871; Aneuporus Bocourt, 1874; Plesiomicrolophus Frost, 1992;
	Steirolepis Fitzinger, 1843; Eulophus Tschudi, 1845; Stirolepis Agassiz, 1846; Craniopeltis Peters, 1871; Laemopristis Peters, 1871; Aneuporus Bocourt, 1874; Plesiomicrolophus Frost, 1992;
Gatunki
	24 gatunki – zobacz opis w tekście
	24 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Microlophus – rodzaj jaszczurek z rodziny lawanikowatych (Tropiduridae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ekwadorze (włącznie z Galapagos), Chile i Peru.

Systematyka

Etymologia

Microlophus: gr. μικρος mikros ‘mały’; λοφος lophos ‘grzebień’.
Steirolepis (Stirolepis): gr. στειρα steira ‘kil statku’; λεπις lepis, λεπιδος lepidos ‘łuska, płytka’, od λεπω lepō ‘łuszczyć’. Typ nomenklatoryczny: Tropidurus microlophus Wiegmann, 1835 (= Stellio peruvianus Lesson, 1830).
Eulophus: gr. ευλοφος eulophos ‘z pięknym grzebieniem’, od ευ eu ‘ładny’; λοφος lophos ‘czub’. Typ nomenklatoryczny: Steironotus arenarius Tschudi, 1845.
Craniopeltis: gr. κρανιον kranion ‘czaszka’, od καρα kara, καρατος karatos ‘głowa’; πελτη peltē ‘mała tarcza bez obramowania’. Typ nomenklatoryczny: Craniopeltis bivittata Peters, 1871.
Laemopristis: gr. λαιμος laimos ‘gardło’; πριστης pristēs ‘piła’. Typ nomenklatoryczny: Tropidurus occipitalis Peters, 1871.
Aneuporus: gr. ανευ aneu ‘bez’; πορος poros ‘otwór, dziura’. Typ nomenklatoryczny: Tropidurus occipitalis Peters, 1871.
Plesiomicrolophus: gr. πλησιος plēsios ‘blisko, w pobliżu’, od πελας pelas ‘blisko’, od πελαζω pelazō ‘przybliżyć’; rodzaj Microlophus Duméril & Bibron, 1837. Typ nomenklatoryczny: Tropidurus occipitalis koepkeorum Mertens, 1956.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Microlophus albemarlensis (Baur, 1890)
Microlophus arenarius (Tschudi, 1845)
Microlophus atacamensis (Donoso-Barros, 1960)
Microlophus barringtonensis (Baur, 1892)
Microlophus bivittatus (Peters, 1871)
Microlophus delanonis (Baur, 1890)
Microlophus duncanensis (Baur, 1890)
Microlophus grayii (Bell, 1843) – kolcogon lawowy
Microlophus habelii (Steindachner, 1876)
Microlophus heterolepis (Wiegmann, 1834)
Microlophus indefatigabilis (Baur, 1890)
Microlophus jacobii (Baur, 1892)
Microlophus koepckeorum (Mertens, 1956)
Microlophus occipitalis (Peters, 1871)
Microlophus pacificus (Steindachner, 1876)
Microlophus peruvianus (Lesson, 1830)
Microlophus quadrivittatus (Tschudi, 1845)
Microlophus slevini Torres-Carvajal, 2024
Microlophus tarapacensis (Donoso-Barros, 1966)
Microlophus theresiae (Steindachner, 1901)
Microlophus theresioides (Donoso-Barros, 1966)
Microlophus thoracicus (Tschudi, 1845)
Microlophus tigris (Tschudi, 1845)
Microlophus yanezi (Ortíz-Zapata, 1980)

Uwagi

↑ Młodszy homonim Eulophus Geoffroy, 1762 (Hynenoptera).
↑ Nieuzasadniona poprawka Steirolepis Fitzinger, 1843.

Przypisy

1 2 A.M.C. Duméril & G. Bibron: Erpétologie générale, ou, Histoire naturelle complète des reptiles. T. 4. Paris: Roret, 1837, s. 334. (fr.).
↑ L.J.F.J. Fitzinger: Systema reptilium. Fasciculus primus, Amblyglossae. Vindobonae: Braumüller et Seidel, 1843, s. 17, 72. (łac.).
↑ J.J. von Tschudi. Reptilium conspectum quae in republica Peruana reperiuntur er pleraque observata vel collecta sunt in itenere. „Archiv für Naturgeschichte”. 11 (1), s. 154, 1845. (łac.).
↑ Index universalis. W: L. Agassiz: Nomenclator zoologicus, continens nomina systematica generum animalium tam viventium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum disposita, adjectis auctoribus, libris, in quibus reperiuntur, anno editionis, etymologia et familiis, ad quas pertinent, in singulis classibus. Soloduri: Jent et Gassmann, 1842–1846, s. 350. (łac.).
1 2 W.C.H. Peters. Über einige Arten der herpetologischen Sammlung des Berliner zoologischen Museums. „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. Aus dem Jahre 1871, s. 645, 1872. (niem.).
1 2 M.-F. Bocourt: Études sur les reptiles. W: Mission scientifique au Mexique et dans l’Amérique Centrale: ouvrage publié par ordre de S.M. l’Empereur et par les soins du Ministre de l’instruction publique. Cz. 3. Paris: Imprimerie impériale, 1873, s. 215. (fr.).
↑ Frost 1992 ↓, s. 44.
1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Microlophus. The Reptile Database. [dostęp 2025-07-12]. (ang.).
↑ R. Midtgaard: Microlophus. RepFocus. [dostęp 2023-07-27]. (ang.).
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 220.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 122.
↑ Eulophus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2023-08-03] (ang.).
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 61.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 165.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 119.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 184.
↑ Frost 1992 ↓, s. 45.
↑ E. Keller (red.), J.H. Reinchholf, G. Steinbach, G. Diesener, U. Gruber, K. Janke, B. Kremer, B. Markl, J. Markl, A. Shlüter, A. Sigl, R. Witt & E. Nowakowski (tłum.): Gady i płazy. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 116, seria: Leksykon Zwierząt. ISBN 83-7311-873-X. (pol.).

Bibliografia

D.R. Frost. Phylogenetic analysis and taxonomy of the Tropidurus group of lizards (Iguania: Tropidurudae). „American Museum novitates”. 3033, s. 1–68, 1992. (ang.).
Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256, OCLC 637083062 (ang.).

[3] Młodszy homonim Eulophus Geoffroy, 1762 (Hynenoptera).

[5] Nieuzasadniona poprawka Steirolepis Fitzinger, 1843.

[Duméril&Bibron-1] 1 2 A.M.C. Duméril & G. Bibron: Erpétologie générale, ou, Histoire naturelle complète des reptiles. T. 4. Paris: Roret, 1837, s. 334. (fr.).

[fit-2] L.J.F.J. Fitzinger: Systema reptilium. Fasciculus primus, Amblyglossae. Vindobonae: Braumüller et Seidel, 1843, s. 17, 72. (łac.).

[tsch-4] J.J. von Tschudi. Reptilium conspectum quae in republica Peruana reperiuntur er pleraque observata vel collecta sunt in itenere. „Archiv für Naturgeschichte”. 11 (1), s. 154, 1845. (łac.).

[aga-6] Index universalis. W: L. Agassiz: Nomenclator zoologicus, continens nomina systematica generum animalium tam viventium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum disposita, adjectis auctoribus, libris, in quibus reperiuntur, anno editionis, etymologia et familiis, ad quas pertinent, in singulis classibus. Soloduri: Jent et Gassmann, 1842–1846, s. 350. (łac.).

[pet-7] 1 2 W.C.H. Peters. Über einige Arten der herpetologischen Sammlung des Berliner zoologischen Museums. „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. Aus dem Jahre 1871, s. 645, 1872. (niem.).

[boc-8] 1 2 M.-F. Bocourt: Études sur les reptiles. W: Mission scientifique au Mexique et dans l’Amérique Centrale: ouvrage publié par ordre de S.M. l’Empereur et par les soins du Ministre de l’instruction publique. Cz. 3. Paris: Imprimerie impériale, 1873, s. 215. (fr.).

[CITEREFFrost199244-9] Frost 1992 ↓, s. 44.

[rd-10] 1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Microlophus. The Reptile Database. [dostęp 2025-07-12]. (ang.).

[repfocus-11] R. Midtgaard: Microlophus. RepFocus. [dostęp 2023-07-27]. (ang.).

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=250_220]-12] Jaeger 1944 ↓, s. 220.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=152_122]-13] Jaeger 1944 ↓, s. 122.

[14] Eulophus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2023-08-03] (ang.).

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=91_61]-15] Jaeger 1944 ↓, s. 61.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=195_165]-16] Jaeger 1944 ↓, s. 165.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=149_119]-17] Jaeger 1944 ↓, s. 119.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=214_184]-18] Jaeger 1944 ↓, s. 184.

[CITEREFFrost199245-19] Frost 1992 ↓, s. 45.

[Keller&inni-20] E. Keller (red.), J.H. Reinchholf, G. Steinbach, G. Diesener, U. Gruber, K. Janke, B. Kremer, B. Markl, J. Markl, A. Shlüter, A. Sigl, R. Witt & E. Nowakowski (tłum.): Gady i płazy. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 116, seria: Leksykon Zwierząt. ISBN 83-7311-873-X. (pol.).