Mistagogia

Mistagogia (gr. μυσταγογέω, μυσταγογία od μύστης 'wtajemniczony' i άγω 'prowadzić') – pojęcie religijne oznaczające wprowadzanie w misterium – tajemniczą rzeczywistość duchową. W chrześcijaństwie jest ona określana jako wtajemniczenie chrześcijańskie.

Mistagogia a katechumenat

Termin „mistagogia” był początkowo w użyciu w greckich religiach misteryjnych. W znaczeniu świeckim o przewodniku oprowadzającym po mieście mówiono, że jest mistagogiem. Na najstarsze pisemne wzmianki o mistagogii natrafiono w liście Klemensa Aleksandryjskiego do Teodora z przełomu II i III w. n.e. w kontekście Ewangelii św. Marka i gnostyckiej tzw. Tajemnej Ewangelii Marka.[potrzebny przypis] Termin ten w zasadzie nie występował w literaturze chrześcijańskiej przed IV w., choć traktowała ona o rzeczywistości określanej później przez to pojęcie. Na przełomie IV/V w. mistagogią nazwano wprowadzanie katechumena w misterium wiary i zbawienia.

W Kościele starożytnym cały proces inicjacji kandydatów do chrztu zwany katechumenatem miał charakter mistagogii. Jednak szczególnym, właściwym etapem poświęconym mistagogii były katechezy pochrzcielne dla neofitów, zwane katechezami mistagogicznymi. Mistagogia prowadzi niewierzących do wiary w tajemnicę Chrystusa i Jego Misterium paschalne, przechodząc od tego, co widzialne, do tego, co niewidzialne, od znaku do tego, co on oznacza, od "sakramentów" do "misteriów". Nie można wprowadzić w to misterium samym nauczaniem. Nie jest ono bowiem zbiorem prawd. Chrześcijańskim misterium jest Osoba Jezusa Chrystusa, a zadaniem mistagogii jest pomóc w poznaniu tej Osoby i oddaniu Jej swego życia. Ten proces wzrostu dokonuje się we wspólnocie Kościoła. Kościół katolicki kładzie większy nacisk na mistagogię od czasu reform Soboru watykańskiego II.

Sakramenty wtajemniczenia chrześcijańskiego

Powracając do tradycyjnej mistagogii chrześcijańskiej, Ogólne wprowadzenie do odnowionych po Soborze watykańskim II obrzędów chrztu dzieci, ponownie, jak w pierwszych wiekach, a także podobnie jak w praktyce Kościołów prawosławnych łączy trzy sakramenty: Chrzest, Bierzmowanie i Eucharystię, nazywając je sakramentami „wtajemniczenia chrześcijańskiego”. Przyjmowanie ich w tej właśnie kolejności ma prowadzić przez wiarę do wtajemniczenia w misterium paschalne: „doprowadzają do pełnej dojrzałości wyznawców Chrystusa, którzy w Kościele i w świecie pełnią posłannictwo właściwe całemu ludowi chrześcijańskiemu”. Neofici najpierw we chrzcie „zostają odrodzeni z wody i Ducha Świętego (por. J 3,5) i stają się nowym stworzeniem”. Następnie „dokładniej upodobniają się do Chrystusa i napełniają Duchem Świętym”, następnie „uczestnicząc w zgromadzeniu eucharystycznym, przyjmują Ciało Syna Człowieczego i piją Jego Krew, aby otrzymać życie wieczne (por. J 6,55) i wyrażać jedność ludu Bożego”.

W posynodalnej adhortacji Sacramentum Caritatis 64 papież Benedykt XVI mówił o konieczności prowadzenia w parafiach drogi mistagogicznej, która skupiałaby się na trzech elementach: wprowadzaniu wiernych w historię zbawienia, objaśnianiu znaków zawartych w obrzędach liturgicznych i sakramentach, oraz uczeniu wiązania tych obrzędów z codziennym życiem chrześcijańskim.

Przypisy

  1. 1 2 W. Zyzak: Mistagogia. s. 527.
  2. ↑ Por. Katechezy przedchrzcielne i mistagogiczne. Wojciech Kania (tł.); Jacek Bojarski OP (wstęp), Mateusz Bogucki OP (oprac.), Warszawskie Towarzystwo Teologiczne. Kraków: Wyd. "M", 2000, s. 394, seria: Biblioteka Ojców Kościoła 14. ISBN 83-7221-264-3.
  3. ↑ Por.William Harmless SJ: Augustine and the Catechumenate. s. 1-2.
  4. ↑ Wtajemniczenie chrześcijańskie. Wprowadzenie ogólne, n. 6. W: Obrzędy Chrztu dzieci dostosowane do zwyczajów diecezji polskich, 2.. Wyd. 3. Katowice: Księgarnia św. Jacka, 2009, s. 9-10.
  5. ↑ Por. Bishop Samuel Joseph Aquila. Confirmation as a Sacrament of Initiation. „L'Osservatore Romano (wersja angielska)”. 2012 (4 April). s. 4-5. (ang.).
  6. ↑ Krzysztof Broszkowski OP. Jedność parafii a celebracja Eucharystii w małych wspólnotach w parafii w świetle najnowszych dokumentów Kościoła. „Wrocławski Przegląd Teologiczny”. 21.2 (2013). s. 145-146.

Bibliografia

Linki zewnętrzne