Monika Taubitz

Monika Taubitz
Ilustracja
Monika Taubitz w Domu „Skowronki” w Radochowie (2012)
Data i miejsce urodzenia

2 września 1937
Wrocław

Narodowość

niemiecka

Dziedzina sztuki

proza, poezja, słuchowiska

Ważne dzieła
  • Durch Lücken im Zaun (Przez dziurę w płocie)
  • Winteralbum
  • Almuts Briefe
  • Asche und Rubin
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi RFNMedal Benemerenti

Monika Taubitz (ur. 2 września 1937 we Wrocławiu) – niemiecka poetka i pisarka, związana także ze Śląskiem i ziemią kłodzką.

Urodziła się we Wrocławiu, jej rodzina ze strony ojca wywodzi się z ziemi kłodzkiej. Ostatni rok wojny spędziła w Żelaźnie, co później opisała jako pisarka.

W 1946, po wysiedleniu do Niemiec, trafiła do Nordenham (Dolna Saksonia), a w 1951 w region Allgäu. Po studiach pracowała jako nauczycielka języka niemieckiego. Od 1965 mieszka w Meersburgu nad Jeziorem Bodeńskim.

Jest autorką licznych powieści, opowiadań, esejów i słuchowisk. Laureatka wielu uznanych nagród literackich m.in.: im. Eichendorffa, im. Andreasa Gryphiusa, Nagrody Kulturalnej Śląska(inne języki).

W latach 1996–2011 pełniła funkcję przewodniczącej ugrupowania pisarzy i artystów Wangener Kreis – „Gesellschaft für Literatur und Kunst des Ostens e. V.” (Krąg Wangen(inne języki) – „Stowarzyszenie Literatury i Sztuki Wschodu”) w Wangen im Allgäu.

Życiorys

Pierwsze lata życia spędziła w Borowie koło Strzelina, po śmierci ojca zamieszkała z matką u jej rodziny we Wrocławiu, skąd w obawie przed bombardowaniami przeniosły się w 1944 do dziadka ze strony ojca, do Żelazna na ziemi kłodzkiej. W 1946, po wysiedleniu do Niemiec, trafiła do Nordenham (Dolna Saksonia) niedaleko ujścia Wezery do Morza Północnego, a w 1951 w region Allgäu.

Podjęła naukę w liceum nauczycielskim w Ochsenhausen, potem studiowała w Weingarten w Badenii-Wirtembergii w Pädagogisches Institut (od 1962 Pädagogische Hochschule Weingarten). Po studiach pracowała jako nauczycielka. Od 1965 mieszka w Meersburgu nad Jeziorem Bodeńskim. Przez pewien czas była zaangażowana jako przewodniczka w muzeum poetki Annette von Droste-Hülshoff na zamku w Meersburgu, które po II wojnie światowej zostało odtworzone przez Helenę von Bothmer-Davis(inne języki).

Należy do wielu stowarzyszeń artystycznych, w latach 1996–2011 pełniła funkcję przewodniczącej ugrupowania pisarzy i artystów Wangener Kreis – „Gesellschaft für Literatur und Kunst des Ostens e. V.” (Krąg Wangen(inne języki) – „Stowarzyszenie Literatury i Sztuki Wschodu”) w Wangen im Allgäu. Obecnie jest jego honorową przewodniczącą.

Rodzinnie mocno związana z ziemią kłodzką i Śląskiem. Braćmi jej dziadka byli długoletni kapłan i pierwszy proboszcz parafii polanickiej (1913–1940), Benno Taubitz oraz Joseph Taubitz, proboszcz parafii w Szczytnej. Ojciec pisarki Josef Taubitz (1882–1941) urodził się w Polanicy-Zdroju i przez 32 lata był nauczycielem w Borowie. Był także kompozytorem, obok pieśni na chór mieszany i męski, m.in. Piękna Rybaczko (z tekstem Heinego), stworzył szereg pieśni liturgicznych oraz wielką mszę z akompaniamentem orkiestry. Ojcem chrzestnym dziadka pisarki Alfonsa Tobiasa Taubitza (1859–1939) i jego nauczycielem muzyki był kompozytor Ignaz Reimann. Dziadek ten w latach 1875–1882 pracował jako nauczyciel w Polanicy, następnie przez 42 lata jako kierownik szkoły podstawowej i dyrygent chóru w Żelaźnie. Właśnie w jego domu pisarka jako dziecko, opuszczając w 1944 bombardowany Wrocław, spędziła ostatni okres II wojny światowej, a 30 lat później wspomnienia zaowocowały książką Durch Lücken im Zaun (Przez dziurę w płocie), napisaną z perspektywy Dziecka – ośmiolatki, którą wówczas była autorka.
Z dawną ojczyzną i jej obecnymi mieszkańcami od wielu lat pisarka utrzymuje bliski kontakt, biorąc udział w wielu spotkaniach autorskich, naukowych i regionalnych. Z przewodnikiem sudeckim Stanisławem Frausem pisarka w towarzystwie swej przyjaciółki Anne Wachter przewędrowała ziemię kłodzką, co znalazło odzwierciedlenie w jej twórczości, m.in. wierszach opublikowanych w zbiorze Ten kraj dał mi słowo swoje. Wiersze o Śląsku z 2006.

Dzięki jej staraniom Adam Zagajewski otrzymał w 2014 Nagrodę Literacką im. Eichendorffa przyznawaną przez Krąg Wangen – „Stowarzyszenie Literatury i Sztuki Wschodu”.

Prof. Edward Białek z Instytutu Filologii Germańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego uważa, że Monika Taubitz przeszła drogę od skupienia na utracie ojczyzny w następstwie tzw. „wypędzenia” do akceptacji rzeczywistości oraz bliskiego, przyjacielskiego kontaktu z wieloma polskimi mieszkańcami Dolnego Śląska i ziemi kłodzkiej, a jej działalność jako przewodniczącej „Stowarzyszenia Literatury i Sztuki Wschodu” (Krąg Wangen) zmieniła nie tylko postrzeganie Polski, ale i świadomość pokolenia wywodzących się ze Śląska niemieckich pisarzy i poetów.

Charakterystyka twórczości

Poeci z Ukrainy, Polski i Niemiec – od lewej Ołeksandr Gordon(inne języki), Sylwia Grzybowska, Monika Maciejczyk, Monika Taubitz, Henryk Grzybowski zapalają świeczki przed pomnikiem A. Mickiewicza w Polanicy, 17 maja 2014

Monika Taubitz pisze lirykę i prozę, jest autorką powieści, opowiadań, esejów i słuchowisk. Twórczość autorki i jej działalność społeczna były poddawane analizie krytyczno-literackiej. Na ten temat napisano prace magisterskie, rozprawy doktorskie i habilitacyjne: m.in.:

Nagrody, wyróżnienia i odznaczenia

Monika Taubitz została wyróżniona wieloma nagrodami, w tym m.in. prestiżowymi:

ponadto:

i otrzymała następujące wyróżnienia i odznaczenia:

Twórczość

Niektóre dzieła:

W Polsce ukazały się nakładem Oficyny Wydawniczej „Atut” z Wrocławia:

wydawnictwa „Quaestio”:

oraz Antologia pokoju / Antologie míru / Friedensbuch (z Moniką Maciejczyk i Věrą Kopecką), Polanica-Zdrój, 2018. ISBN 978-83-7273-922-3.