Szczawinka (szczyt)

Szczawinka
Ilustracja
Widok z Kopca
Państwo

 Polska
 Słowacja

Położenie

Powiat Namiestowo, powiat żywiecki

Pasmo

Beskid Żywiecko-Orawski, Oravské Beskydy

Wysokość

1356 m n.p.m.

Położenie na mapie gminy Jeleśnia
Mapa konturowa gminy Jeleśnia, blisko dolnej krawiędzi nieco na lewo znajduje się czarny trójkącik z opisem „Szczawinka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się czarny trójkącik z opisem „Szczawinka”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, na dole nieco na prawo znajduje się czarny trójkącik z opisem „Szczawinka”
Położenie na mapie powiatu żywieckiego
Mapa konturowa powiatu żywieckiego, blisko centrum po prawej na dole znajduje się czarny trójkącik z opisem „Szczawinka”
Ziemia49°32′00,6″N 19°17′49,0″E/49,533500 19,296944

Szczawinka, Sypurzeń lub Munczolik – szczyt w Grupie Pilska w Beskidzie Żywiecko-Orawskim (na Słowacji są to Oravské Beskydy). Znajduje się w głównym grzbiecie, pomiędzy Tanecznikiem a Przełęczą Cudzichową. Szczawinka jest jednym z 10 najwyższych szczytów w całych polskich Beskidach.

Nazwa

Prawdopodobnie pierwotna nazwa szczytu to Munczolik, taką nazwę (nieco zniekształconą) podał Andrzej Komoniecki (1658–1729). Nazwa Munczolik jest pochodzenia wołoskiego i rozpowszechniona jest w całych polskich, słowackich i rumuńskich Karpatach. Pochodzi od słowa munczoł, munczolik oznaczającego porośnięty lasem i dobrze wyodrębniony grzbiet lub szczyt. Na mapach austriackich na szczyt przeniesiono nazwę szczytowej hali Szczawina i błąd ten utrzymuje się na późniejszych mapach polskich. Nazwę Sypurzeń wprowadził do literatury Kazimierz Sosnowski'. Władysław Krygowski w przewodniku po Beskidach podaje: „Sypurzeń (1356 m), zw. na niektórych mapach Szczawiną”.

Obecnie nazwę Szczawinka podają mapy Geoportalu (zgodnie z państwowym rejestrem nazw geograficznych), na mapie Compassu jest to Sypurzeń, przewodnik turystyczny podaje nazwę Munczolik.

Opis szczytu

Przez Szczawinkę (Munczolik) przebiega granica polsko-słowacka oraz Wielki Europejski Dział Wodny. Północne stoki są polskie i opadają do doliny potoku Sopotnia. Stoki południowo-zachodnie opadają ku źródliskom słowackiego potoku Mútňanka, natomiast stoki południowo-wschodnie ku źródliskom jej dopływu, Bystrego potoku w zamknięciu Bystrej doliny. Stok opadający od wierzchołka Munczolika w kierunku południowym przechodzi niżej w grzbiet schodzący w widły wymienionych wyżej potoków, w którym wznosi się szczyt Minčol (1273 m n.p.m.).

Munczolik jest niemal całkowicie porośnięty lasem, jedynie dolną część jego polskich, północno-zachodnich stoków nad Przełęczą Cudzichową zajmuje hala Cudzichowa. Dawniej istniała również polana na północnych, polskich stokach Munczolika, jednak obecnie zarasta lasem. Przez Munczolik prowadzą dwa szlaki turystyczne. Górne partie szczytu porasta górnoreglowy las świerkowy, szlak turystyczny prowadzi tutaj graniczną przecinką. Zachodnie stoki po polskiej stronie są strome i kamieniste.

Polskie stoki Szczawinki znajdują się w granicach wsi Sopotnia Wielka w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Jeleśnia.

Szlaki turystyczne

szlak turystyczny czerwony schronisko PTTK na Hali Rysianka – Trzy Kopce – Palenica – Szczawinka – Hala Miziowa (Główny Szlak Beskidzki)
Szlak niebieski słowacki szlak graniczny

Przypisy

  1. 1 2 3 Beskid Śląski i Żywiecki. Mapa 1:50 000, Kraków: Compass, 2011, s. 1, ISBN 978-83-7605-084-3.
  2. 1 2 3 4 Stanisław Figiel, Urszula Janicka-Krzywda, Wojciech W. Wiśniewski Piotr Krzywda, Beskid Żywiecki: przewodnik, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2012, s. 195, ISBN 978-83-62460-30-4.
  3. ↑ Aleksy Siemionow, Ziemia Wadowicka. Monografia turystyczno-krajoznawcza, Wadowice: Komisja Turystyki Górskiej Oddziału PTTK „Ziemia Wadowicka” w Wadowicach, 1984, s. 375.
  4. ↑ Krygowski Władysław, Beskidy Śląski – Żywiecki – Mały i Makowski (część zachodnia), wyd. 3, Warszawa: Sport i Turystyka, 1974, s. 362.
  5. 1 2 3 Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2025-01-12].
  6. ↑ Geoportal. Mapa topograficzna [online] [dostęp 2025-01-12].
  7. 1 2 Mapa turystyczna. [dostęp 2026-09-26].