Wiedeńskie Towarzystwo Muzyczne

Wiener Musikverein
 Zabytek: nr rej. 33218
ilustracja
Państwo

 Austria

Miejscowość

Wiedeń

Adres

Musikvereinsplatz 1

Styl architektoniczny

neoklasycyzm

Architekt

Theophil von Hansen

Ukończenie budowy

1870

Położenie na mapie Austrii
Mapa konturowa Austrii, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Wiener Musikverein”
Ziemia48°12′01,76″N 16°22′21,86″E/48,200489 16,372739
Strona internetowa

Wiener Musikverein („Wiedeńskie Towarzystwo Muzyczne”) – sala koncertowa w Pierwszej Dzielnicy w Wiedniu. Siedziba najważniejszej orkiestry austriackiej – Filharmoników Wiedeńskich.

Początki

W 1812 roku Joseph Sonnleithner założył w Wiedniu Towarzystwo Miłośników Muzyki (niem. Gesellschaft der Musikfreunde; tablica upamiętniająca Josepha Sonnleithnera znajduje się w foyer w budynku Musikverein). Towarzystwo organizowało koncerty w teatrach i pałacach. W 1831 roku jego siedzibą została nowo wybudowana sala koncertowa przy ulicy Tuchlauben 12, mogąca pomieścić na widowni 700 osób, która jednak po pewnym czasie stała się za mała. W 1863 roku Franciszek Józef I wyznaczył obecny teren pod budowę nowej siedziby towarzystwa.

Budynek

Budynek Musikverein znajduje się przy Musikvereinsplatz 1. Został zaprojektowany przez Theophila von Hansena w stylu neoklasycystycznym. Oficjalne otwarcie nastąpiło 6 stycznia 1870. Budynek jest wpisany do rejestru zabytków pod numerem 33218.

Grosser Musikvereinssaal

Grosser Musikvereinssaal

Grosser Musikvereinssaal (Wielka Sala), inaczej zwana salą złotą, jest zbudowana na planie prostokąta (shoebox) o wymiarach 48,9 m długości, 19,1 m szerokości oraz 17,75 m wysokości, ma kubaturę 15 000m³. Mieści 1700 miejsc siedzących i 200 stojących na widowni głównej i dwóch balkonach. Ściany sali w większości wykończono tynkiem. Balkony są podtrzymywane przez kariatydy. Na suficie znajdują się freski przedstawiające Apolla i dziewięć muz. Scena ma powierzchnię 163 m². Za sceną, na poziomie balkonów ulokowano organy. W roku 1895 zamontowano elektryczne oświetlenie. W 1911 przebudowano balkony i zmieniono układ siedzeń w celu ułatwienia ewakuacji w razie zagrożenia. Dodano prawie 150 miejsc siedzących i zwiększono powierzchnię dla orkiestry o około 45%.

Proporcje sali i liczne nieregularności powierzchni ścian (dwadzieścioro drzwi, ponad czterdzieści okien, nisze, zdobienia i rzeźbienia) zapewniają dobre parametry akustyczne: czas pogłosu, siłę dźwięku, jego przejrzystość i przestrzenność oraz równomierne rozpraszanie na całą widownię. Uważana jest za jedną z najlepszych sal koncertowych na świecie pod względem akustyki.

Odbywają się tutaj Koncerty Noworoczne Filharmoników Wiedeńskich.

Organy

Pierwsze organy, uruchomione w 1872 roku, zostały zaprojektowane przez Friedricha Ladegasta i miały 52 głosy. Premierowy koncert wykonał na nich 15 listopada 1872 roku Anton Bruckner. W 1907 roku zainstalowano nowe organy mające 71 głosów i wykonane przez firmę Gebrüder Rieger. W trakcie remontu w 1948 roku rozszerzono je do 80 głosów. Trzeci instrument był w użytku od roku 1968. Został wykonany przez E. F. Walcker & Cie. i Wernera Walcker-Mayera(inne języki). Dysponował 100 głosami. 26 marca 2011 roku oddano do użytku czwarty instrument, dysponujący 86 głosami, wykonany przez firmę Rieger-Orgelbau.

Pozostałe sale

Sala Brahmsa, przeznaczona do bardziej kameralnych występów, ma 32,5 m długości, 10,3 m szerokości oraz 11 m wysokości. Na widowni znajduje się 590 miejsc siedzących. W 2004 roku w podziemiach powstały cztery wielofunkcyjne sale. Gläserner Saal / Magna Auditorium (Sala szklana) o wymiarach 22×12,5 m, wysokości 8 m, przewidziana na 350 miejsc siedzących i 50 stojących. Metallener Saal (Sala metalowa) o wymiarach 10,5×10,8 m, wysokości 3,2 m, posiadająca 126 miejsc siedzących. Steinerner Saal / Horst Haschek Auditorium (Sala kamienna) o wymiarach 13×8,6 m, wysokości 3,3 m, z 70 miejscami siedzącymi. Hölzerner Saal (Sala drewniana) o wymiarach 11,5×7,5 m, wysokości 3,2 m, z 50 miejscami siedzącymi.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Rafał Zaremba, Sale świata. Wiener Musikveiren, „Live Sound & Installation” (6), Warszawa: AVT Korporacja, 2017, s. 54–58, ISSN 2083-5647 (pol.).
  2. ↑ Till Gerrit Waidelich, Massen für die Musen. „Timotheus” vor 200 Jahren, musikverein.at, listopad 2012 [zarchiwizowane 2015-04-16] (pol.).
  3. ↑ Sonnleithner Gedenktafel [online], www.viennatouristguide.at [dostęp 2026-03-09].
  4. ↑ Gedenktafeln im Musikverein [online], cityabc.at [dostęp 2026-03-09] (niem.).
  5. ↑ Musikverein Wien [online], wienersymphoniker.at [dostęp 2026-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-09-08] (ang.).
  6. ↑ Kontakt und Team des Musikvereins [online], musikverein.at [dostęp 2026-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2026-02-03] (niem.).
  7. ↑ Unbewegliche und archäologische Denkmale unter Denkmalschutz [online], bda.gv.at, 30 czerwca 2025 [dostęp 2026-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-09-13] (niem.).
  8. 1 2 Grosser Saal [online], musikverein.at [dostęp 2026-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-09-07] (niem.).
  9. 1 2 PA Clements, Reflections on an Ideal: The Grosser Musikvereinssaal, Vienna, „Proceedings of the Institute of Acoustics”, 21 (6), St. Albans: Institute of Acoustics, 1999, s. 6–7, ISSN 1478-6095 [zarchiwizowane 2025-04-29] (ang.).
  10. ↑ Tadeusz Fidecki, Room acoustics and sound reinforcement systems [online], ire.pw.edu.pl [dostęp 2026-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2023-10-08] (ang.).
  11. ↑ Stefan Gawlick, Hörsäle der Welt: Musikverein Wien [online], fidelity-online.de, 14 września 2021 [dostęp 2026-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-04-22] (niem.).
  12. ↑ Keine Zigarrenkiste, spiegel.de, 14 sierpnia 1956 [dostęp 2026-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2022-01-28] (niem.).
  13. ↑ Trevor Cox, 10 of the world’s best concert halls [online], theguardian.com, 5 marca 2015 [dostęp 2026-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-08-12] (ang.).
  14. ↑ Gus Lubin, The 10 best-sounding concert halls in the world [online], businessinsider.com, 5 października 2016 [dostęp 2026-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-22] (ang.).
  15. ↑ Mélissa Lesnie, 20 of the most iconic concert halls around the world [online], travelmag.com, 14 grudnia 2023 [dostęp 2026-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-04-22] (ang.).
  16. 1 2 Ulrike Lampert, Die Königin der Instrumente, musikverein.at [zarchiwizowane 2021-06-16] (niem.).
  17. ↑ Musikverein, Goldener Saal Wien (AT) 2011 [online], rieger-orgelbau.com [dostęp 2026-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-10-11] (niem.).
  18. ↑ Brahms Saal [online], musikverein.at [dostęp 2026-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-09-07] (niem.).
  19. ↑ Gläserner Saal / Magna Auditorium [online], musikverein.at [dostęp 2026-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-12-23] (niem.).
  20. ↑ Metallener Saal [online], musikverein.at [dostęp 2026-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-12-15] (niem.).
  21. ↑ Steinerner Saal / Horst Haschek Auditorium [online], musikverein.at [dostęp 2026-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-12-08] (niem.).
  22. ↑ Hölzerner Saal [online], musikverein.at [dostęp 2026-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-12-08] (niem.).

Linki zewnętrzne