Navicula lanceolata

Artykuł ten został zgłoszony do umieszczenia na stronie głównej w rubryce „Czy wiesz”.
Pomóż nam go sprawdzić: oceń zgłoszoną nominację.

Navicula lanceolata

Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	chromisty
Gromada	Bacillariophyta
Klasa	Bacillariophyceae
Podklasa	Bacillariophycidae
Rząd	Naviculales
Podrząd	Naviculinae
Rodzina	Naviculaceae
Rodzaj	Navicula
Gatunek	Navicula lanceolata
Nazwa systematyczna
Navicula lanceolata Ehrenberg 1838: 185, pl. XIII [13]: fig XXI [21] Ehrenberg, C.G. (1838). Die Infusionsthierchen als vollkommene Organismen. Ein Blick in das tiefere organische Leben der Natur. pp. i-xviii, [1-4], 1-[548], 64 pls. Leipzig: Verlag von Leopold Voss
Synonimy
Pinnularia lanceolata (Ehrenberg) Ehrenberg 1843 Colletonema thwaitesii W.Smith ex Grunow null Schizonema thwaitesii (W.Smith) Grunow null Navicula ehrenbergii Kützing 1844 Pinnularia ehrenbergii Rabenhorst 1853 Navicula viridula var. ehrenbergii Brun 1880

Navicula lanceolata – gatunek okrzemek. Jeden z najczęściej występujących w Europie Środkowej gatunek tej grupy glonów.

Morfologia

Komórki żyją pojedynczo i posiadają dwa chloroplasty, usytuowane po obu stronach pasa obwodowego. Pancerzyk lancetowaty z okrywamy zaokrąglonymi na końcach, bardzo słabo wyciągniętych. Długość komórki waha się w zakresie 28–70 μm, szerokość 8–12 μm. Prążki w środku promieniste, na końcach konwergentne po 10–13 na długości 10 μm. Areoli na długości 10 μm mieści się około 32. Pole środkowe jest duże i w przybliżeniu okrągłe. Ramiona rafy są nitkowate z jednostronnie lekko wygiętymi porami środkowymi, a kierunek ugięcia jest przeciwny do jej dystalnych końców. Pole podłużne bardzo wąskie.

Podobne gatunki to Navicula radiosa(inne języki) o spiczastych końcówkach okryw czy Navicula viridula(inne języki) o rzadziej rozmieszczonych areolach. W starszych źródłach są wyróżniane odmiany, np. N. lanceolata var. phyllepta czy N. lanceolata var. cymbula o nieco odmiennej budowie, współcześnie wyróżniane jako odrębne gatunki.

Ekologia

Gatunek szeroko rozpowszechniony o szerokiej amplitudzie ekologicznej. Często dominujący w wodach o średniej lub wysokiej żyzności, także mezosaprobowych i słonawych. Unika wód oligotroficznych i kwaśnych. W warunkach środkowej Europy preferuje niższe temperatury, częściej występując masowo w górskich rzekach oraz zimą i wczesną wiosną. Częstszy w wodach płynących niż stojących. Gatunek kosmopolityczny.

W polskich wskaźnikach okrzemkowych do oceny stanu ekologicznego rzek, zbiorników zaporowych i jezior (IO, IOJ) nieuznany za gatunek referencyjny dla jakiegokolwiek typu wód. Przypisano mu wartość wskaźnika trofii równą 3,5, natomiast wskaźnika saprobii 2,3 dla rzek. Dla zbiorników zaporowych są to wartości 4 i 2, a dla jezior wskaźnik trofii to 7,1. Odpowiada preferencjom do wód od dość dużej żyzności i przeciętnej saprobii.

Nazwa

Według serwisu AlgaeBase za autora nazwy należy uznać Ehrenberga w publikacji Die Infusionsthierchen als vollkommene Organismen(inne języki) z 1838 roku. W publikacji tej przywołuje on wcześniejszą nazwę Frustulia lanceolata opublikowaną w 1833 roku przez Kützinga. Nazwy Frustulia lanceolata użył w 1827 roku Agardh. Stąd w różnych opracowaniach często za pierwszego autora uznawany jest właśnie Agardh, a za autora ważnej kombinacji Ehrenberg lub Kützing. W systemie AlgaeBase jest to jednak nazwa uznana za nomen illegitimum(inne języki).

Nazwa gatunkowa oznacza 'o kształcie lancy lub skalpela'. Przyjmując za autora nazwy Ehrenberga, miejscem typowym jest Berlin, a dodatkowo Halle. Natomiast przy uznaniu autorstwa Agharda byłyby to gorące źródła w Karlowych Warach.

Przypisy