Neilia

Neilia
	; Neillia sinensis
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	różowce
Rodzina	różowate
Rodzaj	neilia
	Nazwa systematyczna
	Neillia D. Don; Prodr. Fl. Nepal. 228. 26 Jan-1 Feb 1825
	Typ nomenklatoryczny
	N. thyrsiflora D. Don
Synonimy
	Adenilema Blume; Epicostorus Raf.; Stephanandra Siebold & Zucc.;
	Adenilema Blume; Epicostorus Raf.; Stephanandra Siebold & Zucc.;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Neilia, tawulec (Neillia) – rodzaj roślin należący do rodziny różowatych (Rosaceae). W tradycyjnym ujęciu rodzaj obejmował 11 gatunków. Na początku XXI wieku zostały tu także włączone cztery gatunki wyróżniane dotąd jako osobny rodzaj tawulec Stephanandra, po tym jak okazało się, że są ściśle spokrewnione i nie ma między nimi znaczących różnic morfologicznych. Są to krzewy występujące w naturze we wschodniej Azji: od Japonii, Korei i Chin po Nepal i Indonezję. Introdukowany i zdziczały Tawulec pogięty N. inicisa występuje w Ameryce Północnej i Europie. Rośliny te zasiedlają lasy, górskie formacje zaroślowe i tereny skaliste.

Różne gatunki z tego rodzaju uprawiane są jako rośliny ozdobne. W Polsce głównie w kolekcjach botanicznych.

Morfologia

Pokrój: Krzewy do 3 m wysokości, rzadko do 4 m. Pędy na przekroju okrągłe lub kanciaste, nagie lub nieco owłosione, zwykle szeroko rozpościerające się, czasem przewisające i korzeniące się na końcach.
Liście: Sezonowe, skrętoległe, często dwurzędowe, wsparte okazałymi przylistkami. Pojedyncze, są w różnym stopniu (rzadziej lub gęściej, płycej lub głębiej, pojedynczo lub podwójnie) piłkowane i klapowane, często o końcach długo wyciągniętych. Blaszki intensywnie przebarwiają się jesienią.
Kwiaty: Drobne (zwykle do 5 mm średnicy), zebrane w szczytowe, czasem też kątowe kwiatostany groniaste, baldachogroniaste i wiechowate. Hypancjum zwykle miseczkowate, o średnicy do 5 mm, nagie lub owłosione. Działek kielicha jest 5, są one wzniesione, trójkątne do eliptycznych. Płatków korony także jest 5, są one jajowate, zwykle białe, czasem różowe. Krótszych od płatków pręcików najczęściej jest 10, czasem 5 lub więcej, do 30, zwykle w jednym okółku, czasem w dwóch. Zalążnia powstaje z jednego, czasem z kilku (do 5) owocolistków. Zawiera od dwóch do 10 zalążków.
Owoce: Mieszki otoczone hypancjum, zawierające zwykle po kilka jajowatych nasion.

Systematyka

Pozycja systematyczna według APweb (2001...)

Rodzaj należący do plemienia Neillieae, podrodziny Spiraeoideae, rodziny różowatych (Rosaceae). Do początków XXI wieku wyróżniano zwykle trzy rodzaje w obrębie plemienia Neillieae: neilia Neillia, tawulec Stephanandra i pęcherznica Physocarpus. Wówczas jednak wykazano, że różnice morfologiczne między rodzajami tawulec i neilia nie są ostre, a ten pierwszy powstał w wyniku hybrydyzacji dwóch głównych linii rozwojowych w obrębie rodzaju neilia. W efekcie gatunki z rodzaju tawulec Stephanandra zostały włączone do rodzaju neilia Neillia.

Wykaz gatunków

Neillia affinis Hemsl.
Neillia densiflora T.T.Yu & T.C.Ku
Neillia gracilis Franch.
Neillia grandiflora T.T.Yu & T.C.Ku
Neillia hanceana (Kuntze) S.H.Oh
Neillia incisa (Thunb.) S.H.Oh – tawulec pogięty
Neillia jianggangshanensis Z.X.Yu
Neillia rubiflora D.Don
Neillia serratisepala H.L.Li
Neillia sinensis Oliv.
Neillia sparsiflora Rehder
Neillia tanakae (Franch. & Sav.) Franch. & Sav. ex S.H.Oh – tawulec Tanaki
Neillia thibetica Bureau & Franch.
Neillia thyrsiflora D.Don
Neillia uekii Nakai

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-11-28] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-11-28] (ang.).
1 2 Neillia D. Don. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2021-11-28].
1 2 3 4 Neillia D.Don. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-11-28].
1 2 Jerzy Hrynkiewicz-Sudnik, Bolesław Sękowski, Mieczysław Wilczkiewicz: Rozmnażanie drzew i krzewów liściastych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 290. ISBN 83-01-13434-8.
1 2 Włodzimierz Seneta, Jakub Dolatowski: Dendrologia. Warszawa: Wydawnictwa Naukowe PWN, 1997, s. 237. ISBN 83-01-12099-1.
1 2 3 4 5 6 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Volume I. Trees and shrubs. London: MacMillan, 2002, s. 240. ISBN 0-333-73003-8.
1 2 3 4 5 6 7 Alan S. Weakley, Robert A. S. Wright: Neillia D. Don. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-11-28].
1 2 3 4 Gu Cuizhi, Crinan Alexander: Neillia D. Don. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-11-28].
↑ D.D. Potter D.D. i inni, Phylogeny and classification of Rosaceae, „Plant Systematics and Evolution”, 266, 2007, s. 5–43, DOI: 10.1007/s00606-007-0539-9 .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-11-28] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-11-28] (ang.).

[ing-3] 1 2 Neillia D. Don. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2021-11-28].

[powo-4] 1 2 3 4 Neillia D.Don. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-11-28].

[hrynkiewicz-5] 1 2 Jerzy Hrynkiewicz-Sudnik, Bolesław Sękowski, Mieczysław Wilczkiewicz: Rozmnażanie drzew i krzewów liściastych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 290. ISBN 83-01-13434-8.

[dendrologia-6] 1 2 Włodzimierz Seneta, Jakub Dolatowski: Dendrologia. Warszawa: Wydawnictwa Naukowe PWN, 1997, s. 237. ISBN 83-01-12099-1.

[philipstree-7] 1 2 3 4 5 6 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Volume I. Trees and shrubs. London: MacMillan, 2002, s. 240. ISBN 0-333-73003-8.

[america-8] 1 2 3 4 5 6 7 Alan S. Weakley, Robert A. S. Wright: Neillia D. Don. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-11-28].

[china-9] 1 2 3 4 Gu Cuizhi, Crinan Alexander: Neillia D. Don. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-11-28].

[10] D.D. Potter D.D. i inni, Phylogeny and classification of Rosaceae, „Plant Systematics and Evolution”, 266, 2007, s. 5–43, DOI: 10.1007/s00606-007-0539-9 .