Neophya

Neophya
Selys, 1881
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Podgromada

uskrzydlone

Rząd

ważki

Infrarząd

ważki różnoskrzydłe

Nadrodzina

Libelluloidea

Rodzina

Neophyidae

Rodzaj

Neophya

Typ nomenklatoryczny

Neophya rutherfordi Selys, 1881

Gatunki

2 gatunki (w tym 1 wymarły) – zobacz opis w tekście

Systematyka w Wikispecies

Neophya – rodzaj ważek z rodziny Neophyidae.

Rozmieszczenie geograficzne

Do rodzaju należy jeden współczesny gatunek występujący w Afryce Zachodniej i Środkowej. Opisano też wymarły gatunek kopalny z brytyjskiej wyspy Wight.

Systematyka

Rodzaj Neophya wprowadził w 1881 roku belgijski polityk i zoolog Edmond de Sélys Longchamps dla nowo opisanego gatunku Neophya rutherfordi.

Dawniej rodzaj ten zaliczany był do wprowadzonej w 1940 roku przez Tillyarda i Frasera podrodziny Neophyinae w obrębie szklarkowatych (Corduliidae) lub do nieuznawanej obecnie rodziny Cordulephyidae. W 2013 roku Dijkstra i inni, na podstawie badań filogenetycznych, zakwalifikowali szereg rodzajów z nadrodziny Libelluloidea, w tym Neophya, jako incertae sedis; następnie ta grupa rodzajów była przez niektórych autorów tymczasowo zaliczana do rodziny Synthemistidae. W 2025 roku Goodman i inni, na podstawie kompleksowych badań molekularnych zestawionych z oceną cech morfologicznych, przywrócili i zrewidowali takson Neophyinae, podnosząc go do rangi rodziny (Neophyidae); w tej nowo zdefiniowanej rodzinie umieścili dwa rodzaje: Neophya i wymarły Palaeophya.

Etymologia

Neophya: gr. νεος neos „nowy, niedawny, młody”; φυή phyē „wzrost, postura”.

Podział systematyczny

Do rodzaju należy jeden żyjący gatunek:

oraz wymarły gatunek kopalny z późnego eocenu:

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2026 [dostęp 2026-03-31] (ang.).
  2. 1 2 E. de Selys-Longchamps, Neophya Selys, nouveau genre de Cordulines, „Comptes-rendus des séances de la Société entomologique de Belgique”, seria 3 t. 1, Bruxelles 1881, XV–XVIII (fr.).
  3. ↑ wynik wyszukiwania: Neophya, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2026-03-31] (ang.).
  4. 1 2 3 Aaron Goodman i inni, Systematic and taxonomic revision of emerald and tigertail dragonflies (Anisoptera: Synthemistidae and Corduliidae), „Systematic Entomology”, 51 (1), 2026, DOI: 10.1111/syen.70000 (ang.).
  5. 1 2 André Nel, Gunther Fleck, Dragonflies and damselflies (Insecta: Odonata) from the Late Eocene of the Isle of Wight, „Earth and Environmental Science Transactions of the Royal Society of Edinburgh”, 104 (3–4), 2013, s. 283–306, DOI: 10.1017/S175569101400005X (ang.).
  6. ↑ Henrik Steinmann, World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera, Berlin, Nowy Jork: Walter de Gruyter, 1997 (seria: The Animal Kingdom, cz. 111), s. 314.
  7. 1 2 Klaas-Douwe B. Dijkstra i inni, The classification and diversity of dragonflies and damselflies (Odonata). W: Zhang, Z.-Q. (red.) Animal Biodiversity: An Outline of Higher-level Classification and Survey of Taxonomic Richness (Addenda 2013), „Zootaxa”, 3703 (1), 2013, s. 36–45, DOI: 10.11646/zootaxa.3703.1.9 (ang.).
  8. ↑ D. Paulson, M. Schorr & C. Deliry, World Odonata List, 4 grudnia 2022 [zarchiwizowane 2022-12-06] (ang.).
  9. ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 165, OCLC 11069271 (ang.).
  10. ↑ Ian Endersby, Heinrich Fliedner, The naming of Australia’s dragonflies, Busybird Publishing, 2015, s. 179, ISBN 978-1-925260-62-5 [zarchiwizowane z adresu 2024-10-09] (ang.).
  11. ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 196, OCLC 11069271 (ang.).