Nettapus

	Nettapus
	Brandt, 1836
	; Samiec i samica kaczuszki azjatyckiej (N. coromandelianus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	blaszkodziobe
Rodzina	kaczkowate
Podrodzina	sterniczki
Rodzaj	Nettapus
	Typ nomenklatoryczny
	Anas madagascariensis J.F. Gmelin, 1789 (= Anas aurita Boddaert, 1783)
Synonimy
	Nessarius Rafinesque, 1815; Anserella Swainson, 1837; Cheniscus Eyton, 1838; Microcygna G.R. Gray, 1840; Nettopus Agassiz, 1846; Mycrocygna Hodgson, 1855; Nettepus Stejneger, 1885;
	Nessarius Rafinesque, 1815; Anserella Swainson, 1837; Cheniscus Eyton, 1838; Microcygna G.R. Gray, 1840; Nettopus Agassiz, 1846; Mycrocygna Hodgson, 1855; Nettepus Stejneger, 1885;
Gatunki
	3 gatunki – zobacz opis w tekście
	3 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Nettapus – rodzaj ptaków z podrodziny sterniczek (Erismaturinae) w obrębie rodziny kaczkowatych (Anatidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce, Azji, Australii i na Nowej Gwinei.

Morfologia

Długość ciała 27–38 cm, rozpiętość skrzydeł 48–60 cm; masa ciała samców 255–495 g, samic 185–439 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1836 roku niemiecki przyrodnik Johann Friedrich von Brandt w publikacji własnego autorstwa poświęconej opisowi i ilustracjom nowych lub mniej znanych rosyjskich zwierząt. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) kaczuszka afrykańska (N. auritus).

Etymologia

Nessarius: gr. νησσαριον nēssarion ‘kaczuszka’, od zdrobnienia νησσα nēssa ‘kaczka’.
Nettapus (Nettopus, Nettepus): gr. νηττα nētta ‘kaczka’; πους pous, ποδος podos ‘stopa’; dawniej uważano, że kaczuszka afrykańska ma nogi i ciało kaczki, a dziób i szyję gęsi.
Anserella: nowołac. anserella ‘mała gęś, gąska’, od zdrobnienia łac. anser, anseris ‘gęś’ (por. łac. anserculus ‘mała gęś, gąska’; średniowiecznołac. anserulus ‘gąsiątko’).
Cheniscus: gr. χηνισκος khēniskos ‘mała gęś, gąska’, od zdrobnienia χην khēn, χηνος khēnos ‘gęś’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Anas coromandeliana J.F. Gmelin, 1789.
Microcygna (Mycrocygna): gr. μικρος mikros ‘mały’; łac. cygnus ‘łabędź’, od gr. κυκνος kuknos ‘łabędź’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie) : Anas coromandeliana J.F. Gmelin, 1789.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Nettapus coromandelianus (J.F. Gmelin, 1789) – kaczuszka azjatycka
Nettapus auritus (Boddaert, 1783) – kaczuszka afrykańska
Nettapus pulchellus Gould, 1842 – kaczuszka australijska

Uwagi

1 2 Nomen nudum.

Przypisy

1 2 J.F. von Brandt: Descriptiones et Icones animalium Rossicorum novorum vel minus rite cognitorum. T. 1. Petersburg: Jussu et sumptibus Academiae scientiarum, 1836, s. 5. (łac.).
↑ C.S. Rafinesque: Analyse de la nature, ou tableau de l’univers et des corps organisés. Palerme: Aux dépens de l’auteur, 1815, s. 72. (fr.).
↑ W. Swainson: On the natural history and classification of birds. Cz. 2. London: John Taylor, 1837, s. 189, seria: Cabinet cyclopaedia. Natural history. (ang.).
↑ T.C. Eyton: A monograph on the Anatidae or duck tribe. London: Longman, Orme, Brown, Green, & Longman, 1838, s. 15. (ang.).
↑ G.R. Gray: A list of the genera of birds: with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840, s. 73. (ang.).
↑ L. Agassiz: Nomenclatoris zoologici index universalis : continens nomina systematica classium, ordinum, familiarum et generum animalium omnium tam viveivtium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum unicum disposita, adjectis homonymus plantarum. Solura: Sumptibus Jent et Gassman, 1848, s. 719. (łac.).
↑ B.H. Houghton. Catalogue of Nipalese Birds, collected between 1824 and 1844. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 24, s. 581, 1855. (ang.).
↑ L.H. Stejneger: The standard natural history. Cz. 4. Boston: S.E. Cassino, 1885, s. 142. (ang.).
↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Screamers, ducks, geese, swans. IOC World Bird List (v12.2). [dostęp 2024-10-30]. (ang.).
↑ D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Ducks, Geese, and Waterfowl (Anatidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Nettapus, DOI: 10.2173/bow.anatid1.01 [dostęp 2024-10-30] (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Nessarius [dostęp 2024-10-30] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Nettapus [dostęp 2024-10-30] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Anserella [dostęp 2024-10-30] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Cheniscus [dostęp 2024-10-30] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Microcygna [dostęp 2024-10-30] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Erismaturinae Eyton, 1838 - sterniczki (wersja: 2024-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-04-14].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[nn-2] 1 2 Nomen nudum.

[Brandt-1] 1 2 J.F. von Brandt: Descriptiones et Icones animalium Rossicorum novorum vel minus rite cognitorum. T. 1. Petersburg: Jussu et sumptibus Academiae scientiarum, 1836, s. 5. (łac.).

[Rafinesque-3] C.S. Rafinesque: Analyse de la nature, ou tableau de l’univers et des corps organisés. Palerme: Aux dépens de l’auteur, 1815, s. 72. (fr.).

[Swainson-4] W. Swainson: On the natural history and classification of birds. Cz. 2. London: John Taylor, 1837, s. 189, seria: Cabinet cyclopaedia. Natural history. (ang.).

[Eyton-5] T.C. Eyton: A monograph on the Anatidae or duck tribe. London: Longman, Orme, Brown, Green, & Longman, 1838, s. 15. (ang.).

[Gray-6] G.R. Gray: A list of the genera of birds: with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840, s. 73. (ang.).

[Agassiz-7] L. Agassiz: Nomenclatoris zoologici index universalis : continens nomina systematica classium, ordinum, familiarum et generum animalium omnium tam viveivtium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum unicum disposita, adjectis homonymus plantarum. Solura: Sumptibus Jent et Gassman, 1848, s. 719. (łac.).

[Hodgson-8] B.H. Houghton. Catalogue of Nipalese Birds, collected between 1824 and 1844. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 24, s. 581, 1855. (ang.).

[Stejneger-9] L.H. Stejneger: The standard natural history. Cz. 4. Boston: S.E. Cassino, 1885, s. 142. (ang.).

[ioc-10] F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Screamers, ducks, geese, swans. IOC World Bird List (v12.2). [dostęp 2024-10-30]. (ang.).

[botw-11] D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Ducks, Geese, and Waterfowl (Anatidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Nettapus, DOI: 10.2173/bow.anatid1.01 [dostęp 2024-10-30] (ang.).

[12] The Key to Scientific Names ↓, Nessarius [dostęp 2024-10-30] .

[13] The Key to Scientific Names ↓, Nettapus [dostęp 2024-10-30] .

[14] The Key to Scientific Names ↓, Anserella [dostęp 2024-10-30] .

[15] The Key to Scientific Names ↓, Cheniscus [dostęp 2024-10-30] .

[16] The Key to Scientific Names ↓, Microcygna [dostęp 2024-10-30] .

[Mielczarek&Kuziemko-17] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Erismaturinae Eyton, 1838 - sterniczki (wersja: 2024-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-04-14].