| Clethrionomys | |||
| Tilesius, 1850 | |||
Nornica ruda (C. glareolus) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Infrarząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj |
nornica | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Mus rutilus Pallas, 1779 | |||
| Synonimy | |||
| |||
| Gatunki | |||
| |||
Nornica (Clethrionomys) – rodzaj ssaków z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji i Ameryce Północnej.
Długość ciała (bez ogona) 85–135 mm, długość ogona 21–72 mm; masa ciała 14,5–61 g.
Rodzaj zdefiniował w 1850 roku niemiecki przyrodnik Wilhelm Gottlieb Tilesius von Tilenau w artykule zatytułowanym Niektóre gatunki gryzoni z Bawarii, opublikowanym w czasopiśmie „Isis: encyclopädische Zeitschrift vorzüglich für Naturgeschichte, Physiologie etc”. Tilesius von Tilenau wymienił dwa gatunki – Mus glareolus von Schreber, 1780 i Mus rutilus Pallas, 1779 – Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Mus rutilus Pallas, 1779.
W części ujęć systematycznych dla tego rodzaju stosuje się nazwę Myodes ukutą w 1811 roku przez niemieckiego przyrodnika Petera Simona Pallasa. Pallas diagnozując nowy rodzaj wymienił osiem gatunków nie określając jednocześnie gatunku typowego; w 1877 roku amerykański zoolog Elliott Coues wyznaczył jako typ nomenklatoryczny dla Myodes, Mus lemmus Linnaeus, 1758. Jako że Mus lemmus jest gatunkiem z rodzaju Lemmus, Myodes jest młodszym synonimem Lemmus i nie jest dostępny jako nazwa dla nornic; najstarszą obowiązującą nazwą nornic jest Clethrionomys. Do tego rodzaju zalicza się czasem Alticola macrotis, jednak analizy molekularne z wykorzystaniem szerszych zestawów genów z 2020 roku umieszczają ten gatunek w Alticola; jednak analiza to nie obejmowała Clethrionomys i potrzebne są dalsze badania dotyczące wszystkich gatunków w obrębie tych rodzajów, aby w pełni określić ogólną pozycję tego gatunku. Do rodzaju należą następujące gatunki:
| Grafika | Gatunek | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa | Podgatunki | Rozmieszczenie geograficzne | Podstawowe wymiary | Status IUCN |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Clethrionomys rutilus | (Pallas, 1779) | nornica rudogrzbieta | gatunek monotypowy | północny Półwysep Fennoskandzki na wschód przez Syberię na południe do północno-wschodniej Chińskiej Republiki Ludowej i północnej Japonii, Stany Zjednoczone) (Alaska) i Kanada (na wschód do Zatoki Hudsona); zakres wysokości: do 2300 m n.p.m. | DC: 8,5–12,3 cm DO: 2,1–5 cm MC: 14,5–50 g |
LC | |
| Clethrionomys californicus | (C.H. Merriam, 1890) | nornica kalifornijska | 3 podgatunki | endemit Stanów Zjednoczonych: zachodni Oregon (wybrzeże na południe od rzeki Kolumbia), na południe do północnej części zatoki San Francisco (północno-zachodnia Kalifornia), na wschód do Gór Kaskadowych | DC: 8,7–10,9 cm DO: 3,4–5,6 cm MC: 15–40 g |
LC | |
| Clethrionomys gapperi | (Vigors, 1830) | nornica amerykańska | 29 podgatunków | środkowa i południowa Kanada oraz Stany Zjednoczone (na południe od Gór Skalistych do Nowego Meksyku, na północ od Wielkich Równin i Appalachów) | DC: 10–11,4 cm DO: 3–4,4 cm MC: 16–42 g |
LC | |
| Clethrionomys glareolus | (von Schreber, 1780) | nornica ruda | gatunek monotypowy | od zachodniej Europy po rzekę Jenisej na wschodzie, na północ do arktycznej tundry, na południe do północnej Turcji i północnego Kazachstanu; zakres wysokości: 0–2350 m n.p.m. | DC: 8–13,5 cm DO: 3,2–7,2 cm MC: 12–61 g |
LC | |
| Clethrionomys centralis | (G.S. Miller, 1906) | nornica tienszańska | 2 podgatunki | lasy w południowo-wschodnim Kazachstanie, Kirgistanie i północno-zachodniej Chińskiej Republice Ludowej (północno-zachodnim Sinciang); zakres wysokości: 1300–3500 m n.p.m. | DC: 10,4–12 cm DO: 4,1–5,6 cm MC: 24–33 g |
LC |
Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski.
Opisano również gatunki wymarłe: