Nowak (forma żeńska: Nowak, Nowakowa, Nowakówna, liczba mnoga: Nowakowie) – najpopularniejsze nazwisko w Polsce. Według bazy PESEL 20 stycznia 2026 nazwisko to nosiło 99 738 Polek i 98 387 Polaków. Łącznie nazwisko to nosiło 198 125 obywateli Polski.
Nazwisko pochodzi od słowa nowy „przybysz”, „nowicjusz”. W związku z przyjmowaniem chrześcijaństwa ta nazwa osobowa i jej warianty mogła oznaczać przyjmującego nową wiarę. Ten przypadek mógł dotyczyć niewielkiej liczby osób pochodzenia żydowskiego, którzy przy przyjęciu chrztu otrzymywali często nazwiska: Krzyżanowski, Nowak, Nowicki, Nowinski, Polak.
Wariantami obocznymi nazwiska są: Nowakowski, Nowacki, Nowok (wariant śląski).
W 2015 r. nazwisko to nosiło 277 191 polskich obywateli. Według bazy PESEL 17.01.2015 r. nazwisko to nosiło 139 072 Polek i 138 119 Polaków.
Nazwisko Nowak w województwach w 2015 r.:
Novák to najbardziej popularne nazwisko w Czechach. W 2016 roku nosiło je 33881 mężczyzn i żeńską formę Nováková 34812 kobiet. Po 2016 roku dane o nazwiskach w Czechach przestano publikować.
Nazwisko Novák nosi na Słowacji 4879 osób, natomiast Nováková 4945.
Novak to najpopularniejsze nazwisko w Słowenii (11 337 osób, dane z 2007).
Nowak jest najpopularniejszym nazwiskiem pochodzenia polskiego w Niemczech. W 2005 r. wraz z wersjami zapisu Nowack i Novak zajmowało ono 133 miejsce na liście najczęściej występujących nazwisk.
Noack zgermanizowana wersja nazwiska popularna wśród Serbołużyczan zamieszkujących Niemcy i Teksas (potomkowie osadników z Serbina).
Novak, srb. Новак, jest imieniem męskim w Słowenii (111 osób) i Serbii.
