| Lata istnienia |
1967–1980 |
|---|---|
| Kraj | |
| Najważniejsi twórcy |
Arthur Penn |
| Nurty stanowiące inspirację | |
| Spadkobiercze nurty |
Nowe Hollywood, znane także jako Amerykańska Nowa Fala (ang. New Hollywood; American New Wave) – nurt filmowy w amerykańskiej kinematografii z lat 1967–1980. Na powodzenie nurtu złożyło się wiele czynników: coraz większa emancypacja dyskryminowanych środowisk społeczeństwa amerykańskiego, reforma systemu hollywoodzkiego w latach 60. XX wieku, wreszcie rosnąca swoboda obyczajowa.
Za początek nurtu uznawane są takie filmy, jak krytykujący amerykańską klasę średnią Absolwent (1967) Mike’a Nicholsa, silnie inspirowany francuską Nową Falą Bonnie i Clyde (1967) Arthura Penna oraz zrealizowany w ramach produkcji niezależnej Swobodny jeździec (1969) Dennisa Hoppera; wszystkie trzy filmy zarówno okazały się osiągnięciami artystycznymi, jak i odniosły sukces komercyjny. W ogniu krytyki środowisk Nowego Hollywood znalazła się również wojna w Wietnamie (Restauracja Alicji, 1969, Penna; Taksówkarz, 1976 Martina Scorsese), a także miniona wojna koreańska (M.A.S.H., 1970, Roberta Altmana), a przesłanie emancypacyjne niosły również krytyczne wobec amerykańskiej prowincji horrory (Noc żywych trupów, 1968, George’a A. Romera; Teksańska masakra piłą mechaniczną, 1976, Tobe’a Hoopera), paranoiczne thrillery stanowiące echo afery Watergate (Rozmowa, 1974, Francisa Forda Coppoli; Wszyscy ludzie prezydenta, 1976, Alana J. Pakuli) oraz westerny (Mały Wielki Człowiek, 1969, Penna; McCabe i pani Miller, 1971, Altmana). Wraz z początkiem XXI wieku do dzieł nurtu zaczęto zaliczać także kino feministyczne, m.in. Wandę (1970) Barbary Loden.
Od „starego” Hollywood nowy nurt odróżniał się daleko bardziej pesymistycznym przesłaniem. Rozmyciu ulegało rozróżnienie między dobrem a złem, czego dowodem stała się postać samozwańczego mściciela Travisa Bickle’a z filmu Taksówkarz (1976) Martina Scorsese czy też rodu Corleone z sagi gangsterskiej Ojciec chrzestny (1972) Coppoli. Kryzys nurtu, a zarazem również silnego autorstwa, spowodowały generujące olbrzymie koszty produkcje filmowe, takie jak Czas apokalipsy (1979) Coppoli oraz Wrota niebios (1980) Michaela Cimino.