ORP Rolnik

ORP Rolnik
Niewielki szary okręt rakietowy płynący po morzu, widziany z lewej burty. W tle znajduje się nadmorski port przemysłowy z licznymi dźwigami i zabudowaniami.
ORP Rolnik na tle Gdyni.
Klasa

mały okręt rakietowy

Projekt

1241RE Mołnija

Oznaczenie NATO

Tarantul I

Historia
Stocznia

Stocznia Rzeczna, Rybińsk

 Marynarka Wojenna
Wejście do służby

4 lutego 1989

Wycofanie ze służby

3 grudnia 2013

Los okrętu

Złomowany w 2020 roku

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność

pełna - 455 ton

Długość

56,90 m

Szerokość

10,20 m

Zanurzenie

2,20 m

Napęd
2 turbiny gazowe, marszowe DM76 o mocy po 4000 KM każda oraz 2 turbiny gazowe, szczytowe PR77 o mocy po 12000 KM; napędzających 2 śruby napędowe
Prędkość

43 węzły

Zasięg

2200 mil morskich

Uzbrojenie
4 wyrzutnie pocisków woda-woda P-21/P-22,
1 uniwersalna armata 76,2 mm AK-176M,
2 działka przeciwlotnicze 30 mm AK-630M,
1 wyrzutnia MTU-4US rakiet przeciwlotniczych Strzała-2M
Załoga

45 ludzi

Multimedia w Wikimedia Commons
Czarna sylwetka niewielkiego okrętu wojennego widzianego z lewej burty, z nadbudówką i masztem pośrodku, wieżą artyleryjską na dziobie oraz widoczną śrubą napędową na rufie
Sylwetka okrętu ORP „Rolnik”

ORP Rolnik – polski mały okręt rakietowy (kuter rakietowy) projektu 1241RE Mołnija, w kodzie NATO: Tarantul-I. Okręt został wybudowany w Stoczni Rzecznej w Rybińsku w ZSRR. Został nabyty dla polskiej Marynarki Wojennej wraz z trzema bliźniaczymi jednostkami i wszedł do służby 4 lutego 1989 roku. Nosił stały numer burtowy: 437.

Początkowo wchodził w skład nowo utworzonej samodzielnej grupy okrętów rakietowych. Z czasem został włączony do 3. Flotylli Okrętów i przydzielony do 2. dywizjonu Kutrów Rakietowo-Torpedowych. Po wycofaniu ze służby większości kutrów rakietowych projektu 205, w 2004 roku okręt wszedł do Dywizjonu Okrętów Rakietowych. Ostatnim przydziałem jednostki był Dywizjon Okrętów Bojowych.

Okręt ze względu na swoje niewielkie wymiary i wyporność zaliczany był do klasy małych korwet, natomiast w Polsce klasyfikowany był jako mały okręt rakietowy. Jednostka napędzana była dwoma turbinami gazowymi. Napęd szczytowy DR 77 o maksymalnej mocy 12 000 KM dla każdej turbiny pozwalał na osiągnięcie prędkości powyżej 43 węzłów, co czyniło okręt jednym z najszybszych w tej klasie na Morzu Bałtyckim. Załogę stanowiło 45 oficerów i marynarzy. ORP "Rolnik" był jednostką silnie uzbrojoną przeciw innym okrętom. Jego podstawową broń stanowiły rekiety przeciw okrętowe typu P-21/P-22. W czasie służby z jego pokładu wystrzelono 33 pociski tego typu. Uzbrojenie przeciw statkom powietrznym było słabsze, a pogarszał je brak radaru wykrywania obiektów powietrznych.

Jednostka w czasie swojej służby wielokrotnie uczestniczyła w międzynarodowych manewrach i ćwiczeniach na Bałtyku m.in. Baltops, Passex. Ze służby okręt został wycofany 3 grudnia 2013 roku.

Zamówienie i budowa

Zadowalające wyniki z eksploatacji kutrów rakietowych projektu 205 spowodowały, że Marynarka Wojenna ZSRR rozpoczęła poszukiwania ich następców. Założenia taktyczno-techniczne nowych okrętów rakietowych projektu 1241 zostały opracowane w 1965. Zakładały one wyposażenie jednostek w nowy system rakietowy, przy wyporności sięgającej 400-500 ton. Koncepcję opracowania okrętów powierzono CKMB Ałmaz. Pracę pod kierownictwem E.I. Juchnina rozpoczęto w 1969.

Okręt został zbudowany w Rybińskiej Stoczni Rzecznej. Numer stoczniowy 01722. Należał do eksportowej odmiany projektu 1241RE. Nosił radzieckie oznaczenie R-833. Zakupiony za ruble transferowe.

Opis konstrukcji

 Osobny artykuł: Okręty projektu 1241.

Przebieg służby

Polska była pierwszym odbiorcą eksportowej wersji kutrów projektu 1241 RE. ORP „Rolnik” wszedł do służby jako czwarty i ostatni 4 lutego 1989 roku. Matką chrzestną jednostki została dyrektor przodującego PGR w Lubaniu Agata Piernicka. Pierwszym dowódcą ORP „Rolnik” został mianowany por. mar. Dariusz Baranowski. Głównym zadaniem jednostki była ochrona wybrzeża od strony morza.

ORP „Rolnik” wraz z drugim bliźniakiem ORP „Metalowiec” wchodził w skład dywizjonu Okrętów Bojowych 3. Flotylli Okrętów w Gdyni. Bliźniaczymi jednostkami w PMW były ORP „Górnik” i ORP „Hutnik”. Do lutego 2009 ORP „Rolnik” wystrzelił 32 rakiety i przebył ponad 50 tysięcy Mm. Ogółem wystrzelił 33 rakiety. 3 grudnia 2013 roku w Porcie Wojennym w Gdyni odbyła się ceremonia opuszczenia bandery i wycofania okrętu ze służby. Próby sprzedaży okrętu przez Agencję Mienia Wojskowego za granicę, m.in. Ukrainie, nie powiodły się (cena wywoławcza wynosiła ostatecznie 645 tys. zł). W kwietniu 2020 roku jednostka została zezłomowana w stoczni Vistal w Gdyni.

Dowódcy okrętu

Lista dowódców:

Dane techniczne

Wyposażenie radiolokacyjne

Uzbrojenie

Przypisy

  1. ↑ Twitter [online], mobile.twitter.com [dostęp 2020-07-09].
  2. ↑ Kluczyński 2019 ↓, s. 12.
  3. ↑ 20 lat Rolnika. mw.mil.pl, 2009-02-04. [dostęp 2017-11-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-12-01)].
  4. 1 2 J.C. i J.W.. Urodziny okrętów. „Morze, Statki i Okręty”. Nr 3/2009. XIV (87), s. 15, 2009.
  5. ↑ Kluczyński 2019 ↓, s. 17.
  6. 1 2 Opuszczenie bandery na dwóch okrętach rakietowych MW. mw.mil.pl, 3 grudnia 2013. [dostęp 2013-12-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (6 marca 2016)].
  7. 1 2 Antoni Dubowicz: Długa agonia ostatnich „Tarantul“. www.naszbaltyk.com, 9 maja 2020.

Bibliografia