Ochna

Ochna
	; Ochna kirkii
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	malpigiowce
Rodzina	ochnowate
Rodzaj	ochna
	Nazwa systematyczna
	Ochna L.; Sp. Pl. 513. 1 Mai 1753
	Typ nomenklatoryczny
	O. jabotapita L.
Synonimy
	Jabotapita Adanson;
	Jabotapita Adanson;
	Multimedia w Wikimedia Commons

Ochna, ołdzian (Ochna) – rodzaj roślin należący do rodziny ochnowatych. Obejmuje 79 gatunków. Są to głównie krzewy, znacznie rzadziej drzewa i rośliny zielne. Występują głównie w południowo-wschodniej Afryce, ale przedstawiciele rodzaju obecni są też w pozostałej części Afryki (z wyjątkiem północnych krańców) oraz w tropikalnej Azji.

Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne ze względu na efektowne kwiaty i charakterystycznego kształtu owoce. Korzenie i kora wykorzystywane są w ludowej medycynie Zulusów.

Morfologia

Pokrój: Rośliny krzewiaste i niskie drzewa.
Liście: Pojedyncze, o brzegach zwykle piłkowanych, rzadko całobrzegich. Przylistki są drobne i szybko odpadające. Żyłki przewodzące wygięte przy brzegu liścia ku górze.
Kwiaty: Zebrane w rozgałęzione kwiatostany. Posiadają 5 (rzadko 4) barwnych i trwałych działek kielicha, pozostających na owocu. Płatków korony jest od 5 do 12, zwykle żółtych, rzadko białych lub pomarańczowych. Pręciki liczne, w 2 lub większej liczbie okółków. Zalążnia podzielona, 3–15-komorowa, z pojedynczymi zalążkami w komorach.
Owoce: Czarne pseudo-jagody, przypominające uszy Myszki Miki, stąd zwyczajowe nazwy typu Mickey Mouse Plant, Mickey Mouse Tree itp. opisywane też jako wielopestkowce (owoce zbiorowe).

Systematyka

Wykaz gatunków

Ochna afzelii R.Br. ex Oliv.
Ochna afzelioides N.Robson
Ochna andravinensis Baill.
Ochna angustata N.Robson
Ochna apetala Verdc.
Ochna arborea Burch. ex DC.
Ochna atropurpurea DC.
Ochna bakeriana Kuntze
Ochna barbertonensis T.Shah
Ochna barbosae N.Robson
Ochna baronii (Tiegh.) Callm. & Phillipson
Ochna beirensis N.Robson
Ochna boiviniana Baill.
Ochna bracteosa Robyns & Lawalrée
Ochna braunii Sleumer
Ochna calodendron Gilg & Mildbr.
Ochna ciliata Lam.
Ochna cinnabarina Engl. & Gilg
Ochna citrina Gilg
Ochna comorensis Baill.
Ochna confusa Burtt Davy & Greenway
Ochna cyanophylla N.Robson
Ochna dolicharthros F.M.Crawford & I.Darbysh.
Ochna gamblei King ex Brandis
Ochna gambleoides N.Robson
Ochna gamostigmata Du Toit
Ochna glauca I.Verd.
Ochna hackarsii Robyns & Lawalrée
Ochna hiernii (Tiegh.) Exell
Ochna holstii Engl.
Ochna holtzii Gilg
Ochna humblotiana Baill.
Ochna inermis (Forssk.) Schweinf.
Ochna insculpta Sleumer
Ochna integerrima (Lour.) Merr. – ochna drzewkowata
Ochna jabotapita L.
Ochna katangensis De Wild.
Ochna kirkii Oliv.
Ochna lanceolata Spreng.
Ochna latisepala (Tiegh.) Bamps
Ochna leptoclada Oliv.
Ochna leucophloeos Hochst. ex A.Rich.
Ochna louvelii (H.Perrier) Callm. & Phillipson
Ochna macrantha Baker
Ochna macrocalyx Oliv.
Ochna madagascariensis DC.
Ochna maguirei K.Balkwill
Ochna manikensis De Wild.
Ochna mauritiana Lam.
Ochna membranacea Oliv.
Ochna micrantha Schweinf. & Gilg
Ochna monantha Gilg
Ochna multiflora DC.
Ochna natalitia (Meisn.) Walp.
Ochna obtusata DC.
Ochna ovata F.Hoffm.
Ochna oxyphylla N.Robson
Ochna pervilleana Baill.
Ochna polyarthra Verdc.
Ochna polycarpa Baker
Ochna polyneura Gilg
Ochna pretoriensis E.Phillips
Ochna pseudoprocera Sleumer
Ochna puberula N.Robson
Ochna pulchra Hook.
Ochna pumila Buch.-Ham. ex DC.
Ochna pygmaea Hiern
Ochna rhizomatosa (Tiegh.) Keay
Ochna richardsiae N.Robson
Ochna rovumensis Gilg
Ochna sambiranensis Callm. & Phillipson
Ochna schliebenii Sleumer
Ochna schweinfurthiana F.Hoffm.
Ochna serrulata (Hochst.) Walp. – ochna piłkowana
Ochna staudtii Gilg
Ochna stolzii Gilg
Ochna thomasiana Engl. & Gilg
Ochna thouvenotii (H.Perrier) Callm. & Phillipson
Ochna vaccinioides Baker

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2013-04-16] (ang.).
1 2 3 Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian Institution. [dostęp 2013-04-16]. (ang.).
1 2 3 Ochna L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-11-08] .
1 2 3 4 5 Ochna. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-04-17]. (ang.).
1 2 Kirsten Albrecht Llamas: Tropical Flowering Plants. Portland: Timber Press, 2008, s. 295. ISBN 978-0-88192-585-2.
1 2 Jens G. Rohwer: Atlas roślin tropikalnych. Wyd. 1. Warszawa: Horyzont, 2002, s. 168. ISBN 83-7311-378-9.

Bibliografia

Jens G.J.G. Rohwer Jens G.J.G., Atlas roślin tropikalnych, MałgorzataM. Świdzińska (tłum.), Warszawa: Horyzont, 2002, ISBN 83-7311-378-9, OCLC 68634821 .
Kirsten Albrecht Llamas: Tropical Flowering Plants. Portland: Timber Press, 2008. ISBN 978-0-88192-585-2.
Jolanta i Karol Węglarscy: Użyteczne rośliny tropików. Szkice etnobotaniczne. Poznań: Bogucki Wydawnictwo naukowe, 2008. ISBN 978-83-61320-17-3..

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2013-04-16] (ang.).

[ing-3] 1 2 3 Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian Institution. [dostęp 2013-04-16]. (ang.).

[powo-4] 1 2 3 Ochna L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-11-08] .

[china-5] 1 2 3 4 5 Ochna. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-04-17]. (ang.).

[llamas-6] 1 2 Kirsten Albrecht Llamas: Tropical Flowering Plants. Portland: Timber Press, 2008, s. 295. ISBN 978-0-88192-585-2.

[rohwer-7] 1 2 Jens G. Rohwer: Atlas roślin tropikalnych. Wyd. 1. Warszawa: Horyzont, 2002, s. 168. ISBN 83-7311-378-9.