
Opieka zdrowotna – ogół środków mających na celu zapewnienie zachowania dobrego stanu zdrowia lub jego przywrócenie.
Realizowana jest za pomocą systemu opieki zdrowotnej.
Obok systemu publicznego opieka zdrowotna realizowana jest w formie prywatnej, dostępnej przeważnie w ramach abonamentu medycznego. Zakres świadczeń obejmujących pacjenta i jego rodzinę zależy od wybranego pakietu. W Polsce funkcjonuje mieszany model opieki, łączący świadczenia refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) z usługami komercyjnymi, które są opłacane przez pacjentów samodzielnie lub przez pracodawców.
Pakiety medyczne obejmują konsultacje lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej (internisty, pediatry, lekarza rodzinnego) oraz specjalistów. W ramach abonamentów udostępniane są również teleporady, pozwalające na kontakt z personelem medycznym bez fizycznej wizyty w placówce.
W skład pakietów wchodzą badania laboratoryjne, diagnostyka obrazowa oraz zabiegi ambulatoryjne. Abonamenty funkcjonują w modelu bez dopłat (wszystkie usługi wliczone są w stałą opłatę miesięczną) lub w modelu z dopłatami (niższa opłata podstawowa, wymagająca uiszczenia dodatkowej kwoty za określone procedury).
Wybrane pakiety zapewniają wsparcie z zakresu zdrowia psychicznego, dostęp do dyżurów lekarskich oraz wizyt domowych. Świadczenia realizowane są w placówkach własnych operatora medycznego lub w sieci współpracujących placówek partnerskich.
Opieka zintegrowana to koncepcja zarządzania i organizacji systemów ochrony zdrowia, oparta na założeniach nowej ekonomii instytucjonalnej. Jej celem jest koordynacja świadczenia usług oraz współpraca jednostek medycznych, co ma prowadzić do racjonalizacji kosztów. Według definicji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z 2001 roku, opieka zintegrowana łączy zasoby systemowe, proces świadczenia usług, zarządzanie i organizację w odniesieniu do diagnostyki, terapii, rehabilitacji oraz promocji zdrowia.
Fragmentaryzacja i brak ciągłości opieki, wynikające z podziału na wąskie specjalizacje, stanowią problem współczesnych systemów ochrony zdrowia. Brak koordynacji między procesem leczenia a opieką nad pacjentem generuje wyższe koszty systemu, obniża skuteczność terapii i wpływa na brak satysfakcji pacjentów.
Opieka zintegrowana funkcjonuje w wymiarze procesowym (koordynacja działań terapeutycznych) oraz strukturalnym (łączenie organizacji medycznych w jedną strukturę). Integracja odbywa się na trzech płaszczyznach: strukturalnej, klinicznej i informacyjnej.
Wyróżnia się trzy poziomy integracji:
Elementem koordynującym integrację jest podstawowa opieka zdrowotna, w której lekarz pierwszego kontaktu pełni funkcję głównego dyspozytora (tzw. gate-keepera).
Model populacyjny obejmuje całą populację i zakłada wpływ na społeczne, ekonomiczne oraz środowiskowe determinanty zdrowia. Wymaga on połączenia opieki zdrowotnej ze wsparciem społecznym. Celem tego modelu jest poprawa stanu zdrowia populacji, ograniczenie kosztów systemu oraz zwiększenie satysfakcji pacjentów.